Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών: Μία απάντηση στον Δημήτρη Γέρο

Επιστολή από το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνων Ελλάδας λάβαμε με αφορμή το δημοσίευμά μας «Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Εικαστικών Τεχνών-Σοβαρή καταγγελία για αδιαφανείς διαδικασίες και δυσλειτουργία» στο οποίο αναδημοσιεύαμε το περιεχόμενο επιστολής (17/6) του γνωστου ζωγράφου Δημήτρη Γέρου (την οποία συνυπέγραφαν οι ομότεχνοί του Αλέξης Βερούκας, Άγγελος Ραζής, Σοφία Καλογεροπούλου) προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, έτσι όπως την κοινοποίησε ο ίδιος στα δημοσιογραφικά γραφεία.

Η επιστολή του ΕΕΤΕ αναφέρει: 

Πολλά ζητήματα ανοίγει η επιστολή ΤΕΣΣΑΡΩΝ εικαστικών που καλούν την Υπουργό να παρέμβει στα εσωτερικά του ΟΣΔΕΕΤΕ και κατά συνέπεια και του ΕΕΤΕ. Ανάμεσα στα άλλα θέτουν το ερώτημα: «Είναι δυνατόν ο κάθε απόφοιτος της Σχολής Καλών Τεχνών, που δεν έγινε ποτέ καλλιτέχνης, να εξομοιώνεται και να έχει τα ίδια δικαιώματα με τον Τσαρούχη, τον Φασιανό, τον Μόραλη;»

Και παρακάτω «Νομίζω ότι τα Διοικητικά Συμβούλια και τα Προεδρεία του ΟΣΔΕΕΤΕ και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών εγγράφουν πλήθος μελών μόνο και μόνο για να παρουσιάζονται σε εσάς ως ισχυροί συνδικαλιστικοί οργανισμοί και να διεκδικούν παροχές. Έτσι απαξιώνεται ο ρόλος τους και αναγκάζουν αρκετούς καλούς και αναγνωρισμένους καλλιτέχνες να μη συμμετέχουν ενεργά στις δραστηριότητές τους».

Και βέβαια καταλήγει η επιστολή προς την Υπουργό με την έκκληση «ως προϊσταμένη αρχή, να μεριμνήσει για την εξυγίανση του Οργανισμού, τη σωστή λειτουργία του και κατ’ επέκταση την ικανοποίηση των δίκαιων αιτημάτων».

Πίσω από αυτές τις λίγες γραμμές κρύβεται μια ολόκληρη κοσμοθεωρία σχετικά με την Τέχνη και την κοινωνική της λειτουργία. Θα πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα:
Ποιος είναι αυτός που κρίνει ΣΗΜΕΡΑ την Τέχνη του ΣΗΜΕΡΑ και που θα προσδιορίσει ποιος είναι και ποιος δεν είναι ο σημαντικός καλλιτέχνης;
Η Αγορά και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) κατά τους ΤΕΣΣΕΡΙΣ διαμαρτυρόμενους;

Πολύ δε περισσότερο που οι συνθήκες καλλιτεχνικής δημιουργίας εξαναγκάζουν τους εικαστικούς να δίνουν ένα μεγάλο προσωπικό αγώνα για να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν το έργο τους, οι περισσότεροι αποκλεισμένοι από εκθεσιακούς χώρους και προβολή από τα ΜΜΕ. Όσον αφορά στο ΕΕΤΕ, βάσει του νόμου του, εγγράφονται όχι μόνον οι πτυχιούχοι της ΑΣΚΤ αλλά και όλοι εκείνοι οι αυτοδίδακτοι καλλιτέχνες που έχουν πρωτότυπο καλλιτεχνικό έργο (ν.1854/1989). Γιατί σοφά ο νομοθέτης προστατεύει ως μέλος του ΕΕΤΕ κάθε εικαστικό δημιουργό, μικρό ή μεγάλο- όσον αφορά τις προϋποθέσεις καλλιτεχνικής δημιουργίας, τα επαγγελματικά ζητήματα και θέτει στους σκοπούς του ΕΕΤΕ την προάσπιση της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της Παιδείας.

Η Ιστορία της Τέχνης έχει αποδείξει ότι οι περισσότερες μεγάλες αξίες της Τέχνης δεν αναγνωρίσθηκαν στον καιρό τους, τα δε κριτήρια αξιολόγησης στην Ιστορία της Τέχνης δεν καταγράφονται με όρους «Αγοράς» αλλά με όρους της Αισθητικής ως επιστήμης. Και η Ιστορία της Τέχνης, για τους δημιουργούς του Σήμερα, δεν έχει ακόμα πει τον τελευταίο της λόγο. Είναι υποχρέωση του ΕΕΤΕ η προάσπιση της καλλιτεχνικής δημιουργίας χωρίς εκ των προτέρων «κόφτες». Άλλωστε είναι βέβαιο ότι ούτε οι ΤΕΣΣΕΡΙΣ διαμαρτυρόμενοι καλλιτέχνες ούτε κανείς άλλος, μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει επισκεφτεί τα εργαστήρια του συνόλου των μελών του ΕΕΤΕ και έχει αξιολογήσει ήδη τη δουλειά τους, ώστε να δικαιούται να μιλάει έτσι απαξιωτικά.

1. Καλούν οι ΤΕΣΣΕΡΙΣ καλλιτέχνες την Υπουργό να παρέμβει για «εξυγίανση», καταγράφοντας ως «εξυγίανση» μια ελιτίστικη αντίληψη για την Τέχνη και κυρίως μια ευτελή αγωνία για «το μοίρασμα της πίττας» από την «εύλογη αμοιβή». Με τη λογική: «όσο πιο λίγοι καλλιτέχνες δικαιούνται την «εύλογη αμοιβή», τόσο μεγαλύτερο θα είναι το -παρόλα αυτά ευτελές- ποσό που αναλογεί στον καθένα». Ευτελή λοιπόν τα κίνητρα της κίνησης αυτής.

2. Οι «καλοί και άξιοι δημιουργοί» που ονομαστικά αναφέρει ο Δημήτρης Γέρος είναι ή ήταν (όσοι έχουν φύγει από τη ζωή) εγγεγραμμένοι στο ΕΕΤΕ σχεδόν στο σύνολό τους. Άλλωστε το ΕΕΤΕ έχει ανοιχτές πόρτες σε όποιον εικαστικό καλλιτέχνη θέλει να εγγραφεί και να συμμετέχει στις συλλογικές του διαδικασίες.

3. Ερωτήματα γεννά η στιγμή της διαμαρτυρίας των ΤΕΣΣΑΡΩΝ. Μήπως συνδέεται με την προσπάθεια της Κυβέρνησης να χειραγωγήσει και να εκμεταλλευτεί τους εικαστικούς και όλους τους καλλιτέχνες, όπως προκύπτει από τους κεντρικούς στόχους της ΕΕ, το «Πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη» και την ελληνική μεταγραφή του στον πρόσφατο νόμο για τη Δημιουργική Ελλάδα και τον νόμο για το Ακροπόλ Ακρός;

4. Κάθε εικαστικός καλλιτέχνης πρέπει να έχει δικαίωμα στην Καλλιτεχνική Εργασία, στην Υγεία, την Κοινωνική Ασφάλιση, σε μια δίκαιη φορολογία και στην απρόσκοπτη προβολή του έργου του στην κοινωνία. Αυτά για τα οποία μάχεται το ΕΕΤΕ. Κριτής για το ποιος εικαστικός δικαιούται και ποιος όχι, δεν μπορεί να είναι ούτε οι ΤΕΣΣΕΡΙΣ που υπογράφουν την επιστολή στην Υπουργό, αλλά και κανείς άλλος. 

5. Η ΕΦΣΥΝ και η αρθρογράφος, όφειλαν πριν δημοσιευτεί η επιστολή των ΤΕΣΣΑΡΩΝ εικαστικών στην Υπουργό, με τον παραπλανητικό τίτλο «Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Εικαστικών Τεχνών, Σοβαρή καταγγελία για αδιαφανείς διαδικασίες και δυσλειτουργία», τίτλο που δεν ανταποκρίνεται στο περιεχόμενο του δημοσιεύματος, να διερευνήσουν το όλο θέμα, αν θέλουμε να μιλάμε για δημοσιογραφία.

Η απάντηση της «Εφ.Συν.»

Όπως καταστούσαμε σαφέστατο στο δημοσίευμά μας αναδημοσιεύσαμε ασχολίαστη την επιστολή-καταγγελία του Δημήτρη Γέρου και των συνυπογράψαντων ομοτέχνων του. Το κείμενο της σχετικής ανακοίνωσης που λάβαμε στο δημοσιογραφικό μας μέιλ ξεκινούσε μάλιστα με τη φράση: «Ο ζωγράφος Δημήτρης Γέρος με την παρακάτω καταγγελία  προς την Υπουργό Πολιτισμού στρέφεται κατά του ΟΣΔΕΕΤΕ (Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Εικαστικών Τεχνών) ο οποίος έχει περίπου 700 !!! μέλη και διαχειρίζεται τεράστια ποσά».

Και πιο κάτω: «(…) Ο ΟΣΔΕΕΤΕ όμως  διανέμει περίπου 1.300 ευρώ ετησίως στο κάθε ένα από τα 700 μέλη του ανεξαρτήτως αν δημιουργεί και προπαντός αν παρουσιάζει τα έργα του. Αλλά, στη μικρή χώρα που ζούμε και γνωριζόμαστε όλοι μεταξύ μας, ξέρουμε πως με το ζόρι υπάρχουν 100 γνωστοί και ενδιαφέροντες εικαστικοί».

Κι ακόμα: «(…)ο Δημήτρης Γέρος διαμαρτύρεται και για την μη είσπραξη και καταβολή από τον ΟΣΔΕΕΤΕ των «ατομικών του δικαιωμάτων».

Σαφές είναι λοιπόν επίσης ότι ο κ. Γέρος έκανε μία «σοβαρή καταγγελία για αδιαφανείς διαδικασίες και δυσλειτουργία», την οποία αναδημοσιεύσαμε. Κατά τα άλλα, ας μας επιτρέψει το ΕΕΤΕ να μη δεχόμαστε μαθήματα δημοσιογραφίας.