ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Νίκος Σαραντάκος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Θα διαβάσατε ότι δύο Ρώσοι φαρσέρ παγίδευσαν τον κ. Θάνο Ντόκο, γενικό γραμματέα Εθνικής Ασφαλείας, υποδυόμενοι τον Ουκρανό ομόλογό του, κ. Ουμέροφ. Σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, επρόκειτο για «υβριδική επίθεση με χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης», οπότε βρίσκω αφορμή να λεξιλογήσω για αυτό τον σχετικά νεόκοπο όρο.

Η υβριδική επίθεση είναι όρος του αιώνα μας και δεν περιλαμβάνεται στα λεξικά μας. Μόνο το ηλεκτρονικό ΜΗΛΝΕΓ των Εκδόσεων Πατάκη λημματογραφεί τον συναφή όρο «υβριδικός πόλεμος», ο οποίος είναι «Μορφή ένοπλης σύγκρουσης … που περιλαμβάνει πόλεμο με συμβατικά μέσα … πόλεμο με μη συμβατικά μέσα, και άλλες μορφές επίθεσης όπως ο κυβερνοπόλεμος». Ο όρος χρησιμοποιήθηκε πολύ π.χ. για τις δραστηριότητες του «Ισλαμικού Κράτους»· είπαμε, παιδί του αιώνα μας.

Ο όρος υβριδικός προέρχεται από τη λέξη «υβρίδιο». Υβρίδιο είναι ένας οργανισμός που προέρχεται από διασταύρωση οργανισμών που ανήκουν σε διαφορετικές ποικιλίες, είδη, γένη ή οικογένειες. Τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά που τρώμε σήμερα είναι υβρίδια, δεν είναι καθαρές ποικιλίες. Πολύ συχνά γίνεται λόγος για υβρίδια καλαμποκιού.

Κατ’ επέκταση, υβρίδιο είναι οτιδήποτε προκύπτει από τον συνδυασμό, την ανάμιξη, την ένωση διαφορετικών στοιχείων. Το ακούμε συχνά στη μουσική, ότι η τελευταία δουλειά του τάδε καλλιτέχνη είναι π.χ. ένα υβρίδιο από ηλεκτρονικούς ήχους και παραδοσιακή μουσική.

Αλλά και στη γλωσσολογία, υβρίδιο λέγεται μια σύνθετη λέξη που τα συνθετικά της προέρχονται από διαφορετικές γλώσσες. Παλιότερα, λέγονταν νόθα σύνθετα. Πολύ συχνά είναι τα ελληνολατινικά υβρίδια, όπως π.χ. η λέξη «φωτομοντάζ»· ελληνικό το πρώτο συνθετικό, λατινογενές το δεύτερο. Ή η βιντεοσκόπηση, με αντίστροφη σειρά των συνθετικών.

Η λέξη «υβρίδιο» στα ελληνικά είναι δάνειο από το γαλλικό hybride, που πρέπει να μπήκε στη γλώσσα μας μετά τον Δεύτερο Πόλεμο. Η γαλλική λέξη, όπως και οι αντίστοιχες στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, ανάγονται στο νεολατινικό hybrida, το οποίο είναι εξέλιξη του λατινικού hibrida/ibrida, που σήμαινε τον νόθο γόνο από διασταύρωση διαφορετικών ειδών φυτών ή ζώων (π.χ. τα μουλάρια) ή τον νόθο γιο Ρωμαίου και ξένης μητέρας ή ελεύθερου πολίτη και δούλης μητέρας. Η λέξη παρασυσχετίστηκε με το αρχαίο ελληνικό ύβρις, και γι’ αυτό γράφτηκε με y, αλλά δεν έχει ελληνική ετυμολογία.

Στην εποχή μας αφθονούν τα υβριδικά: έχουμε υβριδικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, υβριδικά ηλεκτρονικά κυκλώματα, υβριδικά συστήματα παραγωγής ενέργειας, υβριδικά αυτοκίνητα (με βενζινοκινητήρα και ηλεκτρικό κινητήρα), ενώ πολλά συνέδρια διεξάγονται υβριδικά (δηλ. με φυσική και με διαδικτυακή παρουσία).

Υβριδικές επιθέσεις πράγματι γίνονται. Ωστόσο, το ερώτημα είναι γιατί δεν τηρήθηκαν τα πρωτόκολλα ασφαλείας από το γραφείο του πρωθυπουργού. Και ενώ είναι αλήθεια πως οι ίδιοι φαρσέρ έχουν παγιδεύσει υψηλά ιστάμενους πολιτικούς αρκετών ευρωπαϊκών χωρών, στις άλλες χώρες όπου συνέβησαν τέτοια περιστατικά έπεσαν κεφάλια των υπευθύνων. Σε μας, κανείς δεν παραιτήθηκε και η κυβέρνηση προσπαθεί να μας πείσει ότι τίποτα σοβαρό δεν συνέβη. Πρόκειται για υβριδική επίθεση στη νοημοσύνη μας.