Ο Έλληνας πρωθυπουργός, προσερχόμενος το βράδυ της Πέμπτης το βράδυ στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, δήλωσε ότι η πρότασή του είναι, οι 13 χώρες που έχουν λάβει πρόσκληση για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, να την αποδεχθούν, και ανέφερε πως το προτείνει μόνο για το σκέλος που αφορά τη Γάζα και μόνο για όσο χρονικό διάστημα αυτό κριθεί αναγκαίο. Χαρακτήρισε την πρότασή του «εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία δεν οδηγεί στη δημιουργία ενός νέου οργανισμού που θα μπορούσε να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ».
Η θέση την οποία έλαβε ο κ. Μητσοτάκης δε μπορεί να θεωρηθεί τελείως μη-αναμενόμενη, δεδομένου ότι είχε εκφράσει επανειλημμένα το ενδιαφέρον του για συμμετοχή της Ελλάδας στο σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας μετά την εφαρμογή της ειρήνευσης στην περιοχή, τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς την Παλαιστίνη.
Προχωρά μάλιστα στην συγκεκριμένη διπλωματική «ακροβασία», ενώ ο ίδιος ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί πολλές φορές και με πολλούς τρόπους, ότι προσβλέπει στη δημιουργία διεθνούς οργανισμού με διαρκή «αρμοδιότητα» όλο τον πλανήτη και όχι με προσωρινή ενασχόληση μόνο με τη Γάζα – ενός οργανισμού με τη σφραγίδα του και υπό τον απόλυτο έλεγχό του.
Δηλώσεις και για τη Γριλανδία
«Δεν είναι συχνό να συγκαλείται έκτακτη σύνοδος κορυφής, όμως πιστεύω ότι στην προκειμένη περίπτωση αυτό ήταν επιβεβλημένο. Τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε μία σημαντική ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις, ως αποτέλεσμα των δηλώσεων του προέδρου Τραμπ.
Πιστεύω όμως ότι οι χθεσινές του τοποθετήσεις οδηγούν, δείχνουν τον διάδρομο προς μία εκτόνωση στο ζήτημα που αφορά στην Γριλανδία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενωμένη, με μία εξαίρεση, τάχθηκε στο πλευρό της Δανίας και της Γριλανδίας διευκρινίζοντας από την πρώτη στιγμή ότι τα ζητήματα που αφορούν την νήσο, δεν αφορούν μόνο τους κατοίκους της και το βασίλειο της Δανίας. Ενωμένοι, μπορούμε να καταλήξουμε σε μια λύση».
Ευρεία καταστατική «αρμοδιότητα» του Συμβουλίου και ανοιχτοί υπαινιγμοί Τραμπ
Είτε πρόκειται για καλόπιστη αισιοδοξία είτε για τακτικό χειρισμό, οι ίδιες οι εξελίξεις πάντως δε φαίνονται να επαληθεύουν όσα είπε ο κ. Μητσοτάκης στα ΜΜΕ στις Βρυξέλλες.
Από τη μία στο καταστατικό του Συμβουλίου, που αποτελείται από οκτώ κεφάλαια και 13 άρθρα, δεν αναφέρεται πουθενά η Γάζα. Αντ’ αυτού, προτείνεται μια εντολή για έναν νέο διεθνή οργανισμό που «επιδιώκει να προωθήσει τη σταθερότητα, να αποκαταστήσει αξιόπιστη και νόμιμη διακυβέρνηση και να διασφαλίσει διαρκή ειρήνη σε περιοχές που επηρεάζονται ή απειλούνται από συγκρούσεις». Δεν διευκρινίζεται ποιες περιοχές είναι αυτές. Η δομή διακυβέρνησης έχει τρία επίπεδα: το Συμβούλιο Ειρήνης, ένα εκτελεστικό συμβούλιο και έναν πρόεδρο με εκτεταμένες εξουσίες. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, στην κορυφή βρίσκεται ένα «ιδρυτικό εκτελεστικό συμβούλιο». Το Συμβούλιο Ειρήνης ψηφίζει για τους προϋπολογισμούς, την πολιτική και τους διορισμούς ανώτερων στελεχών, ενώ το εκτελεστικό συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από επτά μέλη, είναι υπεύθυνο για την υλοποίηση της αποστολής. Ισόβιος πρόεδρός του ο ίδιος ο Τραμπ. Είναι ο επικεφαλής για το καταστατικό και έχει δικαίωμα να ασκήσει βέτο σε βασικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης μελών και των ενεργειών του εκτελεστικού συμβουλίου.
Από την άλλη μόλις προχθές ο Αμερικανός πρόεδρος σε συνέντευξη Τύπου του Λευκού Οίκου και μετά από έναν μακρύ και αυτοαναφορικό μονόλογο, χαρακτήρισε τον ΟΗΕ ως «άχρηστο» και επισήμανε ανοιχτά ότι το «Συμβούλιο» θα μπορούσε να τον αντικαταστήσει. Ανέφερε, ακόμη, ότι εκτιμά το δυναμικό του Οργανισμού, αλλά ότι δεν έχει ανταποκριθεί στις προσδοκίες. «Ο ΟΗΕ θα έπρεπε να είχε επιλύσει όλους τους πολέμους που έλυσα εγώ. Ποτέ δεν απευθύνθηκα σε αυτούς, ούτε καν σκέφτηκα να το κάνω» είπε χαρακτηριστικά.
Αναλυτικά η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη:
«Δεν είναι συχνό να συγκαλείται έκτακτη Σύνοδος Κορυφής, όμως πιστεύω ότι στην προκειμένη περίπτωση αυτό ήταν επιβεβλημένο.
Τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε μία σημαντική ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις, ως αποτέλεσμα των δηλώσεων του Προέδρου Trump.
Πιστεύω, όμως, ότι οι χθεσινές του τοποθετήσεις οδηγούν, δείχνουν τον διάδρομο προς μία εκτόνωση, τουλάχιστον στο ζήτημα που αφορά στη Γροιλανδία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενωμένη, με μία εξαίρεση, τάχθηκε στο πλευρό της Δανίας και της Γροιλανδίας, διευκρινίζοντας από την πρώτη στιγμή ότι τα ζητήματα που αφορούν τη νήσο της Γροιλανδίας αφορούν μόνο τους κατοίκους της και το Βασίλειο της Δανίας.
Αναγνωρίζουμε απόλυτα ότι υπάρχουν έντονοι και δικαιολογημένοι αμερικανικοί προβληματισμοί ως προς την ασφάλεια του Αρκτικού Κύκλου. Αυτοί, όμως, μπορούν να επιλυθούν με καλή διάθεση και στα πλαίσια των υφιστάμενων συνθηκών που διέπουν τις σχέσεις της Δανίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πιστεύω ότι μπορούμε δημιουργικά και παραγωγικά να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Ως προς το άλλο ζήτημα το οποίο θα συζητήσουμε, και αναφέρομαι στο Συμβούλιο της Ειρήνης, όπως αυτό προτάθηκε από τον Πρόεδρο Trump, όχι μόνο η Ελλάδα αλλά και όλες οι χώρες -με δύο εξαιρέσεις- της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν εκφράσει κάποιους, πιστεύω εύλογους, νομικούς προβληματισμούς, καθώς το Συμβούλιο Ειρήνης, έτσι όπως τουλάχιστον έχει παρουσιαστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκφεύγει κατά πολύ της απόφασης 2803 του ΟΗΕ.
Παρά ταύτα, η πρόταση της Ελλάδος -η πρότασή μου- θα είναι οι 13 χώρες οι οποίες έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους, μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτεί.
Θεωρώ ότι αυτή είναι μία εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε στη διαδικασία ειρήνευσης της Γάζας -η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή έχει εκφράσει ένα έντονο ενδιαφέρον για την περιοχή-, χωρίς όμως ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε ουσιαστικά έναν νέο οργανισμό, ο οποίος μπορεί να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
[ απαντώντας σε ερώτηση: ] Το γεγονός ότι συναντιόμαστε εδώ, σε έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου, καταδεικνύει ότι τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε ξεκάθαρα ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.
Πέραν αυτού, χαιρετίζω τις δηλώσεις που έκανε χθες ο Πρόεδρος Trump στο Νταβός. Πιστεύω ότι υπάρχει περιθώριο για την εξεύρεση ενός λογικού συμβιβασμού που θα σέβεται πλήρως την κυριαρχία της Δανίας και της Γροιλανδίας. Πιστεύω ότι η Ευρώπη ήταν ενωμένη στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως έχω πει, η ελπίδα μου είναι και θα συνεχίσω να εργάζομαι προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης. Είμαι ένθερμος υποστηρικτής της διατλαντικής εταιρικής σχέσης, αναγνωρίζω τις προκλήσεις, αλλά πιστεύω ότι αν παραμείνουμε ενωμένοι, σταθεροί αλλά εποικοδομητικοί, μπορεί να βρεθεί μία λύση».
