Πέντε ετών έγινε κιόλας η Οπερα της Βαλίτσας και να που ήρθε η ώρα να αναδυθεί από τις αποσκευές της… συρρικνωμένη η δημοφιλέστατη «Κάρμεν» του Μπιζέ. Ας θυμίσουμε ότι η συγκεκριμένη εκπαιδευτική δράση της ΕΛΣ υλοποιείται με αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ταξίδι προς το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος». Η νέα παραγωγή θα ταξιδέψει σε 23 ελληνικές πόλεις.
Επιπλέον, στην τρέχουσα φάση του προγράμματος, την οποία πραγματοποιεί σε συνεργασία με τη Future Library, η ΕΛΣ προτείνει στους νέους των πόλεων αυτών δύο εκπαιδευτικές δράσεις: επισκέψεις σε σχολεία, που θα προσφέρουν μια πρώτη γνωριμία με τον κόσμο της όπερας, και διήμερα σεμινάρια λυρικής τέχνης από έμπειρους συνεργάτες της ΕΛΣ, πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός δικτύου εκπαίδευσης στη λυρική τέχνη. Σε μια χώρα που αδυνατεί -ή δεν θέλει- να συντηρήσει μια δεύτερη κρατική σκηνή όπερας, οι δράσεις αυτές ασυζητητί προσφέρουν ουσιαστική μορφωτική υπηρεσία. Τα υπόλοιπα -εκπαιδευτικές δεοντολογίες, χειρισμός πρόσληψης, οικονομία συμφραζομένων κ.λπ.- είναι, προς το παρόν, ψιλά γράμματα…
Παρακολουθήσαμε την πρώτη παρουσίαση της «Κάρμεν» στον χώρο του BIOS στην οδό Πειραιώς, δύο μέρες μετά τη θριαμβευτική πρεμιέρα του «Τριστάνου» -η ΕΛΣ του μεγίστου και του ελαχίστου!- αποκομίζοντας πολύ καλές εντυπώσεις (23/11/2014). Ως εύκολη, περίπου αναπόδραστη λύση, η σκηνοθέτρια Αγγέλα Σαρόγλου πρότεινε μια αιχμηρή, α λα Αλμοδόβαρ δραματουργική ανάγνωση της «Κάρμεν». Μετέφερε την υπόθεση στο εδώ και τώρα και συρρίκνωσε σε μινιμαλιστική, καρτ-ποσταλική εκδοχή το εύρος δράσης και τα φολκλορικά συμφραζόμενα του έργου, αποστερώντας το μοιραία από μέρος της πλούσιας ρομαντικής, ιδεολογικοφιλοσοφικής αποσκευής του.
Μουσικά, μεταγραφή και εκτέλεση πρόβαλαν πολύ καλές στο πλαίσιο ορισμού της επιχειρούμενης δράσης. Στις διαστάσεις του συγκεκριμένου χώρου η φωνητική διανομή υπήρξε γενικώς ισορροπημένη. Αυτονόητα ήταν τα κοστούμια και σκηνικά, αναμενόμενες οι προσαρμογές και περικοπές, λειτουργική η οικονομία συνεπτυγμένων αναφορών μέσα από σκηνικές «βινιέτες», όπως π.χ. το σύντομο ερωτικό φλαμένκο, η ταυρομαχία ως τηλεοπτικό θέαμα κ.λπ. Μας έλειψε το δυσοίωνο τρίο της χαρτομαντείας, ενώ μάλλον άστοχος πρόβαλε ο φόνος της Κάρμεν με… στραγγαλισμό από τον Ντον Ζοζέ στο φινάλε.
Η Κάρμεν της Μαρισίας Παπαλεξίου υπήρξε πειστικά ζόρικη, τραχιά και εύφλεκτη, ο Ντον Ζοζέ του Δημήτρη Πακσόγλου ταιριαστά λυρικός, αντιηρωικός και ηττοπαθής, η Μικαέλα/Φρασκίτα της Σοφίας Μητροπούλου μάλλον φωνητικά υπερμεγέθης (ιδού μια τραγουδίστρια που αξίζει να αξιοποιήσει η ΕΛΣ σε κάτι μεγαλύτερο!), καλοί ο Εσκαμίγιο/Μοράλες του Αρκάδιου Ρακόπουλου, ο Θουνίγα/Ντανκαρέ του Κώστα Μαυρογένη και η Μερσέδες της Ελένης Δάβου. Αληθινός άθλος υπήρξε η πολύ καλή πιανιστική συνοδεία από τον Γιάννη Τσανακαλιώτη.
