Γαλλικό τσιμέντο, λεφτά στον ISIS και συριακό αίμα

omar_abusaada_2.jpg

Omar Abusaada Ο Σύρος σκηνοθέτης, Ομάρ Αμπουσαάντα, φέρνει την παράσταση «The Factory» στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση | Andreas Simopoulos

«Το θέατρο μπορεί να μην είναι εργαλείο αλλαγής της κοινωνίας. Αλλά εργαλείο αντίστασης είναι», έλεγε χθες το πρωί στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση ο Σύρος σκηνοθέτης Ομάρ Αμπουσαάντα. Κι αυτό ακριβώς κάνει. Εδώ και εφτά χρόνια, αν και εξακολουθεί να ζει στη Δαμασκό, συνεργάζεται με ευρωπαϊκούς θεατρικούς οργανισμούς και με τον μόνιμο παρτενέρ του, τον εξόριστο στο Βερολίνο συγγραφέα Μοχάμαντ Αλ Αταρ, κάνουν θεάματα που έχουν πάντα σχέση με την κατάσταση στη χώρα τους.

Του είναι αδύνατον να απομακρυνθεί από την τραγωδία του πολέμου. «Λύση δεν έχω, αλλά ούτε και βλέπω να υπάρχει στο άμεσο μέλλον. Η κατάσταση γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Αλλά πρέπει να αντιδράσω άμεσα, δεν μπορώ να κάθομαι να περιμένω, το θέατρο είναι κομμάτι αυτού που συμβαίνει τώρα».

Omar Abusaada David Baltzer

Από σήμερα και μέχρι την Κυριακή, στην τρίτη του συνεργασία με τη Στέγη, που τόσο ενδιαφέρον δείχνει για την τέχνη στη φλεγόμενη πατρίδα του και τη γύρω ευαίσθητη περιοχή, ο Ομάρ Αμπουσαάντα φέρνει στην Αθήνα μια παράσταση που ήδη έχει παιχτεί με επιτυχία στη Γερμανία (Σαουμπίνε και αλλού). Τον έχουν, μάλιστα, βοηθήσει σ' αυτό το «θέατρο-ντοκουμέντο», όπως το χαρακτήρισε, και Σύροι πρόσφυγες στην Ελλάδα που φυσικά και θα πάνε να τη δουν.

Δεν είναι, πάντως, το προσφυγικό ή ο πόλεμος το θέμα της. Φαίνεται και από τον τίτλο της, «The Factory» (Το εργοστάσιο). «Πρέπει να σκέφτομαι και το ευρωπαϊκό κοινό, να βρίσκω θέματα που το αγγίζουν άμεσα, που το εμπλέκουν στην κατάσταση της Συρίας», εξήγησε. Γι' αυτό και δημιούργησε μια θεατρική αφήγηση γύρω από ένα πρωτοφανές σκάνδαλο στη Συρία, που απασχόλησε τη διεθνή κοινότητα, αλλά κυρίως τη Γαλλία, και αποκαλύφθηκε από τη Γαλλοαλγερινή δημοσιογράφο Ντοροτέ Μιριάμ Κελού τής «Λε Μοντ».

Το 2010, χτίζεται από Αιγύπτιους κοντά στη Ράκα, αλλά πωλείται αμέσως στον γαλλικό βιομηχανικό γίγαντα Lafarge, ένα εργοστάσιο τσιμέντου, το οποίο πολύ ταιριάζει στην προπαγάνδα του καθεστώτος Ασαντ για μεγάλες ξένες επενδύσεις. Αυτό το εργοστάσιο, θαύμα-θαύμα, καταφέρνει επί έξι χρόνια, μέχρι το 2016, να λειτουργήσει μια χαρά στη σπαρασσόμενη χώρα κάτω από όλες τις συνθήκες κι ενώ η περιοχή, στην οποία βρίσκεται, περνάει από χέρι σε χέρι (δυνάμεις Ασαντ, Eλεύθερος Συριακός Στρατός, Κούρδοι και βέβαια ISIS).

Πρόσφατα γαλλικό δικαστήριο καταδίκασε τη Lafarge για συνενοχή σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αφού έπειτα από καταγγελίες και νομική κινητοποίηση της οργάνωσης Sherpa για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αποδείχτηκε ότι η εταιρεία πλήρωσε εκατομμύρια ευρώ στον ISIS (γύρω στα 13) για να εξασφαλίζει ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων και, κυρίως, των εργατών της μέσα στην πολεμική ζώνη, ενώ την ίδια στιγμή αδιαφορούσε πλήρως για την ασφάλειά τους και τους εξέθετε σε φοβερούς κινδύνους. Αυτοί οι εργάτες είναι κυρίως στο μυαλό των δημιουργών της παράστασης «The Factory».

To ένα από τα τέσσερα πρόσωπα του έργου είναι ένας εργαζόμενος στο εργοστάσιο (σ' αυτόν τον ρόλο βοήθησαν με τις μαρτυρίες τους Σύροι πρόσφυγες στην Ελλάδα, αλλά και τη Γερμανία). «Η δικιά τους φωνή με ενδιέφερε», λέει ο Ομάρ Αμπουσαάντα. «Στον διεθνή Τύπο βρίσκεις πολλά θέματα για το εργοστάσιο, αλλά οι απόψεις τους, πώς δούλευαν εκεί, τι έζησαν, λείπουν. Οπως και τα αισθήματά τους, οι ζωές τους». Το δεύτερο πρόσωπο είναι, φυσικά, η δημοσιογράφος Ντοροτέ Μιριάμ Κελού. Ενώ τα δυο επόμενα ανήκουν στην άλλη όχθη, είναι υπαρκτές, αμφιλεγόμενες προσωπικότητες, που δηλώνονται μόνο με τα μικρά τους ονόματα, αλλά είναι πασίγνωστες (στη Συρία). Ο ένας, ο Firas (Tlass), γιος πρώην υπουργού Αμυνας του Ασαντ, είναι ιδιοκτήτης μεγάλου οικονομικού ομίλου και μέτοχος του επίμαχου γαλλικού εργοστασίου. Ο άλλος, ο Amr, είναι Συροκαναδός επιχειρηματίας.

Οι δυο δημιουργοί, όπως υποστήριξε χθες ο σκηνοθέτης της παράστασης, ενδιαφέρονται «μόνο για την αλήθεια, όλες της τις πλευρές». Γι' αυτό προσέγγισαν ακόμα και τον Firas Tlass, που σήμερα, ειρήσθω εν παρόδω, τα έχει σπάσει με τον Ασαντ, αλλά δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν τη συνεργασία του. Και, φυσικά, όπου χρειάζεται, «λίγη μυθοπλασία βοηθάει τα ντοκουμέντα», πρόσθεσε.

Πώς είναι άραγε η ζωή στη Συρία, σήμερα που ο Ασαντ έχει πια το πάνω χέρι; Ο Ομάρ Αμπουσαάντα, που εξακολουθεί να θεωρεί βάση του τη Δαμασκό, δίνει μια σχετικά καλή εικόνα. «Εχουμε τα πάντα, νερό, ρεύμα, τρόφιμα, συγκοινωνία, νιώθουμε ασφαλείς. Ομως οι άνθρωποι του καθεστώτος συμπεριφέρονται ως νικητές κι αυτό σημαίνει πολλά για τους “χαμένους”. Το πρόβλημα είναι ότι οι δυο μεγάλοι σύμμαχοι του Ασαντ, οι Ρώσοι και οι Ιρανοί, ελέγχουν όλο και περισσότερο τη χώρα». Ο ίδιος δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να επιστρέψει για να κάνει θέατρο στη Δαμασκό, νιώθει ότι οι καλλιτέχνες έχουν «ένα χρέος απέναντι στη νέα γενιά», αν και υπάρχει λογοκρισία, πάντα υπήρχε, εξ ου και το Εθνικό τους Θέατρο κάνει κανονική προπαγάνδα υπέρ του καθεστώτος.

info: Κεντρική Σκηνή, Συγγρού 107, 8 ώς 11 Νοεμβρίου, 20.30. Εισιτήρια 7 και 15 ευρώ. Ανεργοι και ΑμεΑ: 5 ευρώ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας