«Η ζωή και η ποίηση πρέπει να βασίζονται στην ίδια αρχή», πίστευε ο Νίκος Εγγονόπουλος, εμβληματική μορφή του υπερρεαλισμού. Ζωγράφος, ποιητής, καθηγητής στο Πολυτεχνείο, χάραξε τρεις διαδρομές που αλληλοσυμπληρώνονται και εμπλουτίζουν η μία την άλλη, αδιάκοπα και ακούραστα επί σχεδόν πενήντα χρόνια.
Τρεις δραστηριότητες με κοινό παρονομαστή την τεράστια παιδεία του και το πάθος για την ελευθερία της έκφρασης.
Αυτές τις πτυχές του Νίκου Εγγονόπουλου έχει στόχο να αναδείξει η έκθεση «Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» που οργανώνει το Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Ανδρο από 25 Ιουνίου έως 1η Οκτωβρίου.
Περιλαμβάνει 110 έργα του Εγγονόπουλου σε συνομιλία με λίγα, αντιπροσωπευτικά ωστόσο ποιήματά του που επιβεβαιώνουν αυτό που εκείνος έλεγε: «Η έμπνευση για την ποίηση έρχεται όταν ζωγραφίζω».
Η έκθεση χωρίζεται σε επτά ενότητες και η πρώτη περιλαμβάνει πίνακες θρησκευτικού ή μη χαρακτήρα επηρεασμένους από τη βυζαντινή ζωγραφική, ενώ η δεύτερη αφορά τους ιστορικούς ήρωες και τα καλλιτεχνικά πρότυπα που επέδρασαν πάνω του.
Στην τρίτη ενότητα κυριαρχεί η γυναικεία μορφή, τόσο αναγνωρίσιμη στο έργο του, και ακολουθούν η ελληνική μυθολογία, τα ζευγάρια -μια οντότητα με δύο κεφάλια-, η ματιά του στο αρχιτεκτονικό τοπίο. Η τελευταία εστιάζει στη δραστηριότητά του για τα θέατρο.
Οικείο και αναγνωρίσιμο το εικαστικό ιδίωμα του Εγγονόπουλου.
Θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε ορισμένα από τα έργα με τα οποία εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε Βενετίας το 1954, αλλά και τα σχέδια των κοστουμιών για το θεατρικό «Καίσαρ και Κλεοπάτρα», που ανέβασε η Αλίκη Βουγιουκλάκη το 1962 (σκηνοθεσία Αλέξης Σολομός, μουσική Μάνος Χατζιδάκις) θέλοντας να εκμεταλλευτεί την επιτυχία της στο σινεμά, ωστόσο αποδείχτηκε εμπορική αποτυχία καθώς το κοινό της δεν την προτιμούσε… μελαχρινή.
Εκεί θα είναι οι ήρωές του από τη μυθολογία, ο Ορφέας, ο Ερμής, ο Θησέας (και με φουστανέλα), που εκφράζουν την ελληνικότητά του.
Οι αισθησιακές γυναίκες του θα προτάξουν τα γυμνά στήθη τους, μορφές που συχνά γίνονται αφορμή για αλληγορίες για τη μοναξιά, τη ναζιστική κατοχή, τον εμφύλιο.
Μεταμορφώνονται όμως και σε μούσες της τέχνης – άλλωστε το τελευταίο έργο του το 1984 έχει τίτλο «Μεσογειακή μούσα».
«Του άρεσε να ζωγραφίζει το γυμνό, όχι το πρόσωπο. Πίστευε ότι το πρόσωπο μπορεί να πει ψέματα, το γυμνό ποτέ», τόνισε χθες η επιμελήτρια της έκθεσης Μαρία Κουτσομάλλη.
«Ο ίδιος είχε τη φήμη του απρόσιτου, ενώ κάθε πίνακάς του είναι ένα αίνιγμα. «Το έργο είναι σαν μια σιγοψιθυριστή εξομολόγηση προς ανθρώπους ευγενικούς», έλεγε.
Γιατί στο έργο του ο άνθρωπος έχει τον μεγαλύτερο ρόλο και για τους ανθρώπους ζωγράφιζε, θέλοντας να βγει από την απομόνωσή του».
Info:
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ανδρος, τηλ. 22820 22444. Η έκθεση συνοδεύεται από πολυσέλιδο κατάλογο με εμπεριστατωμένα κείμενα, που θα εκδοθεί από τη Μικρή Αρκτο.
