Η πολιτική… πατροκτονία κατά του Γουστάβο Πέτρο

«Είμαστε εδώ ενάντια στην πρόβλεψη ότι ποτέ δεν θα κυβερνούσαμε, εναντίον εκείνων που δεν ήθελαν να απαγκιστρωθούν από την εξουσία: αλλά τα καταφέραμε, κάναμε εφικτό το ανέφικτο. Αν μπορέσαμε, θα μπορέσουμε».

Εναν χρόνο μετά αυτή η υπόσχεση που έδωσε αναλαμβάνοντας την προεδρία της Κολομβίας στις 7 Αυγούστου του 2022 ο Γουστάβο Πέτρο, ο πρώτος αριστερός πρόεδρος στην ιστορία της χώρας, σκιάζεται από ένα πολιτικό σκάνδαλο που απειλεί αυτό το «θα μπορέσουμε» ή ακόμη και την ίδια την επιβίωση της κυβέρνησής του. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αποκαλύψεις του πρωτότοκου γιου του Νικολάς Μπούργος ότι έλαβε χρήματα από ναρκέμπορους και συνεργάτες των παραστρατιωτικών, μέρος των οποίων διοχέτευσε στην προεκλογική εκστρατεία του πατέρα του.

Μπορεί η οικονομία να προχωρά με θετικούς ρυθμούς, να μειώθηκε ο πληθωρισμός και να αυξήθηκαν κατώτατος μισθός και σταθερές θέσεις εργασίας· να υιοθετήθηκε φορολογική μεταρρύθμιση αυξάνοντας τη φορολογία των πλουσιότερων και του πετρελαϊκού τομέα, κάτι που του επέτρεψε να αυξήσει τις κοινωνικές δαπάνες σε μια χώρα όπου το 40% του πληθυσμού ζει στη φτώχεια· να προχώρησε (έστω με αργά βήματα) στην αγροτική μεταρρύθμιση εξαγοράζοντας και νομιμοποιώντας σχεδόν 80.000 εκτάρια που δόθηκαν σε ακτήμονες· να αυξήθηκαν κατά 500% οι επενδύσεις σε ύδρευση και αποχέτευση στις πιο απομακρυσμένες περιοχές· να καθιερώθηκε η δωρεάν Ανώτερη Παιδεία ·να μειώθηκε η αποψίλωση των τροπικών δασών κατά 29,1%· να προχωρά η πολιτική της «ολικής ειρήνης» και να υπογράφτηκε συμφωνία με το αντάρτικο ELN για εξάμηνη κατάπαυση του πυρός ώστε να προχωρήσει ο διάλογος, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση κατά 54% των θυμάτων βίαιων θανάτων ανάμεσα στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και κατά 24% των δολοφονιών των κοινωνικών ηγετών.

Αλλά τίποτα από όλα αυτά και τον λεπτομερή απολογισμό του Πέτρο για τα σημαντικά πεπραγμένα του αυτόν τον χρόνο δεν κατάφερε να κυριαρχήσει στα μίντια, τα οποία κατακλύζονται με τις τελευταίες λεπτομέρειες της δικαστικής περιπέτειας που αντιμετωπίζει ο Νικολάς Μπούργος.

Οι καταγγελίες του αποξενωμένου γιου

Ο Νικολάς Μπούργος συνελήφθη μαζί με την πρώην σύζυγό του Νταϊσούρις Βάσκες στις 29 Ιουλίου, στο πλαίσιο έρευνας που ξεκίνησε τον περασμένο Μάρτιο, όταν η Βάσκες σε συνέντευξή της στο αντιπολιτευτικό περιοδικό La Semana αποκάλυψε πως εκμεταλλευόμενος ότι ήταν γιος του προέδρου είχε στήσει ένα δίκτυο διαφθοράς ζητώντας χρήματα για την προεκλογική του εκστρατεία που κατέληγαν στις τσέπες τους. Εναντίον του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για παράνομο πλουτισμό και ξέπλυμα χρήματος και σε εκείνη για ξέπλυμα χρήματος και παραβίαση προσωπικών δεδομένων.

Ο 37χρονος αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους την Παρασκευή, αφού την προηγουμένη αποφάσισε να συνεργαστεί με τη Γενική Εισαγγελία ώστε να τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης. Κατέθεσε πως έλαβε χρήματα από -ανάμεσα στους άλλους- τον Σαμουέλ Σανταντέρ, γνωστό και ως «ο άνθρωπος Marlboro», που εκδόθηκε στις ΗΠΑ για ναρκεμπόριο και λαθρεμπόριο, φυλακίστηκε και επέστρεψε στην Κολομβία το 2021, αλλά και τον Γκαμπριέλ Ιλσάκια, γιο του «Τούρκου» Ιλσάκα, επιχειρηματία που διερευνάται για τη σχέση του με τους παραστρατιωτικούς και τη χρηματοδότησή τους. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων καρπώθηκε το ζευγάρι, ενώ ένα άλλο κατέληξε στην προεκλογική εκστρατεία του Γουστάβο Πέτρο.

Ο Νικολάς είναι πρωτότοκος γιος του Πέτρο από τον γάμο του με την Κάτια Μπούργος όσο ήταν αντάρτης του κινήματος M-19. Δεν γνώρισε τον πατέρα του, αφού εκείνος πέρασε χρόνια στην παρανομία, τη φυλακή και την εξορία. Συνδέθηκε ξανά πολλά χρόνια αργότερα μαζί του, όταν στρέφεται προς την πολιτική, εκλέγεται βουλευτής στην περιοχή του Ατλάντικο και γίνεται ένα από τα ανερχόμενα τοπικά αστέρια του κινήματος του Γουστάβο Πέτρο.

Οπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο La Semana την επομένη της αποφυλάκισής του, ο πατέρας του (όπως και οι διαχειριστής της εκστρατείας του Ρικάρντο Ρόα) δεν γνώριζε αυτή την παράνομη χρηματοδότηση της καμπάνιας του, ούτε τη σκοτεινή προέλευση κάποιων συνεισφορών.

Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε το σκάνδαλο ο πρόεδρος Πέτρο κράτησε αποστάσεις. Τον Μάρτιο, μετά τις αποκαλύψεις της πρώην νύφης του, με μια δήλωση που σχολιάστηκε πολύ είπε πως «δεν τον μεγάλωσα εγώ». Μετά τη σύλληψή του έγραψε ακόμη πιο αυστηρά στο (πλέον) δίκτυο Χ: «Ως άνθρωπο και πατέρα με πονά πολύ τόση αυτοκαταστροφικότητα και το να βρεθεί στη φυλακή ένα από τα παιδιά μου. Ως πρόεδρος της Δημοκρατίας βεβαιώνω την Εισαγγελία ότι έχει όλες τις εγγυήσεις από μέρους μου για να συνεχίσει σύμφωνα με τον νόμο».

Και περνώντας στην αντεπίθεση επαναλαμβάνει πως δεν έχει ιδέα για αυτά τα χρήματα, κάνει λόγο για «δίωξη γιατί η κυβέρνηση της αλλαγής πλήττεται από τις παραδοσιακές δυνάμεις» και ξεκαθαρίζει πως δεν σκοπεύει να παραιτηθεί όπως έσπευσαν να ζητήσουν κάποιοι: «Κανείς δεν μπορεί να δώσει τέλος σε αυτή την κυβέρνηση παρά μόνο ο λαός κι ο λαός με πλειοψηφία έδωσε με τις κάλπες μια εντολή: να φύγουμε το 2026!».

Απρόβλεπτες οι συνέπειες

Παρά τις αποστάσεις που έχει πάρει, η ποινική δίωξη του γιου του μπορεί να πάρει απρόβλεπτες συνέπειες. Οχι μόνο γιατί πλήττει το κύρος ενός ηγέτη που υποσχέθηκε να αλλάξει την πολιτική και τον διεφθαρμένο και πελατειακό τρόπο με τον οποίο αυτή γίνεται. Αλλά γιατί οι καταγγελίες του Νικολάς Μπούργος δίνουν τροφή στους εχθρούς του προέδρου Πέτρο, που αναμφίβολα θα εκμεταλλευτούν αυτή την υπόθεση για να τον αποδυναμώσουν.

Είναι ενδεικτικό πως αυτή μπορεί να φτάσει στην Επιτροπή Κατηγοριών της Γερουσίας, που έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει τον Πέτρο σε πολιτική δίκη για το αν γνώριζε αυτή την παράνομη χρηματοδότηση. Και ο Πέτρο, μετά τη ρήξη του με τις κεντρώες και συντηρητικές δυνάμεις με τις οποίες κυβερνούσε, δεν διαθέτει πλειοψηφία, ενώ η δεξιά αντιπολίτευση φέρεται να έχει αρχίσει ήδη να επιχειρεί να διαμορφώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να το κάνει πράξη.

Ισως η μοίρα του να είναι παρόμοια με εκείνη του πρώην προέδρου Ερνέστο Σαμπέρ που κατηγορήθηκε πως η προεκλογική του καμπάνια χρηματοδοτήθηκε από ναρκέμπορους: η Επιτροπή Κατηγοριών δεν κατάφερε να τον καθαιρέσει, αλλά εκείνος δεν μπόρεσε να εφαρμόσει το πρόγραμμά του, σπαταλώντας μεγάλο μέρος της υπόλοιπης θητείας του για να αποκρούει τις κατηγορίες και να αποδεικνύει σε κάθε βήμα του την εντιμότητά του.