Το Σάββατο στις πορείες των Αμερικανίδων εναντίον του Τραμπ μονοπώλησαν το ενδιαφέρον οι εκπρόσωποι της σόου μπιζ (από τη Σκάρλετ Τζοχάνσον και τη Μαντόνα μέχρι την Εϊμι Σούμερ και την Αλίσια Κις). Αυτό δεν σημαίνει ότι η πνευματική Αμερική δεν βρίσκεται κι αυτή στα χαρακώματα.
Οχι μόνο για λόγους αρχών, αλλά και γιατί η κυβέρνηση Τραμπ ετοιμάζεται να καταργήσει οικονομικά προγράμματα στήριξης συγγραφέων και ερευνητών, τα περίφημα NEA (Eθνικές Επιχορηγήσεις για τις Τέχνες) και NEH (για τις Κλασικές Σπουδές), χωρίς τα οποία ίσως να μην είχαμε σήμερα συγγραφείς σαν τους Τζόναθαν Φράνζεν, Τζέφρυ Ευγενίδη, Τζένιφερ Ιγκαν και Ανι Πρου.
Η πρώτη σφοδρή αντίδραση ήρθε από το ΡEN America, την οργάνωση των συγγραφέων, που έχει κύριο στόχο την υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης αλλά και της ίδιας της ζωής των συγγραφέων, που διώκονται ή χειραγωγούνται από την εξουσία σε όλο τον πλανήτη. Θα είναι μια θερμή χρονιά για το PEN America, έχει, μάλιστα, και εκλογές νέου προέδρου.
Και να που ένα τεράστιο διεθνώς όνομα, ο συγγραφέας Πολ Οστερ, με συνέντευξή του στην «Γκάρντιαν», δηλώνει πως θα διεκδικήσει τη θέση. Τον έσπρωξε σ’ αυτήν την απόφαση ο Τραμπ.
«Από τότε που εκλέχτηκε, αγωνιζόμουν να βρω με ποιον τρόπο θα ζήσω τα επόμενα χρόνια», εξηγεί.
«Επί χρόνια με πίεζαν να γίνω πρόεδρος του PEN, αλλά αρνιόμουν», αποκαλύπτει ο Πολ Οστερ. «Αλλά τώρα αποφάσισα ότι δεν θα μπορέσω να ζήσω αν δεν υψώσω τη φωνή μου.
»Αυτές οι εκλογές ήταν το πιο απαίσιο πολιτικό γεγονός που έχω δει στη ζωή μου. Eίμαι ακόμα εμβρόντητος, δεν μπορώ να καταλάβω πώς φτάσαμε εδώ. Το μυαλό μου δεν λέει να ξεκολλήσει, δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα άλλο.
»Ποτέ άλλοτε δεν είχα νιώσει τόση απελπισία για το ποιοι είμαστε και πού πάμε. Φαίνεται ότι ήμασταν πάντα ένας διχασμένος λαός, από τη μια αυτοί που βάζουν πάνω από όλα τον εαυτό τους, από την άλλη όσοι νιώθουν ότι έχουν ευθύνη για τον άλλο».
Ο Πολ Οστερ ποτέ δεν είχε φοβηθεί να πάρει τολμηρές πολιτικές θέσεις.
Είχε εναντιωθεί στον πόλεμο του Ιράκ και τον Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο, ενώ το 2012 είχε εμπλακεί σε έναν δημόσιο καβγά με τον Ταγίπ Ερντογάν για τους φυλακισμένους συγγραφείς στην Τουρκία.
Ούτε τώρα μασάει τα λόγια του. «Το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ “Να ξανακάνουμε την Αμερική μεγάλη” σημαίνει στην πραγματικότητα να την ξανακάνουμε λευκή», λέει. Ενώ στην ίδια συνέντευξη χαρακτηρίζει το «χακάρισμα» του Δημοκρατικού Κόμματος της Αμερικής από τους Ρώσους «σχεδόν μια κήρυξη πολέμου, απλώς χωρίς σφαίρες».
Στις 3 Φεβρουαρίου ο Οστερ γίνεται 70 χρόνων. Μέσα στα πολιτικά του σχέδια (και τους εφιάλτες) έχει να λανσάρει και το νέο, πολυαναμενόμενο μυθιστόρημά του με τον περίεργο τίτλο «4321».
Το αναγγέλλει ως «το μεγαλύτερο έργο του», και όχι βέβαια επειδή όντως είναι τεράστιο, 900 σελίδες, τρεις φορές πάνω από τα 16 προηγούμενα μυθιστορήματά του.
Είναι πεισμένος ότι αυτό θα καθορίσει τη φήμη του.
«Θα υπερισχύσει σε ό,τι έχω γράψει. Νιώθω ότι σε όλη μου τη ζωή αυτό το βιβλίο περίμενα, χτιζόταν μέσα μου όλα αυτά τα χρόνια», λέει.
Και ναι, παραδέχεται ότι παραείναι μεγάλο, ότι είναι σαν «ελέφαντας», αλλά ελπίζει ότι είναι «ένας ελέφαντας που σπριντάρει».
Το «4321» έχει ήρωα τον Αρτσι Φέργκουσον, που γεννήθηκε στις 3 Μαρτίου του 1947 στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσι.
Με τη διαφορά ότι ο Πολ Οστερ δεν αρκέστηκε στην αφήγηση της ζωής του, αλλά τον προίκισε με τέσσερις εντελώς διαφορετικές ζωές, τέσσερα πεπρωμένα. «Απ’ όσο ξέρω κανένας άλλος δεν έχει γράψει τέτοιο μυθιστόρημα», λέει, τού ‘ρχεται στο μυαλό μόνο η ταινία του Κισλόφσκι «Η διπλή ζωή της Βερόνικα».
Ο δημοσιογράφος της «Γκάρντιαν» σωστά του επισημαίνει το πρόσφατο «Ζωή μετά τη ζωή» της Κέιτ Ατκινσον (Μεταίχμιο), όπου η ηρωίδα συνεχώς πεθαίνει και η συγγραφέας συνεχίζει να την «ανασταίνει» και να της δίνει νέες πορείες.
Τι σημασία έχει; Ας περιμένουμε το «4321», ο Οστερ δεν έχει σταματήσει να μας εκπλήσσει και να μας συναρπάζει από τη δεκαετία του ‘80 και πέρα.
