Στο Συμβούλιο της Επικρατείας συζητήθηκε την Τετάρτη (3/6) η αίτηση ακύρωσης των αναθεωρημένων Σχεδίων Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών Θεσσαλίας και Δυτικής Ελλάδας, που επαναφέρουν τη δυνατότητα μερικής εκτροπής του Αχελώου προς τη Θεσσαλία. Η εξέταση της υπόθεσης πραγματοποιείται για έβδομη φορά ύστερα από έξι απορριπτικές αποφάσεις του ΣτΕ ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου και μία από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με την απόφαση του 2014 να κρίνει το έργο ασύμβατο με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης.
Οι προσφεύγοντες
Τη νέα προσφυγή στο ΣτΕ κατέθεσε η Συντονιστική Επιτροπή Φορέων Αιτωλοακαρνανίας κατά της εκτροπής του Αχελώου, που συγκροτούν η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, η Περιφερειακή Ενωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας, ο Δήμος Αγρινίου, ο Δήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Επεξεργασίας και Εμπορίας Αγροτικών Προϊόντων Αγρινίου-Ενωση Αγρινίου, το Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας, το Περιφερειακό Τμήμα ΤΕΕ Νομού Αιτωλοακαρνανίας. Στην προσφυγή συμμετείχαν και το WWF Ελλάς, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.
Πριν από την εκδίκαση της υπόθεσης η κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι προκρίνει ως λύση για την άρδευση του Κάμπου της Θεσσαλίας τη μερική εκτροπή του Αχελώου. Τον περασμένο Μάρτιο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, επισκέφθηκε τα ημιτελή έργα της εκτροπής δηλώνοντας: «Είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε μπροστά με σεβασμό στο περιβάλλον και στις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας».
Σύμφωνα με τους φορείς της Αιτωλοακαρνανίας, οι λόγοι ακύρωσης που προβάλλονται στην αίτηση αφορούν ουσιαστικές παραβιάσεις άρθρων των ευρωπαϊκών οδηγιών για τα ύδατα, για τους οικότοπους και για τη στρατηγική εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων.
Το κόστος
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και φορείς της Αιτωλοακαρνανίας αμφισβητούν τη σκοπιμότητα του έργου με βάση νέα ειδική μελέτη, βάσει των συμπερασμάτων της οποίας το σχέδιο παρουσιάζει σοβαρά κενά, καθώς δεν έχουν υλοποιηθεί τα απαραίτητα έργα για τη μείωση των απωλειών στα υφιστάμενα αρδευτικά δίκτυα, καθιστώντας έτσι τους υπολογισμούς του υδατικού ισοζυγίου αναξιόπιστους.
Εξάλλου, το προτεινόμενο περίπλοκο τεχνικό σύστημα εκτροπής των νερών του Αχελώου προϋποθέτει τουλάχιστον την κατασκευή και λειτουργία του φράγματος της Συκιάς, την κατασκευή και λειτουργία της σήραγγας προσαγωγής «Πετρωτό-Δρακότρυπα», που διασχίζει τη νότια οροσειρά της Πίνδου, καθώς και νέων δικτύων διοχέτευσης αυτού του νερού.
Πρόκειται για έργα με τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος, με το συνολικό κόστος κατασκευής να εκτιμάται στα 5,3 δισ. ευρώ και το ετήσιο περιβαλλοντικό κόστος να ανέρχεται σε 337,5 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, το υψηλό κεφαλαιουχικό κόστος θα επιβαρύνει τους ίδιους τους παραγωγούς μέσω της αύξησης του κόστους άρδευσης, όπου στη Θεσσαλία αναμένεται να τριπλασιαστεί και στην Αιτωλοακαρνανία να αυξηθεί κατά 1,2 φορές.
Σε ό,τι αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η εκτροπή του Αχελώου αναμένεται να επιφέρει την υποβάθμιση της βιοποικιλότητας της ιχθυοπανίδας του ποταμού, τη μείωσή της λόγω ανάμειξης διαφορετικών ποτάμιων συστημάτων, αμετάκλητη ζημιά στο τοπίο της Νότιας Πίνδου και αβεβαιότητα για επιπτώσεις στο Δέλτα του Αχελώου, όπως η υφαλμύρινσή του από την εισχώρηση της θάλασσας.
Εξαιρετικά προβληματική θεωρείται η αιφνίδια και αυθαίρετη αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων στη Θεσσαλία κατά 300.000 στρέμματα, εκτίμηση που, εκτός από εξωπραγματική, βασίζεται σε αμφισβητούμενα στοιχεία, όπως ότι σε αυτές συμπεριλήφθηκαν εκτάσεις σε αγρανάπαυση.
Απώλειες ύδατος
Εξίσου προβληματικό είναι και το γεγονός ότι ο υπολογισμός έγινε με στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ βάσει των «ενιαίων αιτήσεων ενίσχυσης», αντί των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ), κάτι που οδηγεί σε υπερεκτίμηση του υδατικού ελλείμματος. Κι ακόμη, δεν έχουν υλοποιηθεί τα απαραίτητα έργα μείωσης των απωλειών ύδατος στα αρδευτικά δίκτυα, γεγονός που καθιστά τους υπολογισμούς του υδατικού ισοζυγίου αναξιόπιστους.
Τελευταία επισήμανση, τα έργα είναι ασύμβατα με τις προβλέψεις της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, που απαιτούν μείωση των υδροβόρων καλλιεργειών (όπως το βαμβάκι) και προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
Υπέρ της εκτροπής παρενέβησαν στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο η Περιφέρεια Θεσσαλίας, η εταιρεία «Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ Α.Ε.), η Περιφερειακή Ενωση Δήμων Θεσσαλίας, το περιφερειακό τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας του ΤΕΕ, το παράρτημα Κεντρικής Ελλάδος ΓΕΩΤΕΕ και άλλοι.
-320x213.png)
