Παγκόσμιο χάος έχει προκύψει στις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές από τον πόλεμο που μαίνεται στη Μέση Ανατολή. Πάνω από 3.000 πετρελαιοφόρα έχουν σταματήσει στα Στενά του Ορμούζ, διαταράσσοντας την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού, σύμφωνα με το AP.
Εκτός από το πετρέλαιο, επηρεάζονται τα πάντα, από φαρμακευτικά προϊόντα από την Ινδία, ηλεκτρονικά από την Ασία και προϊόντα πετρελαίου όπως τα λιπάσματα που προέρχονται από τη Μέση Ανατολή.
Τα φορτηγά πλοία έχουν κολλήσει στον Κόλπο ή κάνουν μια πολύ μεγαλύτερη παράκαμψη γύρω από το νότιο άκρο της Αφρικής. Τα αεροπλάνα που μεταφέρουν αεροπορικά φορτία από τη Μέση Ανατολή έχουν καθηλωθεί στο έδαφος. Και όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο πιο πιθανό είναι να υπάρξουν ελλείψεις και αυξήσεις τιμών σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών.
«Αυτό προκαλεί πραγματικά σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού», δήλωσε ο Πάτρικ Πένφιλντ, καθηγητής πρακτικής της αλυσίδας εφοδιασμού στο Πανεπιστήμιο των Συρακουσών. «Καθώς αυτή η σύγκρουση συνεχίζει να εξελίσσεται, θα αρχίσετε να βλέπετε κάποιες ελλείψεις, θα δείτε μερικές σημαντικές αυξήσεις τιμών».
Η Clarksons Research, η οποία παρακολουθεί δεδομένα ναυτιλίας, εκτιμά ότι περίπου 3.200 πλοία, ή περίπου το 4% της παγκόσμιας χωρητικότητας πλοίων, βρίσκονται σε ακινησία εντός του Περσικού Κόλπου, αλλά αυτό περιλαμβάνει περίπου 1.231 που πιθανότατα λειτουργούν μόνο εντός του Κόλπου.
Περίπου 500 πλοία, ή το 1% της παγκόσμιας χωρητικότητας, «περιμένουν» αυτή τη στιγμή εκτός του Κόλπου σε λιμάνια στα ανοικτά των ακτών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν, σύμφωνα με την εταιρεία.
Ενώ αυτά μπορεί να φαίνονται μικρά ποσοστά, έχουν ένα φαινόμενο ντόμινο που θα οδηγήσει σε συμφόρηση αλλού, δήλωσε ο Michael Goldman, γενικός διευθυντής Βόρειας Αμερικής της CARU Containers.
«Η αλυσίδα εφοδιασμού είναι σαν ένα μακρύ τρένο με πολλά βαγόνια και κάθε βαγόνι αντιπροσωπεύει, ας πούμε, ένα λιμάνι στον κόσμο. Λοιπόν, αν ένα βαγόνι εκτροχιαστεί, μπορεί πολύ συχνά να έχει ένα φαινόμενο ντόμινο σε πολλά άλλα βαγόνια πίσω του ή μπροστά του», είπε. «Έτσι, αν και έχουμε μόνο έναν μικρό αριθμό λιμένων που επηρεάζονται από αυτή τη στρατιωτική δράση, μπορεί πραγματικά να έχει μεγάλη επίδραση στη συνολική αλυσίδα εφοδιασμού».
Την Τρίτη (3/3), ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε σχέδιο για την αποκατάσταση της ροής πετρελαίου και εμπορίου μέσω του Περσικού Κόλπου, εν μέσω αυξανόμενης αστάθειας στην περιοχή. Όπως ανακοίνωσε, έδωσε εντολή στην US International Development Finance Corporation να παρέχει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου σε δεξαμενόπλοια που διέρχονται από την περιοχή «σε πολύ λογική τιμή», προκειμένου να περιοριστεί το αυξημένο κόστος για τις ναυτιλιακές εταιρείες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εφόσον χρειαστεί, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα συνοδεύσει εμπορικά πλοία μέσω του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η ένταση έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Εκτός από το πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα, καθυστερήσεις καταγράφονται σε φαρμακευτικά σκευάσματα από την Ινδία, καθώς και σε ημιαγωγούς και μπαταρίες από την Ασία. Την ίδια ώρα, η αστάθεια επηρεάζει και τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η ναυτιλιακή Maersk ανακοίνωσε ότι αναδρομολογεί πλοία γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας 10 έως 14 ημέρες στα ταξίδια και αυξάνοντας σημαντικά το κόστος καυσίμων. Οι εταιρείες επιβάλλουν πλέον πρόσθετες χρεώσεις «κινδύνου πολέμου» και καυσίμων, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις τιμές μεταφοράς.
Πιέσεις δέχονται και οι αεροπορικές μεταφορές, καθώς κλειστοί εναέριοι χώροι και αεροδρόμια στη Μέση Ανατολή περιορίζουν τη διαθεσιμότητα πτήσεων. Οι μεγάλες αεροπορικές εταιρείες της περιοχής, όπως η Emirates, η Qatar Airways και η Etihad Airways, αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες στη μεταφορά φορτίων.
Αν και το αεροπορικό φορτίο αντιπροσωπεύει μικρό ποσοστό του παγκόσμιου όγκου, αφορά προϊόντα υψηλής αξίας – όπως φάρμακα και ηλεκτρονικά – που αποτελούν περίπου το 35% της αξίας του διεθνούς εμπορίου. Η παρατεταμένη διαταραχή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις κόστους και καθυστερήσεις, με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Παρά τις προκλήσεις, στελέχη της βιομηχανίας εκτιμούν ότι ο κλάδος θα προσαρμοστεί, όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες κρίσεις, αν και η παρούσα κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα πρωτοφανής.
