«Όταν πρόκειται να λάβεις μια συμβουλή από κάποιον, εξέτασε πρώτα τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε τις δικές του υποθέσεις. Διότι, ο άνθρωπος που διαχειρίστηκε άσχημα τις υποθέσεις του, δεν μπορεί να συμβουλέψει σωστά τους άλλους» Ισοκράτης
Αν ήταν κινηματογραφική παραγωγή θα είχε κουράσει και θα είχε προκαλέσει τη θυμηδία των κριτικών. Ίδιες πάνω-κάτω εικόνες, ίδιες σκέψεις, ίδια αίτια, ίδιες διαμαρτυρίες, ίδιες ανησυχίες. Και το μέλλον; Ζοφερό για κάθε υποψήφιο θύμα, σκακιέρα για κάθε ηνιοκράτη, υποχρέωση ανταπόκρισης στα δέοντα για κάθε διαχειριστή, βραχνάς για κάθε σχολιαστή που θέλει να ξεφύγει από το τετριμμένο. Τώρα οι Βρυξέλλες. Νωρίτερα το Παρίσι. Παλιότερα, το Λονδίνο, η Μαδρίτη, η Νέα Υόρκη… Και για να μην ξεχνιόμαστε, εδώ και πολλά χρόνια -σαν επαναλαμβανόμενη ρουτίνα- διάφορα εδάφη του μουσουλμανικού κόσμου. Αυτά όλα δεν συνιστούν ένα είδος “αναγεννησιακής αναμόρφωσης”, αλλά τα συνεχή υποδείγματα της ροπής του είδους σε πιο ακραίες μορφές αντιπαράθεσης. Όπου η αξία της ζωής των “ενδιάμεσων” έχει μετατραπεί σε “διεκδικούμενο χαρτί” στη ματωμένη τσόχα των εντυπώσεων…
Σκοτείνιασαν ξαφνικά -για τα καλά- οι ουρανοί από τις αρχές του αιώνα που διανύουμε. Δεν πρόκειται για σύννεφα που μας «βγάζουν περιπαικτικά τη γλώσσα», αλλά για στοιχεία της παραποιημένης φύσης που στάζουν θάνατο… Κι εμείς εδώ, μια συγκεκριμένη γενιά που μεγαλώσαμε αλλιώς, δεν ξέρω αν ακόμα έχουμε βρει τα πατήματα μας. Εντάξει, ο καθένας αργά ή γρήγορα βρίσκει το δικό του δρόμο, προσαρμόζεται, και παλεύει. Αλλά, σε παράλληλες πορείες. Στις οποίες εκ των πραγμάτων “ξένα χέρια” τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια μας με τον πιο ύπουλο τρόπο. Γιατί, ποικίλει κάθε φορά η εφαρμοσμένη τακτική. Πότε έχουμε χαριεντίσματα που θα καταλήξουν σε δυνατές σφαλιάρες, πότε μικρά “κουνηματάκια” που θα μας σπρώχνουν προς τα πίσω, και πότε απότομες κινήσεις που μετατρέπουν σε ανέκδοτο κάθε έννοια ισορροπίας.
Και κανείς -στο τώρα- δεν ξέρει πότε θα τελειώσει, αν τελειώσει, όλο αυτό. Και αν στο σήμερα, των ολικών αναταράξεων, επιθυμήσεις να λειτουργήσεις ως “φωνή ριζικής διαφοροποίησης” θα κάνεις κακό μόνο σε εκείνους που πραγματικά θέλουν να προειδοποιήσουν. Είναι πολύ εύκολο, όταν σε κάτι το κλίμα είναι ήδη παραδομένο στον αρνητισμό, να στρέψουν κάποιοι τα βέλη σε συγκεκριμένες πλευρές, δημιουργώντας νέα σύγχρονα, αλλά εξίσου επώδυνα, “κυνήγια μαγισσών”… Δεν είναι καιροί για να έχει δίκιο κάποιος, πόσω μάλλον να παριστάνει χωρίς καμία υποβολή την Πυθία…
Είναι οι καιροί που επιτάσσονται οι προσεχτικές κινητικότητες, καθαρά για λόγους επιβίωσης. Που πας, με ποιους μιλάς, τι λες. Όχι γιατί ισχύει αυτό το εύκολο ρητό που κάνει λόγο για το ποιοι είναι η πραγματική κόλαση για όλους μας. Αλλά, γιατί τα πάθη είναι οξυμένα, η έννοια του συμφέροντος έχει αλλοιωθεί από την ασφυκτική πίεση των χτυπημάτων “κάτω από τη μέση”, τα διάφορα αντιμαχόμενα στρατόπεδα έχουν σκληρύνει τη στάση τους. Δεν υπάρχει περιθώριο για ηπιότητα, για ανακωχές, για ουσιαστικές συνεργασίες. Οι μόνες συνεργασίες που ευδοκιμούν είναι εκείνες που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πιο ισχυρών πόλων. Βάζω εγώ δύο, βάλε εσύ ένα, για να μου έρχονται εμένα τουλάχιστον τρία στο σακούλι μου (και να μπορώ μετά να σου δανείσω μισό με όρους αναμφίβολης “τοκογλυφίας”)…
Και τι κάνουμε από εδώ και πέρα; Τίποτα το ιδιαίτερο. Ενδυναμώνουμε την άμυνα μας, κοιτάμε με προσοχή τι περιθώρια μπροστινών βηματισμών μας παραχωρούνται, και συνεχίζουμε. Να εναποθέσουμε άραγε ελπίδες σε κάποιο απροσδόκητο ξέσπασμα; Να εμπιστευτούμε τις καλές προθέσεις όσων τις έχουν; Να λαξεύσουμε αγάλματα που θα λειτουργούν ως “οδηγοί” μιας πορείας καλύτερης; Ας κάνει ο καθένας αυτό που θέλει. Αρκεί να είναι έτοιμος να λουστεί τις συνέπειες. Αρκεί να είναι σε θέση να κατανοεί τα βασικά, μην αφήνοντας τα γυαλιά της ιδεοληπτικής μυωπίας μακριά. Kάθε “αυτισμός” που παράγουμε μόνοι μας έχει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για κάθε αποτυχία από την ίδια την πρακτική με την οποία επενδύουμε τη στόχευση μας. Πριν καταφέρουμε μόνοι μας να “γελοιοποιήσουμε” κάθε ρομαντική σκέψη, κάθε λογοτεχνική εξαίρεση, κάθε ποιητική ανάσα, κάθε ιδεολογική ουτοπία. Κοντά είμαστε, όσο περιφρονούμε το ρεαλισμό με τέτοια μεταεφηβική επιπολαιότητα… Όσο ψάχνουμε πρόσκαιρα “φευγιά”, τόσο κάθε επιστροφή θα είναι περισσότερο άσχημη… Όσο προτάσσουμε την ανυπομονησία, τόσο θα λειτουργούμε ως φαντασμένοι “ιερολοχίτες” που στρεφόμαστε ενάντια στο (υλικό) μας κοσμοείδωλο…
Η ανθρωπότητα έχει μπει σε ένα τούνελ. Ίσως, είναι προτιμότερο από το να περιμένουμε να φανεί το (όποιο…) φως στο τέλος του, να γκρεμίσουμε με όλο μας το μένος το πιο διπλανό κομμάτι του τοίχου που μας εγκλείει στο στενότατο του πλάτος, παρά μας υποδεικνύει -με τους περιορισμούς του- την κατά μήκος διαδρομή. Μέρες εθνικής επετείου εδώ στην Ελλάδα, και οφείλουμε να παραδεχτούμε δημόσια πως οι τότε κάτοικοι του γεωγραφικού μας χώρου ήταν πιο ικανοί στο να κατακτήσουν κάτι το καλύτερο για τους ίδιους και τα παιδιά τους. Γιατί, αυτοί δεν είχαν γαλουχηθεί σε συνθήκες παρατεταμένης πλαδαρότητας. Κάθε άλλο… Κι ας υστερούσαν σε όγκο συσσωρευμένων πληροφοριών… Η “αφρικανική σκόνη” του ενεστωτικού συλλογικού μας τέλματος χρειάζεται γερά φυσήματα, ψυχής και πνεύματος…
