Το Εθνικό καλλιεργεί νέα συγγραφικά ταλέντα

Στο φουαγιέ του Εθνικού Θεάτρου επί της Αγίου Κωνσταντίνου επικρατεί μια «δημιουργική φασαρία». Χαρτιά, σημειώσεις, στιλό, καφέδες και τριγύρω πολλοί νέοι άνθρωποι, καθένας με το δικό του ξεχωριστό στιλ, ανταλλάσσουν ιδέες, προτάσεις και αρκετά χαμόγελα.

Πώς αλλιώς, αφού τουλάχιστον οι μισοί ετοιμάζονται να βιώσουν για πρώτη φορά τη διαδικασία της πρόβας για το ανέβασμα ενός θεατρικού έργου που φέρει την υπογραφή τους.

Είναι η Νάντια Δρακούλα, ο Κωνσταντίνος Ευστρατίου, ο Χαράλαμπος Γιάννου, η Μαρίζα Κλαουδάτου, η Κάλλι Μαυρομάτη, ο Σπύρος Μιχαλόπουλος, η Αγγελική Παρδαλίδου, η Γεωργία Πιερρουτσάκου, η Αννα-Μαρία Πισκοπάνη και ο Παναγιώτης Χριστόπουλος ή αλλιώς οι δέκα προτάσεις της πρώτης Κρατικής Σκηνής, που επιχειρεί για δεύτερη χρονιά να μας συστήσει το νέο αίμα της σύγχρονης και πολύπαθης ελληνικής δραματουργίας.

Φυτώρια νέων θεατρικών συγγραφέων μέσω σεμιναρίων ή με τη μορφή στούντιο μπορούμε, φυσικά, να αριθμήσουμε πολλά στο εξωτερικό, όπως αυτό στο «Ρόαγιαλ Κορτ» του Λονδίνου, που εδώ και σαράντα χρόνια συστήνει στο εγχώριο και παγκόσμιο κοινό σπουδαία συγγραφικά ταλέντα, από τη Σάρα Κέιν μέχρι την Κάριλ Τσέρτσιλ.

Στην Ελλάδα τέτοιες πρακτικές αποτελούσαν ανέκαθεν πολυτέλεια, αλλά πια κάτι φαίνεται να κινείται. Πριν από δύο χρόνια, η δημοσιογράφος Κατερίνα Αγγελιδάκη και ο συγγραφέας-κριτικός θεάτρου Ηρακλής Λογοθέτης έκαναν την πρόταση στον τότε διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Σωτήρη Χατζάκη για τη δημιουργία ενός Στούντιο Συγγραφής Θεατρικού Εργου. Το πείραμα πέτυχε και φέτος, έπειτα από πρωτοβουλία του Στάθη Λιβαθινού, η εκπαιδευτική διαδικασία ανανεώθηκε, παίρνοντας άλλη διάσταση.

«Αποφασίσαμε να εντάξουμε στην οκτάμηνη διαδικασία μια ομάδα δέκα ηθοποιών του Εθνικού και δύο σκηνοθέτες, τον Σταμάτη Φασουλή για ένα τετράμηνο και τον Δημήτρη Καρατζά για το υπόλοιπο. Μέσα από εργασίες, δοκιμές και ειδικές διαδικασίες, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τις δυνατότητες και τις αδυναμίες τους.

Επιχειρήσαμε μια σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία που περιλάμβανε την ενασχόληση με έργα του κλασικού ρεπερτορίου, δοκιμές συγγραφής δικών τους κειμένων πάνω στο ύφος μεγάλων συγγραφέων και φυσικά τη δραματουργική ανάλυση αλλά και την ανάδειξη της σκηνικής συνθήκης των κειμένων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, προέκυψαν δέκα ολοκαίνουργια μονόπρακτα, που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό», μας λέει ο κ. Λογοθέτης.

Αυτό ήταν που εντυπωσίασε περισσότερο και τους συμμετέχοντες. Κατά κοινή ομολογία τους, είδαν πόσο μόχθο κρύβει να γράφεις κάτι που μπορεί να πάρει μορφή, να έχει δομή και να επικοινωνεί με το ευρύ κοινό.

«Η σκηνοθετική και ερμηνευτική πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική από το πώς το έχει στο κεφάλι του αυτός που γράφει. Στο Στούντιο ήρθαμε αντιμέτωποι με τέτοιες πρακτικές, οι οποίες μέσα από πολλές συζητήσεις αλλά και εντάσεις, μας έφεραν πιο κοντά στον εαυτό μας», λέει η Κάλλι Μαυρομάτη, ηθοποιός και συμμετέχουσα.

Είναι τα «δομικά λάθη», όπως τονίζει και ο Δημήτρης Καρατζάς, αυτά που πρέπει να προσέξουν οι νέοι συγγραφείς. Και συνεχίζει. «Εχω εντοπίσει ότι τα περισσότερα σύγχρονα έργα πάσχουν από έλλειψη πυρήνα. Σε πολλά κείμενα θυσιάζονται βασικά κομμάτια της αφήγησης χάριν ενός ιδιαίτερου ύφους. Πέρα από την έμπνευση υπάρχουν και κανόνες. Αυτό προσπάθησα να δουλέψω με τα παιδιά».

Μαζί με τον Γιώργο Λύρα, βοηθό του Σταμάτη Φασουλή, θα σκηνοθετήσουν μισά μισά τα έργα των σπουδαστών του Στούντιο, που θα δούμε σε λίγο καιρό στη σκηνή του «Ρεξ».

Δεν έχουν, προφανώς, καμία σκηνοθετική φιλοδοξία, καθώς επιθυμούν να ακουστεί το κείμενο και μόνον αυτό. «Θα παρουσιάσουμε μια μορφή προωθημένου αναλογίου και θα προσπαθήσουμε όσο γίνεται να μεταφέρουμε στο κοινό τη στουντιακή συνθήκη. Στόχος είναι να έρθει το κοινό σε επαφή με τη δουλειά των παιδιών και εκεί επικεντρωνόμαστε», λέει ο Γιώργος Λύρας.

Η εύλογη και μοναδική φιλοδοξία είναι κάποια από αυτά τα παιδιά, αν όχι όλα, να βρουν ένα μέλλον στο θεατρικό σανίδι. Πολλοί από αυτούς, βέβαια, έχουν εμπειρία στον χώρο και η δουλειά τους έχει ήδη προβληθεί.

Οπως ο Παναγιώτης Χριστόπουλος, σκηνοθέτης της βραβευμένη μικρού μήκους ταινίας «Η έκταση που αναλογεί» (2007), σεναριογράφος της τηλεοπτικής «Μουρμούρας» και συγγραφέας του «Πατρίσια Χάισμιθ: εισαγωγή στο σασπένς», που ανέβασε πρόπερσι η Ρούλα Πατεράκη.

Αλλά και η Νάντια Δρακούλα, δικηγόρος-δημοσιογράφος, έχει εκδώσει το θεατρικό της «Το σχοινάκι», ενώ ο Χαράλαμπος Γιάννου βραβεύτηκε το 2014 με Κρατικό Βραβείο Συγγραφής Θεατρικού Εργου από το υπουργείο Πολιτισμού για την «Πείνα».

Ολοι αναμένουν τις αντιδράσεις του κοινού, καθώς στο τέλος των παραστάσεων έχει προγραμματιστεί συζήτηση, αλλά περισσότερο τι θα ακούσουν από ανθρώπους του χώρου (ηθοποιούς, σκηνοθέτες κ.λπ.) που έχουν λάβει πρόσκληση για να πάρουν μια μικρή γεύση από τις «νέες πένες» του ελληνικού θεάτρου. Τα μισάωρα μονόπρακτα δεν είναι, φυσικά, όλα στο ίδιο ύφος.

Η «ανομοιομορφία» ήταν βασική επιδίωξη των υπευθύνων. Ετσι τα έργα μιλούν από την απομυθοποίηση του έρωτα, την υπαρξιακή αγωνία και τον παραλογισμό του σύγχρονου ανθρώπου μέχρι την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα της εποχής, την ομοφυλοφιλία αλλά και το πώς διαχειρίζονται μια είδηση θανάτου οι χρήστες του facebook.

11 και 12 Ιουνίου στο Εθνικό Θέατρο – «Νέο Ρεξ» (Πανεπιστημίου 48). Δωρεάν είσοδος με σειρά προτεραιότητας. Το πλήρες πρόγραμμα και οι ώρες των παραστάσεων θα αναρτηθούν σύντομα στο www.n-t.gr