Η τέχνη καταλαμβάνει δρόμους και πλατείες

Θα θυμάστε ότι ένα από τα τέσσερα «Ε» που έθεσε ως άξονες του φετινού προγραμματισμού της η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση ήταν η «Εξωστρέφεια». Πιο εξωστρεφής από ποτέ, λοιπόν, ετοιμάζεται να εισβάλει στην κυριολεξία στον δημόσιο χώρο της Αθήνας, εγκαινιάζοντας το πιο «εκτός Στέγης» Φεστιβάλ της, τον τρίτο γύρο του Fast Forward Festival.

«Αυτή τη χρονιά εστιάζουμε στο λεπτό σύνορο που χωρίζει τους ισχυρούς από τους αδύναμους, την επανάσταση από τον εμφύλιο, τη δημοκρατία από τον αυταρχισμό, την εμπειρία της τέχνης από την εμπειρία της ζωής.

Εχοντας πάντα στο επίκεντρο τον δημόσιο χώρο, το φεστιβάλ διερευνά το θέμα των συνόρων και των ορίων αναζητώντας, με τα “εργαλεία” της τέχνης, πρακτικές και στρατηγικές υπέρβασής τους», τόνισε η Κάτια Αρφαρά, καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου.

Το ενδιαφέρον, βέβαια, του Φεστιβάλ είναι ότι δημιουργεί τον κατάλληλο «εξω-εδαφικό», όπως επισημαίνουν οι διοργανωτές του, χώρο για να συναντηθούν καλλιτέχνες από όλα τα μέρη του πλανήτη: από τη Ραμάλα, τη Βηρυτό, την Ιερουσαλήμ, το Τελ Αβίβ, το Κέιπ Τάουν έως τις Βρυξέλλες, τη Μελβούρνη και το Σέφιλντ.

Κυρίαρχη φόρμα τα ινσταλέισον, οι εγκαταστάσεις δηλαδή, που θα καταλάβουν τους δρόμους, τις πλατείες και τα κτίρια της πόλης.

■ Από τις 16 Μαΐου, ο Τιμ Ετσελς, ιδρυτής και σκηνοθέτης της φημισμένης πειραματικής ομάδας Forced Entertainment, επιχειρεί να αναδείξει τις σκέψεις όσων δεν μπορούν να ψηφίσουν (από μικρά παιδιά έως πρόσφυγες) αφισοκολλώντας ολόκληρο το κέντρο με σύντομα μηνύματά τους.

■ Ο περίφημος θίασος Back to Back Theater από την Αυστραλία, με τους ηθοποιούς που πάσχουν από νοητική υστέρηση, επιστρέφει στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην πλατεία Συντάγματος, δημιουργώντας ένα θεατρικό θέαμα με την αλληλεπίδραση κοινού και περαστικών (20-22/5).

■ Το λαβυρινθώδες κτίριο της οδού Πειραιώς 40, που στέγαζε για 60 χρόνια το υπουργείο Εργασίας, έχει ήδη παραδοθεί στα χέρια του ιδιαίτερου Τόμας Μπέλινκ από τις Βρυξέλλες προκειμένου να το μετατρέψει σε ένα φουτουριστικό ιστορικό μουσείο ή αλλιώς στο «Σπίτι της ευρωπαϊκής ιστορίας στην εξορία» (16-31/5).

Η εγκατάσταση, με άφθονο το μαύρο χιούμορ, επικεντρώνεται στην περίοδο 2008-2021 και πραγματεύεται την κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Η ιδέα ξεκίνησε το 2013.

Ηθελα να διερευνήσω τις επικαλυπτόμενες κρίσεις με αφορμή την οικονομική. Ηρθα σε επαφή με πολιτικούς και ακαδη– μαϊκούς και ανακάλυψα έλλειψη φαντασίας. Κανείς δεν πίστευε τότε ότι η Ευρώπη μπορεί να καταρρεύσει», λέει ο Μπέλινκ.

Ποια είναι η αίσθηση, όμως, που αποκόμισε από τους Ελληνες πολιτικούς, όταν συνομίλησε μαζί τους για το στήσιμο της ελληνικής εκδοχής του πρότζεκτ; «Εκείνο που με εντυπωσίασε ήταν ο λαϊκισμός, τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς», τόνισε χιουμοριστικά. Και συνέχισε: «Υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις που πρέπει να εξετάσουμε.

Πώς αντιμετωπίζει η Ε.Ε. την ελληνική κρίση και πώς η ίδια η Ελλάδα. Η ελληνική κρίση χρέους, αλλά και η προσφυγική δεν είναι αυτά που θα φέρουν όντως την κατάρρευση της Ευρώπης, αλλά δείχνουν στον κόσμο τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει η Ευρώπη τις δύσκολες καταστάσεις».

■ Επί της οδού Ακαδημίας 23, στο πρώην κτίριο της Ενωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, ο Μπρετ Μπέιλι στήνει τη φημισμένη ανά τον κόσμο «ανθρώπινη εγκατάστασή» του, που ο Πίτερ Μπρουκ έχει χαρακτηρίσει «ασυνήθιστο επίτευγμα».

Γεννημένος το 1967, στο βίαιο σύστημα λευκής κυριαρχίας στη Νότια Αφρική, εκεί όπου οι πολιτισμένοι «Ευρωπαίοι» έκλειναν τους ιθαγενείς σε κλουβιά και τους εξέθεταν έναντι εισιτηρίου για να καταλάβουν οι Δυτικοί τη φυλετική τους ανωτερότητα, εμπνεύστηκε την περφόρμανς «Exhibit B» (24-29/5), επικρίνοντας τις σημερινές πολιτικές έναντι μεταναστών και προσφύγων.

Η παράσταση είχε κατέβει από το θέατρο Barbican του Λονδίνου έπειτα από έντονες διαμαρτυρίες, επειδή θεωρήθηκε ότι προωθούσε τον ρατσισμό. Εντάσεις παρατηρήθηκαν και στο ανέβασμά της στη Γαλλία.

«Η Ελλάδα δεν έχει αποικιοκρατική ιστορία, άρα δεν νομίζω να υπάρξουν επεισόδια», τόνισε ο Μπέιλι, ο οποίος δουλεύει το πρότζεκτ με 14 έγχρωμους, γεννημένους στην Αθήνα, που ακόμα «δεν έχουν καταφέρει να αισθανθούν Ελληνες».

Info:16-31/5. Το πλήρες πρόγραμμα στο www.sgt.gr. Για όλες τις παραστάσεις συνιστάται η προκράτηση θέσεων λόγω περιορισμένου αριθμού. Τηλ.: 210 900 5800.