Αλλαγή των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ενωσης προτείνει το Bruegel, που δειλά δειλά διαπιστώνει πλέον και αυτό ότι «το σφίξιμο της δημοσιονομικής πολιτικής στο λάθος σημείο του οικονομικού κύκλου είναι πιθανότατα μια από τις βασικές αιτίες της αναιμικής οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρώπη».
Οχι, μην τσιμπιέστε, δεν είναι όνειρο… Η γνωστή δεξαμενή σκέψης των «ευρωπαϊστών» των Βρυξελλών κατέθεσε χθες -μέσω μελέτης των Gregory Claeys, Zsolt Darvas και Alvaro Leandro- πρόταση για την αλλαγή του Συμφώνου Σταθερότητας, του Δημοσιονομικού Συμφώνου και των άλλων συμφωνιών που συνθέτουν το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε., για το οποίο -όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει- εγείρονται ερωτήματα όσον αφορά την αποτελεσματικότητά του στην επίτευξη δύο εκ των βασικότερων στόχων του: της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους και της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η ανάλυση των παραπάνω οικονομολόγων δεν προχωρά στον πυρήνα του προβλήματος, δηλαδή τη λογική των περιοριστικών δημοσιονομικών κανόνων και στόχων που υιοθετήθηκαν σταδιακά στην Ε.Ε. με στόχο όχι μόνο την οικοδόμηση μιας ισχυρής δημοσιονομικά Ενωσης, αλλά και την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων, τόσο χωρών όσο και κοινωνικών τάξεων.
Υποστηρίζει έτσι ότι στη θεωρία οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες, με τους κυκλικά προσαρμοσμένους στόχους, τις ρήτρες ευελιξίας και τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος επιτρέπουν τη δημοσιονομική σταθεροποίηση κατά τη διάρκεια υφέσεων, ενώ μπορούν να στηρίξουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.
Στην πράξη όμως, όπως σημειώνει, η εφαρμογή αυτών των κανόνων εμποδίζεται από δύσκολους να μετρηθούν οικονομικούς δείκτες και λανθασμένες προβλέψεις.
Το αποτέλεσμα είναι παραπλανητικές συστάσεις οικονομικής πολιτικής.
Ο μεγάλος αριθμός ρητρών ευελιξίας, συμπληρώνουν οι τρεις οικονομολόγοι, καθιστά το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο θολό και οδηγεί σε ένα ατελείωτο παζάρι μεταξύ των χωρών που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Εξέλιξη που υποβαθμίζει την εμπιστοσύνη στους κανόνες και οδηγεί σε χαμηλή συμμόρφωση.
Ετσι, αρκετοί πολιτικοί χωρών που παραβιάζουν τους δημοσιονομικούς κανόνες τούς θεωρούν ακατάλληλους, ενώ άλλοι πολιτικοί σε χώρες που συμμορφώνονται ανησυχούν επειδή οι κανόνες δεν επιβάλλονται στους εταίρους τους.
Οι οικονομολόγοι του Bruegel τονίζουν ότι η συντήρηση αυτού του αναποτελεσματικού δημοσιονομικού πλαισίου αποτελεί αναντιστοιχία. Θεωρούν ότι ο επανασχεδιασμός του από την αρχή θα ήταν η βέλτιστη λύση αλλά δεν είναι ρεαλιστική.
Προτείνουν έτσι αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και στο Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Εισηγούνται συγκεκριμένα την απόσυρση όλων των κανόνων που σχετίζονται με τους δύσκολα μετρήσιμους δείκτες του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ισοζυγίου (το ισοζύγιο του προϋπολογισμού, εξαιρουμένων των επιπτώσεων του οικονομικού κύκλου και των εφάπαξ δημοσιονομικών μέτρων).
Συνιστούν να μη δίνεται πια έμφαση στην εξάλειψη των διαρθρωτικών ελλειμμάτων, καθώς αυτά δεν είναι πραγματικά, αλλά αυτά που θα προέκυπταν αν η οικονομία αναπτυσσόταν με κάποιο συγκεκριμένο ρυθμό, η εκτίμηση του οποίου όμως υπόκειται σε σοβαρά λάθη.
Προτείνουν έτσι την υιοθέτηση του κανόνα των δαπανών με μηχανισμό διόρθωσης του χρέους. Ο κανόνας αυτός θα θέτει όριο στην αύξηση των δημόσιων δαπανών -εξαιρουμένων των τόκων, εφάπαξ δαπανών και δαπανών που σχετίζονται με την αγορά εργασίας-, ενώ θα εκτιμά το βάρος των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις διαχρονικά, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις επενδύσεις των επιχειρήσεων.
Το όριο αυτό θα εξειδικεύεται βάσει του μεσοπρόθεσμου δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης και του στόχου της κεντρικής τράπεζας για τον πληθωρισμό και θα πρέπει να διορθώνεται σε περιπτώσεις απόκλισης από το ανώτατο όριο που προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχ για το δημόσιο χρέος (60% του ΑΕΠ), μέτρων διακριτικής ευχέρειας και πιθανών υπερβάσεων δαπανών προηγούμενων ετών.
Προτείνουν ακόμη την απόσυρση του θολού δικτύου των ρητρών ευελιξίας και την υιοθέτηση ενός ανεξάρτητου Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμβουλίου που θα εποπτεύει το σύστημα και θα σταθμίζει ποιες ειδικές περιστάσεις απαιτούν μεγαλύτερη ευελιξία.
✒Ανισότητες
Η εφαρμογή ή η παραβίαση του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Πλαισίου -όπως αυτό διαμορφώθηκε από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο και τις υπόλοιπες συμφωνίες- συνέβαινε ανέκαθεν σε απόλυτη αντιστοιχία με τα συμφέροντα των κυρίαρχων οικονομικών και πολιτικών δυνάμεων στην Ε.Ε.
Η γερμανική και η γαλλική κυβέρνηση, για παράδειγμα, παραβίασαν την προηγούμενη δεκαετία τουλάχιστον δύο φορές το όριο του δημόσιου ελλείμματος χωρίς επιπτώσεις.
Αντίθετα, για την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, το τίμημα ήταν τα μνημόνια.
Διαχρονικά, η νεοφιλελεύθερης έμπνευσης επιμονή στα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τις δραστικές περικοπές των δημόσιων δαπανών (ακόμη και σε περιόδους βαθιάς ύφεσης) οδήγησε στην περιστολή, αν όχι στη διάλυση, του πάλαι πότε ισχυρού ευρωπαϊκού κράτους πρόνοιας.
Μαζί και στην αναδιανομή του πλούτου υπέρ πλουσίων και στη μεγέθυνση της οικονομικής ανισότητας στη Γηραιά Ηπειρο.
-320x213.png)
