Κατηγορείται ότι καταχράστηκε 68 εκατ. ρούβλια για μια καλλιτεχνική παραγωγή την οποία δεν ανέβασε ποτέ στο Κέντρο Γκόγκολ της Μόσχας, όπου είναι καλλιτεχνικός διευθυντής. Ο ίδιος το αρνείται και επιμένει ότι τα χρήματα ξοδεύτηκαν σε άλλες θεατρικές παραγωγές. Προσωπικότητες από τη Ρωσία και τη Γαλλία μιλούν για εκφοβισμό και λογοκρισία, ενώ άλλοι ζητούν να εφαρμοστεί ο νόμος
Εντονες αντιδράσεις στους καλλιτεχνικούς κύκλους στη Ρωσία αλλά και στο εξωτερικό έχει προκαλέσει η σύλληψη και η απόφαση του δικαστηρίου της Μόσχας να τεθεί υπό κράτηση, σε κατ’ οίκον περιορισμό, ο διάσημος σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής του πρωτοποριακού Κέντρου Γκόγκολ, Κιρίλ Σερεμπρένικοφ, ο οποίος κατηγορείται για κατάχρηση δημόσιου χρήματος. Επειτα από πολύμηνη έρευνα η Επιτροπή Ερευνών της Ρωσίας κατηγορεί τον Σερεμπρένικοφ ότι καταχράστηκε τουλάχιστον 68 εκατομμύρια ρούβλια (περίπου μισό εκατομμύριο ευρώ) από κρατικούς πόρους που προορίζονταν για μια καλλιτεχνική παραγωγή, η οποία δεν παρουσιάστηκε ποτέ.
Πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί την Τετάρτη έξω από το δικαστήριο φωνάζοντας ρυθμικά το όνομα του σκηνοθέτη και συνθήματα όπως «Ελευθερία». Οι υποστηρικτές του λένε ότι η υπόθεση αυτή είναι μία ακόμη πράξη εκφοβισμού του καλλιτεχνικού κόσμου από την κυβέρνηση. Αλλωστε συχνά στα έργα του ο 47χρονος Σερεμπρένικοφ γελοιοποιεί την εξουσία, κατακεραυνώνοντας τον «ολέθριο», όπως τον χαρακτηρίζει, ρόλο της Εκκλησίας και του κράτους στη ρωσική κοινωνία.
Ορισμένοι δημιουργοί, όπως ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Βίκτορ Σεντερόβιτς, πιστεύουν πως όλα έγιναν υπό πολιτική πίεση. Θεωρούν πως είναι μια προειδοποίηση προς τους άλλους Ρώσους καλλιτέχνες πριν από τις προεδρικές εκλογές ή μιλούν για «λογοκρισία» με διαταγή Κρεμλίνου. Ωστόσο ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Μιχαήλ Σβιντκόι χαρακτήρισε τη σύλληψη «περιττό μέτρο», τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις στο εξωτερικό.
Ο διευθυντής του θεάτρου Μπολσόι Βλαντιμίρ Ουρίν, ο σκηνοθέτης Αλεξέι Γκέρμαν, η συγγραφέας Λιουντμίλα Ουλίτσκαγια, η χήρα του Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, Νατάλια, και γνωστοί Ρώσοι δημοσιογράφοι ζητούν να αφεθεί ελεύθερος ο Σερεμπρένικοφ. Στο πλευρό του βρίσκονται και προσωπικότητες από το εξωτερικό, κυρίως από τη Γαλλία, όπως η ηθοποιός Ιζαμπέλ Ιπέρ και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αβινιόν Ολιβιέ Πι, ενώ καταγγέλλουν σε επιστολή τους την «αναντίστοιχη μεταχείριση» που επιφυλάχθηκε σε «αυτόν τον μεγαλοφυή ταραξία της ρωσικής θεατρικής σκηνής και του κινηματογράφου ο οποίος πληρώνει οδυνηρά την ελευθερία του στη δημιουργία».
Ο σκηνοθέτης Γιούρι Ζούκοφ τόνισε ότι «ακόμα και αν η έκβαση της υπόθεσης δεν θα είναι τραγική για τον Κιρίλ, θα είναι τραγική η ψυχική του κατάσταση» και ο συνάδελφός του Πάβελ Λουγκίν υποστήριξε πως όσοι ερευνούν την υπόθεση «πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν πάντα δίκιο, αυτό είναι νομοτελειακό…».
Ασφαλώς εκφράζονται και αντίθετες απόψεις. Ο κορυφαίος, 80χρονος πλέον, σκηνοθέτης Αντρέι Κοντσαλόφσκι δήλωσε: «Πάντα συναισθάνεσαι έναν άνθρωπο που έκανε λάθος, που έκανε κάτι που παραβιάζει τον νόμο. Φυσικά είναι κρίμα που έκανε λάθος. Τα ζητήματα αυτά δεν μπορούν να λύνονται αφηρημένα. Υπάρχει νόμος».
Για αρκετούς αναλυτές η υπόθεση Σερεμπρένικοφ απηχεί τις διαφωνίες της πολιτικής ηγεσίας με τους μηχανισμούς ασφαλείας και υπενθυμίζουν ότι ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν σε συζήτηση που είχε με τον ηθοποιό Γεβγκένι Μιρόνοφ, αποσπάσματα της οποίας είχαν ακουστεί στον αέρα, είχε χαρακτηρίσει «βλάκες» όσους έκαναν έρευνα στο σπίτι του Σερεμπρένικοφ και στο Κέντρο Γκόγκολ τον περασμένο Μάιο.
Ο ίδιος πάντως ο κατηγορούμενος αρνήθηκε το αδίκημα της κατάχρησης κατά τη διάρκεια της ανακριτικής διαδικασίας, όπως μετέδωσε το ρωσικό πρακτορείο Τass, δηλώνοντας πως είναι αθώος. Xαρακτηρίζει την υπόθεση «παράλογη και σχιζοφρενική» και επιμένει ότι τα χρήματα ξοδεύτηκαν σε άλλες θεατρικές παραγωγές. Οπως το «Ονειρο θερινής νυκτός» του Σέξπιρ που παρουσιάστηκε για περισσότερες από 15 φορές και ήταν υποψήφιο για βραβεία. «Τώρα οι ερευνητές μάς λένε ότι ποτέ δεν υπήρξε», έγραψε στο facebook.
Κάτοχος του βραβείου François Chalais 2016 για την ταινία του «Ο πιστός» -αποκαλυπτική για τον θρησκευτικό φανατισμό στη Ρωσία- ο Σερεμπρένικοφ έκανε αίσθηση στο διαγωνιστικό τμήμα της Μόστρας στη Βενετία το 2012 όπου προβλήθηκε η «Προδοσία» με θέμα την απιστία, ενώ οι τολμηρές καλλιτεχνικές επιλογές του έδωσαν ώθηση στο Κέντρο Γκόγκολ στη Μόσχα.
Σίγουρα ήταν μια δύσκολη χρονιά για τον αιρετικό δημιουργό καθώς η παράσταση για τον Ρούντολφ Νουρέγεφ που σκηνοθετούσε για το θέατρο Μπολσόι ακυρώθηκε πριν από την πρεμιέρα τον περασμένο Ιούλιο. Η επίσημη εκδοχή ήταν ότι δεν ήταν έτοιμη, αλλά οι φήμες για λογοκρισία δίνουν και παίρνουν καθώς εστίαζε στην ομοφυλοφιλία του διάσημου Ρώσου χορευτή.
