«Μη βάζετε ταμπέλες στον εαυτό σας»

Το «Moonlight» είναι η μία από τις λίγες φετινές ταινίες-έκπληξη, για πολλούς λόγους. Μόλις δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Μπάρι Τζένκινς, μετά το «Medicine for Melancholy» του 2008, κέρδισε τα πρωτεία στις περισσότερες από τις λίστες σωματείων και ενώσεων με τις καλύτερες ταινίες του 2016, κέρδισε τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας στην κατηγορία του Δράματος (απέναντι στο μιούζικαλ «La La Land») κι έχει ήδη πάρει τον δρόμο της για κάποια από τα μεγάλα βραβεία Οσκαρ της χρονιάς, ακόμη κι εκείνου της Καλύτερης Ταινίας.

Ταυτόχρονα, είναι ένα φιλμ που στην περιγραφή του θεωρεί κανείς ότι αναφέρεται σ’ ένα σύμπαν μακρινό, αλλά καταφέρνει ν’ αγγίξει τον θεατή στις πιο βαθιές, κρυμμένες, πανανθρώπινες πτυχές της ψυχής του.

Ως ιστορία «αυτογνωσίας», το «Moonlight» παρακολουθεί την ιστορία του Σαϊρόν, στη διάρκεια δύο δεκαετιών, σε τρία μέρη: στην παιδική του ηλικία, στις τελευταίες τάξεις του σχολείου και όταν πια έχει ανδρωθεί.

Ο Σαϊρόν μεγαλώνει στην πιο σκληρή, εγκληματική, περιθωριοποιημένη περιοχή του Μαϊάμι, ένα φτωχό μαύρο αγόρι που συνειδητοποιεί ότι του αρέσουν τ’ αγόρια, κάτω από την αδύναμη φτερούγα της μητέρας του που βυθίζεται όλο και περισσότερο στα ναρκωτικά. Μόνο που, ταυτόχρονα, η ιστορία του Σαϊρόν μιλά σε όλους και σε όλες που, κάποια στιγμή της ζωής τους, αναρωτήθηκαν για το πού ανήκουν κι αν αυτό το «κάπου» τους ταιριάζει και τους καλύπτει.

Μιλώντας με διακριτική αλλά διαπεραστική φωνή για την ταυτότητα, την οικογένεια, τη φιλία και τον έρωτα, για καθολικές αλήθειες και μεγάλα ψέματα, το «Moonlight» βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Ταρέλ Αλβιν ΜακΚρέινι κι έπεσε μοιραία στα χέρια του Μπάρι Τζένκινς: οι δύο δημιουργοί δεν μοιράζονται μόνο τον τόπο καταγωγής τους και τη δύσκολη εφηβεία τους, αλλά και την εμπειρία της ζωής με μια μητέρα εθισμένη στα ναρκωτικά.

Καθώς στο «Moonlight» τον ρόλο του Σαϊρόν σε καθεμιά από τις τρεις ηλικίες του ερμηνεύει ένας άλλος ηθοποιός -με τη σειρά οι Αλεξ Ρ. Χίμπερτ, Αστον Σάντερς και Τρεβάντε Ρόουντς- η φιγούρα της μητέρας, της Πόλα, ανήκει σταθερά στα ικανά χέρια της Ναόμι Χάρις που την ενσαρκώνει.

Εχοντας πρωταγωνιστήσει σε ρόλους χαρακτηριστικά διαφορετικούς, από την Τία των «Πειρατών της Καραϊβικής», στη Γουίνι Μαντέλα του «Mandela: Long Walk of Freedom», στη Μις Μάνιπενι του «Spectre», η Βρετανίδα Ναόμι Χάρις, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, μπόρεσε, ωστόσο, να βρει στοιχεία ταύτισης με την Πόλα και τα ισοπεδωμένα μητρικά της ένστικτα.

Για την ηθοποιό, που στην πραγματική ζωή δεν πίνει, δεν καπνίζει, δεν έχει πάρει ποτέ ναρκωτικά, δεν έχει καμία πολιτισμική σχέση με το περιβάλλον της ηρωίδας της, η ερμηνεία ήταν μια ευπρόσδεκτη πρόκληση, ακόμα περισσότερο γιατί τα δικά της γυρίσματα, για πρακτικούς λόγους, έγιναν όλα μέσα σε μόνο τρεις μέρες. «Χρειάστηκε να πλάσω στο μυαλό μου ολόκληρη την ιστορία της Πόλα, κι εκείνη που δεν παρουσιάζεται στην ταινία, για να τη βοηθήσω να μεγαλώσει μέσα μου», εξηγεί η Ναόμι Χάρις.

Η Πόλα είναι μια φτωχή εργαζόμενη μητέρα που δεν πειραματίζεται απλώς με τα ναρκωτικά, είναι σοβαρά εθισμένη στο κρακ. Διαρκώς επιλέγει τον εθισμό της εις βάρος του ίδιου της του γιου. Ενα από τα πιο σημαντικά πράγματα στην ενσάρκωση της ηρωίδας μου ήταν να βρω σημεία ταύτισης.

Πρέπει να βρεις έναν βαθύ σύνδεσμο και μια κατανόηση για τις επιλογές που κάνει κάποιος σαν την Πόλα, για να μπορέσεις να την αποδώσεις με πειστικότητα και ειλικρίνεια

Για την έρευνά της, η Χάρις μελέτησε βίντεο με ναρκομανείς από την εποχή των παιδικών χρόνων του ΜακΚρέινι και του Τζένκινς, που υπάρχουν, άφθονα, στο youtube. Πολλά από τα θύματα ήταν γυναίκες που είχαν υπάρξει και πόρνες ή είχαν κακοποιηθεί.

Ολες αυτές οι γυναίκες έπαιρναν ναρκωτικά για να γλιτώσουν από τα βαθιά συναισθηματικά τραύματα που είχαν βιώσει. Μπορούσες να δεις πόσο τις μεταμόρφωναν τα ναρκωτικά, πώς κρυβόταν, ολοκληρωτικά, σιγά σιγά, ο αληθινός άνθρωπος μέσα τους. Κι έτσι προσέγγισα την Πόλα, ως μια γυναίκα που αναγκάστηκε να κλειδώσει τον πραγματικό της εαυτό βαθιά μέσα της

Σε μια ταινία σαν το «Moon­light», που πάνω απ’ όλα είναι μια πρόσκληση για τον καθένα να ορίσει τη δική του ταυτότητα, μακριά από στερεότυπα ή καταναγκαστικές ετικέτες, η Ναόμι Χάρις επιλέγει να δει το φιλμ και τις προθέσεις του περισσότερο απελευθερωτικά:

Νομίζω ότι το “Moonlight” δεν είναι μια ταινία που σου λέει ότι μπορείς μόνος σου να επιλέξεις την ταυτότητά σου. Αντίθετα, νομίζω ότι σου λέει να μην ορίσεις καν την ταυτότητά σου.

Ο εαυτός σου δεν ορίζεται με λέξεις και πράξεις, δεν εκφράζεται σε μια σύνοψη, δεν περιγράφεται σύντομα τι σημαίνει να είσαι άντρας ή γυναίκα.

Το ποιοι είμαστε είναι μια περιγραφή με ροή και διάρκεια, πολυπρισματική, μεταβαλλόμενη. Γι’ αυτό και θα έλεγα, μη βάζετε ταμπέλες στον εαυτό σας, αλλά προσπαθήστε να μένετε σε εγρήγορση, έτοιμοι ν’ ανταποκριθείτε στο κάλεσμα της κάθε στιγμής

Η ταινία του Μπάρι Τζένκινς, «Moonlight»,

βγαίνει στις αίθουσες την Πέμπτη 26 Ιανουαρίου, από τη Seven Films.