Η Νέα Ελλάδα που έρχεται δεν θα είναι αποτέλεσμα πολιτικών οραματισμών…

Η θερμοκρασία ανεβαίνει σαν απρόθυμος για στάσεις σε ορισμένους ορόφους ανελκυστήρας, και αγγίζει πια τα όρια της πρόκλησης δυσφορίας. Έτσι ώστε το παρόν καλοκαίρι μετά από ένα παρατεταμένο ήπιο ξεκίνημα να μας περνάει με τον πιο έμπιστο τρόπο το μήνυμα πως είναι εδώ και πως θα «κάνει τα δικά του». Αλλά, το φετινό καλοκαίρι δεν είναι σαν τα άλλα. Καμία σύγκριση φυσικά, με πολλά προηγηθέντα καλοκαίρια στον ελλαδικό χώρο, εκείνα που συνόδευαν τις μεγάλες περιόδους της «ευμάρειας», των καταναλωτικών εξάρσεων, της «ευρωπαϊκής» ραστώνης, της αίσθησης και του διαχωρισμού ανάμεσα στο χτες, στο σήμερα και στο αύριο, του δικαιώματος στις πολλαπλές επιλογές για να «γεμίσει ο χρόνος» και «να περνάμε καλά»…. Πάνε όμως αυτά! Στο τώρα, δεν ξέρουμε τι μας μέλλει, δεν θέλουμε καν να κοιτάμε πίσω, και ζούμε το σήμερα πλειοδοτώντας σε ατσαλοσύνη ακόμα και αν επιστρατεύουμε τις πιο σοβαρές εκφάνσεις του είναι μας. Αλήθεια, είναι σε θέση κάποιος να προβλέψει τα μελλούμενα; Ακόμα και εκείνοι οι λίγοι που γνωρίζουν τα περισσότερα (λόγω θέσης και ισχύος), δύσκολα να αγνοήσουν τους πολύμορφους καύσωνες των στιγμών. Ναι, σχέδια γίνονται, εκτιμήσεις το ίδιο, σιγουριές δεν βλέπουμε και δύσκολα να δούμε σύντομα…

Μια ολόκληρη κοινωνία σε αναβρασμό. Ποιος μπορεί να μείνει απέξω από δύσκολους και δυσεπίλυτους προβληματισμούς για το τι έπεται στο άμεσο χρονικό διάστημα; Οι ξένες πρεσβείες, ο επιχειρηματικός κόσμος, οι πολιτικοί αντιπρόσωποι της δημοκρατικής τάξης, ο κόσμος της εργασίας και της ανεργίας, οι δυνάμεις ασφαλείας, οι δικαστικοί, οι άνθρωποι του τύπου, οι αναλυτές των δημόσιων δρώμενων; Ακόμα και όσοι απολίτικοι ημι-πουθενάδες αδιαφορούν συστηματικά και με θράσος για όλα (εκτός από τα βολικά δικά τους…), καθώς θεωρούν μορφή «ελευθερίας» τον όψιμο μιθριδατισμό μιας τυχάρπαστης καθημερινότητας, κάποια λεπτά ανησυχούν… Δεν είναι και λίγο οι εξελίξεις του «σοβαρού» να απειλούν τις τέρψεις και τις βεβαιότητες του συστηματικά «ελαφρού»… Τα βλέμματα έχουν αλλάξει γενικώς, οι πίσω σκέψεις δεν κρύβονται με τίποτα, τα όποια σημεία-γεννήτριες επιπόλαιων και βιαστικών υπηρεσιών ψυχαγωγίας αποτελούν διαλείμματα και «καμπανίσματα» πως η επιστροφή στην ομαλότητα θα αργήσει πολύ ακόμα… Μεγάλος κυκεώνας τα μνημονιακά χρόνια σε αυτή την ταλαιπωρημένη γωνιά της Γης, και όχι μόνο για τις υλικές, ψυχικές και πνευματικές επιπτώσεις των όρων των δανειακών συμβάσεων. Αλλά και γιατί έχουν μετατρέψει όλες τις σημαδούρες που υποδείκνυαν βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες σταθερές σε φθαρμένα σήματα που δεν ξέρουν πλέον ούτε τα ίδια τι υποδεικνύουν. Και σε τέτοιες περιπτώσεις οι θύμησες είναι επικίνδυνες εστίες αποπροσανατολισμού, παρά κάτι το υποβοηθητικό και το ουσιωδώς προωθητικό για τα συμφέροντα των πολλών…

Και αν κάποια στιγμή η κατάσταση σταθεροποιηθεί, τι είδους άνθρωποι θα είμαστε άραγε όλοι μας; Θα μπορέσουμε να συνέλθουμε γρήγορα; Θα ανοίξουμε τις κλειδαμπαρωμένες εκείνες πύλες, που εξαναγκαστικά στο σήμερα έχουμε κατασκευάσει με την ειρωνίζουσα αρωγή των μαστόρων εκείνων που λειτουργούν συνειδητά ως άτομα παροχής πρώτων βοηθειών; Προς τα πού θα κλείνει η ανθρωπογεωγραφία του ελλαδικού χώρου στο άμεσο μέλλον; Το μόνο σίγουρο είναι πως οι επιστήμονες που ασχολούνται επαγγελματικά με όλα αυτά θα παράγουν μετά από πολλά χρόνια σπουδαία συμπεράσματα, ιστορικής αξίας… Και ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι γνωστό πως σε μια εποχή που όλα είναι παραδομένα στις αγκάλες της «κρίσης» το να σκέπτεται κάποιος το μετά φαντάζει και είναι μεγάλη πολυτέλεια… Ναι, να το παραδεχτούμε, αλλά το να τρέχει κάποιος προς το άγνωστο μπορεί να τον γλιτώνει από αυτά που αφήνει πίσω του, αλλά ενδέχεται να παραμονεύουν χειρότερα ή ακόμα και τα ανακυκλωμένα προηγούμενα που θα αναζητούν την εκδίκηση τους για τις «βιαστικές εγκαταλείψεις» του «σωτήριου τρεχαλητού»….

Το μέλλον μας δεν θα κριθεί μόνο από το αν θα εφαρμοστεί το τρίτο μνημόνιο, ούτε από το είδος του πολιτικού σκηνικού που θα ανακύψει σύντομα. Ούτε καν από τις επιμέρους διαμορφώσεις διάφορων συστατικών γνωρισμάτων του σύγχρονου νεοελληνικού πολιτισμικού μοντέλου. Που αλλάζει τόσο βάναυσα, που θα έπρεπε να μας προβληματίζει για τις αντοχές του και την τελική εκδοχή που θα λάβει… Γιατί, υπάρχουν στη ζωή εκείνοι που μαθαίνουν από τα παθήματα τους, αλλά και εκείνοι που πατάνε πάνω σε αυτά για να δικαιολογήσουν τα όσα γίνονται. Η Νέα Ελλάδα που έρχεται δεν θα είναι το αποτέλεσμα πολιτικών οραματισμών, αλλά το αναπόφευκτο προϊόν μιας συνισταμένης που διαμορφώνουν όλες οι ετερόκλητες συνιστώσες που (δια)κινούνται στο σήμερα.

Είναι πολύ δύσκολο και πιεστικό όταν προσπαθείς να βρεις στασίδι για να αράξεις, για να πάρεις ανάσες, να σκεφτείς τι θα κάνεις από εδώ και πέρα, να οριοθετήσεις τις επιθυμίες και τις αναγκαιότητες σου, να έρχονται κάποιοι και να σου ανεβάζουν τον πήχη μιλώντας σου για είδη συνόλων μελλοντικής μορφής… Κι όμως, ούτε τότε θα μπορούμε να γλιτώσουμε από τις νέες μορφές. Γενιές που γαλουχηθήκαμε στο ήπιο, στο ετοιματζήδικο, στο φτηνοειδές, στο εύκολο, στο μη πιεστικό, στο «αντιδραστικό» λόγω πλήξης, στο «έλα μωρέ, είναι ωραία η ζωή», θα παραλάβουν αργά ή γρήγορα τις σκυτάλες. Το θέμα είναι να μπορέσουμε να τις παραδώσουμε χωρίς ακυρότητες… Δεν χρειάζεται να γίνουμε περισπούδαστοι διανοούμενοι… Αρκεί να λειτουργούμε πρακτικά (και ενίοτε με μαθηματικό λογισμό) ακουμπισμένοι στο πιο απαλό έδαφος. Αυτό του συναισθηματικού πλούτου, που τείνει προς τον αυτοέλεγχο της διαρκώς μετακινούμενης λόγω των εξελίξεων ισορροπίας μας. Η θερμοκρασία από την ώρα που άρχισαν να γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έπαψε να προκαλεί την ίδια δυσφορία… Θα δροσίσει σύντομα;