Ισως δεν είμαι απολύτως ακριβής μετά από τόσα χρόνια. Ομως, αν θυμάμαι, πρέπει να ήμουν στην τελευταία τάξη του Γυμνασίου, όταν το τρίδυμο Γεώργιος Παπανδρέου (πρωθυπουργός και υπουργός Παιδείας) – Ευάγγελος Παπανούτσος – Λουκής Ακρίτας ξεκίνησε τη μεγάλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση∙ τη σημαντικότερη, νομίζω, που σημειώθηκε μεταπολεμικά. Στη διδακτέα ύλη εμφανίστηκε τότε το βιβλίο «Αγωγή του Πολίτη»∙ εισαγωγή, αν καλοθυμάμαι, στις βασικές αξίες κοινωνικής συμπεριφοράς και δημοκρατίας, που οι συντηρητικοί (ΕΡΕ τότε) λίγο-πολύ το παρουσίαζαν (συκοφαντούσαν) σαν… ανάμιξη «κομμουνιστικού δακτύλου»!
Θυμήθηκα αυτό το βιβλίο (και οι τυχόν αβλεψίες ή ανακρίβειες βαρύνουν εμένα και τη μνήμη μου) μετά την απάντηση που έδωσε ο Ελληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, κατά την ομιλία του στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, στην αποστροφή του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι «λυπάται τους Ελληνες που έχουν ανεύθυνη κυβέρνηση». «Ο κ. Σόιμπλε», απάντησε ο κ. Τσίπρας, «έχασε την ψυχραιμία του. Οχι γιατί καταφέρθηκε εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης, αυτό είναι δικαίωμά του, αλλά γιατί εκφράστηκε υποτιμητικά απέναντι στον ελληνικό λαό. Θα ήθελα, με απεριόριστη εκτίμηση και φιλική διάθεση, να του επισημάνω ότι θα ήταν καλύτερα να λυπάται τους λαούς που περπατάνε με το κεφάλι σκυφτό, να μη λυπάται τους λαούς που σηκώνουν το κεφάλι περήφανα. Αυτούς τους λαούς που διεκδικούν με αξιοπρέπεια, να τους σέβεται, να τους εκτιμά και να τους θαυμάζει. Να μην τους λυπάται»!
Μάθημα αγωγής του πολίτη, προς έναν άνθρωπο που, απλώς, «έχασε την ψυχραιμία του», «με απεριόριστη εκτίμηση και φιλική διάθεση». Οταν πιστεύεις ότι έχεις δίκαιο, πρέπει και να ξέρεις να το διεκδικείς. Η ευγένεια (πρέπει να) υποχρεώνει τον άλλο που παρέβη τους κανόνες κοσμιότητας. Θα ήταν εύκολο για τον Ελληνα πρωθυπουργό να επικαλεστεί το καβαφικό απόσταγμα: «Υπεροψίαν και μέθην θα είχεν ο Δαρείος»! Επέλεξε το δύσκολο: μια διδαχή αγωγής του πολίτη. Εύγε!
