Μπορεί εσείς, κυρίες και κύριοι, να γιορτάζετε την 25η Μαρτίου την έναρξη της μεγάλης Ελληνικής Επανάστασης, αλλά να μου επιτρέψετε να ‘χω κάποιες αμφιβολίες αν, πράγματι, τη μέρα εκείνη ξεκίνησε η ένοπλη εξέγερση των Ελλήνων με στόχο να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό. Και να γιατί:
◼ Στις 6 Μαρτίου του 1821, λοιπόν, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, με τα δύο αδέλφια του και καμιά δεκαριά ακόμα ακολούθους, περνάει τον ποταμό Προύθο (που χωρίζει τη Ρωσία απ’ τη Μολδαβία), φτάνει στο κοντινό Ιάσιο και, γεμάτος αισιοδοξία και ιερό πάθος, καλεί τους Ελληνες να εξεγερθούν. Ολα όμως θα πάνε στραβά, οι υπολογισμοί του θα διαψευστούν και ο ίδιος θα φύγει κυνηγημένος στην Αυστρία.
◼ Πάντα με το παλιό ημερολόγιο (που πάει 12 μέρες πίσω απ’ το σημερινό), η πρώτη επαναστατική δράση στην Ελλάδα σημειώθηκε στην Αρεόπολη (τότε ονομάστηκε έτσι, πριν λεγόταν Τζίμοβα) στις 17 Μαρτίου 1821. Εκεί, λοιπόν, ξεκίνησε η μεγάλη εξέγερση, στην πλατεία της εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, υπό την ηγεσία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.
◼ Στις 20 Μαρτίου ξεκίνησαν ο Παπαφλέσσας και ο Κολοκοτρώνης για την Καλαμάτα. Στις 23 Μαρτίου παραδόθηκαν οι Τούρκοι φρουροί της πόλης και ακολούθησε μεγάλη γιορτή και δοξολογία. Δημιουργήθηκε η Μεσσηνιακή Γερουσία, με επικεφαλής -πάλι- τον Πετρόμπεη.
◼ Στη Βοστίτσα (Αίγιο), οι Τούρκοι, ακούγοντας φήμες για εξέγερση των ραγιάδων, την κοπάνησαν, πέρασαν τον Κορινθιακό Κόλπο και έφτασαν στα Σάλωνα (Αμφισσα). Ο Ανδρέας Λόντος σήκωσε τη σημαία (μαύρος σταυρός σε κόκκινο φόντο) πάνω από την πόλη. Η ημέρα εκείνη ήταν, κατά πάσα πιθανότητα, πριν από την 23η Μαρτίου, οπότε ξεσηκώθηκε η Καλαμάτα.
◼ Στις 21 Μαρτίου, στα Καλάβρυτα, 600 Ελληνες ανάγκασαν την τουρκική φρουρά να παραδοθεί. Τα περί ύψωσης της σημαίας από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό και η ορκωμοσία των αγωνιστών, γονατιστών, στις 25 Μαρτίου του 1821 είναι ένας μύθος -ωραίος πάντως- που κατασκεύασε ο Γάλλος πρόξενος, τότε, στην Πάτρα, Φρανσουά Πουκεβίλ. Ο επίσκοπος Γεώργιος Γερμανός δεν ήταν τις μέρες εκείνες στην Πάτρα ούτε στα Καλάβρυτα.
Πότε, λοιπόν, ξεκίνησε η Επανάσταση, οέο; Προσωπικά, δεν νομίζω ότι έχει σημασία. Η ουσία είναι ότι ξεκίνησε κάποια μέρα του Μαρτίου του 1821, ότι παρά τις δυσκολίες, τις διαφωνίες και τους εμφύλιους σπαραγμούς, κατάφερε τελικά να επικρατήσει και να ελευθερώσει την Ελλάδα. Γιατί τη γιορτάζουμε στις 25 του μηνός; Διότι έτσι συμπίπτει με τη μεγάλη θρησκευτική εορτή του Ευαγγελισμού.
* Το Αλλοπαράκι μου μέρες τώρα κατέβαζε βιβλία, έγραφε, έσβηνε, ξανάγραφε, με μια ιερή, λες, μανία. Και σας συνιστά, αν θέλετε να ξαναθυμηθείτε τη φοβερή εκείνη εποποιία, να διαβάσετε τη «Φλόγα της Ελευθερίας» του Ντέιβιντ Μπρούερ (εκδόσεις Ενάλιος). Είναι απ’ την αγγλική σκοπιά, αλλά έχει πολύ ενδιαφέρον. (Και μη μου πει κανείς ότι… «εμείς στο σχολείο άλλα μάθαμε…»)
