Πέντε μύθοι σχετικά με τους πρόσφυγες

Μύθος 1

Οι νεαροί άντρες αφήνοντας τη Συρία διαφεύγουν την επιστράτευση.

Ενώ υπάρχουν νέοι άντρες για τους οποίους το τελικό χτύπημα ήταν η επιστράτευση, αυτό δεν είναι ο μόνος λόγος που έφυγαν. Πρέπει να αναρωτηθούμε ποιο είναι το νόημα αυτού του πολέμου και κατά πόσον μπορούμε να ονομάσουμε τους νέους, οι οποίοι δεν βλέπουν νόημα σε αυτό τον πόλεμο, «δειλούς».

Μεταξύ των νέων προσφύγων από τη Συρία υπάρχουν πολλοί φοιτητές που θέλουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους στην Ευρώπη, γιατί στη Συρία δεν είναι πλέον δυνατό. Υπάρχουν πολλοί νέοι και όχι τόσο νέοι επαγγελματίες (γιατροί, μηχανικοί), οι οποίοι προσπάθησαν να το παλέψουν τα πέντε χρόνια του πολέμου, αλλά στο τέλος δεν μπορούσαν πλέον να επιβιώσουν στη χώρα τους.

Υπάρχουν αθλητές, πρωταθλητές ή εκπαιδευτές. Υπάρχουν επίσης πολλοί καλλιτέχνες που ελπίζουν σε περισσότερες δυνατότητες να ασκήσουν την τέχνη τους στην Ευρώπη, είτε πρόκειται για μουσική ή ζωγραφική είτε για άλλες σύγχρονες μορφές τέχνης.

Μύθος 2

Αν η ανθρωπιστική βοήθεια στις χώρες που γειτονεύουν με τη Συρία και το Ιράκ αυξηθεί, οι ροές των προσφύγων θα σταματήσουν.

Αυτό είναι λανθασμένο για διάφορους λόγους. Οι πρόσφυγες στις γειτονικές στη Συρία χώρες που λαμβάνουν βοήθεια είναι οι φτωχότεροι. Δεν έχουν τα χρήματα για το ταξίδι προς την Ευρώπη.

Δεύτερον, μιλώντας με τους πρόσφυγες κατά την άφιξή τους, οι περισσότεροι μας λένε ότι άφησαν τη Συρία ή το Ιράκ πριν λιγότερο από ένα μήνα, αφού πούλησαν ό,τι είχαν ή αφού έλαβαν έμβασμα από κάποιο συγγενή στο εξωτερικό. Υπάρχουν εκείνοι που άφησαν τη Συρία πιο πριν, αλλά δεν λάμβαναν βοήθεια στις γειτονικές χώρες.

Το επιχείρημα ότι η ανθρωπιστική βοήθεια θα κρατήσει τους Σύρους και Ιρακινούς στην περιοχή (Τουρκία, Λίβανος, Ιορδανία) είτε είναι λανθασμένο είτε, το πιθανότερο, ένα κυνικό πολιτικό επιχείρημα για τις ευρωπαϊκές χώρες του Βορρά που νίπτουν τας χείρας τους για το θέμα και των ανθρωπιστικών οργανώσεων που θέλουν να αυξήσουν τη χρηματοδότησή τους.

Μύθος 3

Οι Αφγανοί, οι οποίοι αποτελούν τη δεύτερη ομάδα προσφύγων που έρχεται στην Ελλάδα, καταφτάνουν από εμπόλεμες περιοχές του Αφγανιστάν.

Στην πραγματικότητα η συντριπτική πλειονότητά τους είναι Χαζάρα και ήταν στο Ιράν ως πρόσφυγες είτε για πολλά χρόνια, είτε έχουν γεννηθεί εκεί.

Γίνονται διακρίσεις εις βάρος τους στο Ιράν και αυτός είναι ένας λόγος που το εγκαταλείπουν. Δεν είναι σαφές πώς θα εκτιμηθεί η κατάστασή τους όταν φτάσουν στον ευρωπαϊκό προορισμό τους και κατά πόσο η ευάλωτη θέση τους στο Ιράν θα αναγνωριστεί, δεδομένου ότι είναι μια ασφαλής χώρα, δεν βρίσκεται σε πόλεμο, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Αφγανοί ήταν ήδη πρόσφυγες στη χώρα αυτή.

Μύθος 4

Η Τουρκία είναι ένα γενναιόδωρο κράτος υποδοχής για πρόσφυγες από τη Συρία, ενώ ανησυχεί και για το κουρδικό ζήτημα.

Υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι το τουρκικό κράτος κάνει τα στραβά μάτια στην εμπορία ανθρώπων που συμβαίνει στο έδαφός της.

Με την Turkish Airlines να έχει τους περισσότερους προορισμούς από οποιαδήποτε άλλη αεροπορική εταιρεία στον κόσμο (η Κωνσταντινούπολη έχει απευθείας και προσιτές πτήσεις προς, μεταξύ άλλων, Αμμάν, Βαγδάτη, Βασόρα, Βηρυτό, Ερμπίλ, Νατζάφ, Σουλεϊμανίγια), ενώ οι Σύροι δεν χρειάζονται βίζα και μια απλή ηλεκτρονική βίζα αρκεί για να εισέλθουν στη χώρα Ιρακινοί υπήκοοι, τα διά ξηράς σύνορα ανοιχτά στο νοτιοανατολικό τμήμα με τη Συρία και το Ιράκ -και για τους Κούρδους, οι οποίοι φτάνουν στην Ελλάδα χωρίς κανένα εμπόδιο-, βλέπει κανείς ότι οι επίσημες διευκολύνσεις από πλευράς της Τουρκίας είναι σημαντικές.

Μύθος 5

Η Γερμανία είναι η πιο γενναιόδωρη χώρα στην Ευρώπη, αφού θα δεχτεί 800.000 πρόσφυγες.

Η Γερμανία συμπεριφέρεται καλύτερα από ό,τι οι χώρες οι οποίες έχουν δηλώσει ότι θα δεχτούν μόνο χριστιανούς πρόσφυγες ή καθόλου πρόσφυγες. Ωστόσο ο αριθμός των 800.000 προσφύγων που θα δεχτεί η Γερμανία δεν βασίζεται στη γενναιοδωρία, αλλά μάλλον στον υπολογισμό τού ποιες είναι οι ανάγκες της γερμανικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.

Από την άλλη πλευρά μικρές χώρες, όπως η Ελλάδα, η ΠΓΔΜ, η Σερβία, δεν έχουν πιστωθεί για την υποδοχή ροής δυσανάλογη με τον πληθυσμό τους και την οικονομική τους κατάσταση και αντιμετωπίζουν συχνά την κατηγορία ότι δεν ελέγχουν τα σύνορά τους.

Απλά να σημειώσουμε εδώ ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει θαλάσσια σύνορα τόσο εκτεταμένα όσο η Ελλάδα σε μικρή απόσταση από την ακτογραμμή της αναχώρησης. Η περίπτωση της Ιταλίας είναι πολύ διαφορετική: η Λαμπεντούζα βρίσκεται 290 μίλια από τις ακτές τις Λιβύης και έχει καλύτερη οικονομία από την Ελλάδα. Η Λέσβος από την άλλη πλευρά απέχει οχτώ μίλια από τις τουρκικές ακτές και έχει δεχτεί το 40% των αφίξεων στην Ευρώπη.

*εθελόντρια στη Λέσβο από τον Αύγουστο (σε άδεια από το Γραφείο του ΟΗΕ για τον συντονισμό ανθρωπιστικών θεμάτων)