Η κυβέρνηση Τραμπ προετοιμάζεται για την πιθανή κατάρρευση της ολοκληρωτικής κυβέρνησης της Κούβας ήδη από αυτό το καλοκαίρι, ενώ έχει καταρτίσει νέα σχέδια στρατιωτικής αντίδρασης σε περίπτωση που το νησί βυθιστεί στο χάος, δηλώνουν Αμερικανοί αξιωματούχοι στην ιστοσελίδα Axios.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει εισβολή και προτιμά την ειρηνική μετάβαση σε μια «ελεύθερη Κούβα», επομένως η κυβέρνηση θα συνεχίσει να ασκεί πίεση με οικονομικές κυρώσεις σε μια προσπάθεια να στραγγαλίσει αργά το καθεστώς στην Αβάνα.
«Ο καλύτερος τρόπος για να το περιγράψουμε είναι η λέξη «επιταχυντής», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, αναφερόμενος στη φιλοσοφία της επιτάχυνσης της κοινωνικής κατάρρευσης.
«Αλλά δεν θέλουμε να καταστρέψουμε το καθεστώς ακόμα. Υπάρχει μια μέθοδος σε αυτό. Γίνεται σταδιακά», πρόσθεσε ο ίδιος.
Αυτή η μεθοδική πίεση σε βάρος του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κούβας έχει επίσης σχεδιαστεί έτσι ώστε να κερδίσει χρόνο ο Τραμπ, ο οποίος αυτή τη στιγμή είναι απορροφημένος από τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν – ώστε να επικεντρωθεί στην Κούβα όταν θα έχει τη δυνατότητα και να αποφασίσει πώς θα φέρει τις αλλαγές που επιθυμεί εκεί.
«Ο πρόεδρος δεν βιάζεται»
«Το [κεφάλαιο] Ιράν δεν έχει τελειώσει και ο πρόεδρος δεν βιάζεται», δήλωσε ένας άλλος ανώτερος αξιωματούχος στο Axios. «Ο Τραμπ θέλει να εξαντλήσει όσους περισσότερους “μοχλούς” μπορεί. Αλλά σε αυτό το σημείο, δεν υπάρχουν τόσοι πολλοί μοχλοί όσο πριν».
Επιπλέον, ένας τρίτος ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε το εξής: «Έχουμε μια αρκετά μεγάλη εργαλειοθήκη, ειδικά όσον αφορά τις κυρώσεις και την επιβολή τους. Δρομολογούνται ακόμη περισσότερες».
Όπως εξηγεί το Axios, το αμερικανικό σχέδιο για την Κούβα στοχεύει στο να εξαλείψει την πηγή της μαρξιστικής αναταραχής και του αντιαμερικανικού ακτιβισμού στη Λατινική Αμερική από τότε που ο Φιντέλ και ο Ραούλ Κάστρο ηγήθηκαν της επιτυχημένης επανάστασής τους το 1959.
Προκειμένου μάλιστα να «γονατίσει» την Κούβα φέτος, η κυβέρνηση Τραμπ επικεντρώθηκε πρώτα στη σανίδα σωτηρίας του νησιού: τη Βενεζουέλα και τον σοσιαλιστή ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κράτησε στήριζε την Αβάνα με αποστολές πετρελαίου που βοήθησαν στην τροφοδοσία της χώρας και της έδωσαν μια πηγή εσόδων από εξαγωγές.
Ο Μαδούρο, ο οποίος είχε κατηγορηθεί στις ΗΠΑ για «ναρκο-τρομοκρατία» το 2020, συνελήφθη σε μια παρακινδυνευμένη αμερικανική επιδρομή στις 3 Ιανουαρίου. Μετά από αυτό, οι δωρεάν αποστολές πετρελαίου της Βενεζουέλας σταμάτησαν, βυθίζοντας την Κούβα σε μια νέα οικονομική κρίση.
Οι ΗΠΑ κατηγορούν την Κούβα για τα οικονομικά της προβλήματα και η Κούβα κατηγορεί τις ΗΠΑ.
Τον περασμένο μήνα, η Νότια Διοίκηση του αμερικανικού στρατού, η οποία επιβλέπει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική, πραγματοποίησε μια πολυ-υπηρεσιακή άσκηση για την προετοιμασία στρατιωτικής δράσης στην Κούβα, δήλωσε στο Axios ένας από τους ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.
«Όλα βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά δεν έχει σχεδιαστεί ούτε επίκειται κάποια εισβολή», είπε ο αξιωματούχος. «Όταν ο πρόεδρος δώσει το σύνθημα, είμαστε έτοιμοι για οτιδήποτε».
Στην άσκηση, όπως ανέφερε μια άλλη πηγή, Αμερικανοί αξιωματούχοι συζήτησαν σχετικά με την κατοχή drones από την Κούβα και τον τρόπο αντιμετώπισης πιθανών αναταραχών στην αποπνικτική κουβανική ζέστη, καθώς η άνοιξη δίνει τη θέση της στο καλοκαίρι.
«Κλασική προσέγγιση Τραμπ»
Όπως τονίζει το Axios, κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων της 11ης Ιουλίου 2022 στο νησί, οι κουβανικές αρχές απάντησαν με βάναυση καταστολή και φυλάκιση διαδηλωτών που απαιτούσαν περισσότερες ελευθερίες. Τώρα οι συνθήκες είναι ακόμα χειρότερες.
«Θα κάνει ζέστη. Οι άνθρωποι δεν θα έχουν ηλεκτρικό ρεύμα. Τα τρόφιμα χαλάνε χωρίς ψύξη. Οι άνθρωποι θυμώνουν. Μπορεί να βγουν στους δρόμους. Και μετά τι θα γίνει; Δεν μπορώ να φανταστώ τον πρόεδρο να μην κάνει τίποτα, αν υπάρξει καταστολή», υποστήριξε η πηγή.
Ένας σύμβουλος του Τραμπ, ωστόσο, διαφώνησε: «Ο πρόεδρος δεν θέλει στρατιώτες στο έδαφος για περισσότερες από 48 ώρες. Αυτό θα οδηγήσει σε τέλμα. Θα μπορούσε να προκαλέσει χάος».
Ένας προεδρικός σύμβουλος είπε ότι η προσέγγιση σε ό,τι αφορά την Κούβα είναι «κλασικός Τραμπ: Σπρώξτε τον εχθρό σας εκτός ισορροπίας. Είναι πίεση, παρακολουθήστε την απάντηση, ασκήστε περισσότερη πίεση, παρακολουθήστε την απάντηση, ασκήστε περισσότερη πίεση».
Την 1η Μαΐου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει «δευτερεύουσες κυρώσεις» σε εταιρείες, πολλές από τις οποίες είναι ξένες, με στόχο να μην συνεργάζονται με τον γιγαντιαίο κουβανικό οργανισμό-ομπρέλα του τομέα της στρατιωτικής βιομηχανίας γνωστό ως GAESA.
Η εντολή αυτή οδήγησε την καναδική εταιρεία εξόρυξης Sheritt International και τις ναυτιλιακές εταιρείες CMA CGM και Hapag-Lloyd να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους στην Κούβα. Αναμένεται επίσης και η απόσυρση χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και ξενοδοχειακών εταιρειών από χώρες όπως η Ισπανία, ο Παναμάς και το Μεξικό.
«Ένα εντελώς νέο παιχνίδι»
Αυτές οι κυρώσεις διαφέρουν από το εμπάργκο των ΗΠΑ, το οποίο ουσιαστικά απαγορεύει το εμπόριο με το νησί και ισχύει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο από το 1962.
«Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιου είδους πίεση», δήλωσε ο Μαξ Μέιζλις, πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών που ειδικεύτηκε στις κυρώσεις κατά της Κούβας. «Είναι ένα εντελώς νέο παιχνίδι».
Σημειώνεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είναι ένας από τους κύριους αρχιτέκτονες της πολιτικής του Τραμπ στη Λατινική Αμερική και ηγήθηκε των μηνυμάτων της κυβέρνησης κατά του GAESA.
Ειδικότερα, ανακοίνωσε τις κυρώσεις κατά του εν λόγω οργανισμού στις 7 Μαΐου και τις έκανε κεντρικό θέμα ενός βιντεοσκοπημένου μηνύματος προς τους πολίτες του νησιού για την Ημέρα Ανεξαρτησίας της Κούβας στις 20 Μαΐου.
Εκείνη την ημέρα, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης αποκάλυψε ομοσπονδιακό κατηγορητήριο για φόνο εναντίον του Ραούλ Κάστρο, ο οποίος φέρεται να διέταξε την κατάρριψη των αεροσκαφών Brothers to the Rescue το 1996. Επιπλέον, η SOUTHCOM ανακοίνωσε την άφιξη του αεροπλανοφόρου «Nimitz» στην Καραϊβική.
Στις 21 Μαΐου, ο Ρούμπιο ανακοίνωσε τη σύλληψη της αδελφής της γυναίκας που διηύθυνε την GAESA, αφού τερμάτισε την πράσινη κάρτα της.
Δύο ημέρες αργότερα, το Fox News ανέφερε ότι αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών εξέταζαν τον αριστερό streamer Hasan Piker και την ακτιβιστική ομάδα Code Pink για πιθανή παραβίαση των κυρώσεων των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Κούβα τον Μάρτιο.
Οι τρεις διαφορές με την περίπτωση Μαδούρο
Το κατηγορητήριο κατά του Κάστρο οδήγησε σε συγκρίσεις με την επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος Μαδούρο, αλλά αξιωματούχοι και σύμβουλοι του Τραμπ λένε ότι υπάρχουν τρεις κρίσιμες διαφορές:
- Οι ΗΠΑ δεν έχουν εντοπίσει και ο Τραμπ δεν έχει επιλέξει Κουβανούς αξιωματούχους που θα μπορούσαν να διοικήσουν μια προσωρινή κυβέρνηση στην Αβάνα εάν το τρέχον καθεστώς καταρρεύσει.
- Μια σύλληψη του Κάστρο με τον ίδιο τρόπο που απήχθη ο Μαδούρο δεν θα οδηγούσε την Κούβα σε κάποιον δραματικό αναπροσανατολισμό προς τις ΗΠΑ, επειδή οι Κάστρο άρχισαν να απομακρύνονται από το μοντέλο της μονοπρόσωπης εξουσίας πριν από τριάντα χρόνια.
- Το κουβανικό εμπάργκο είναι επίσης ενταγμένο στο αμερικανικό δίκαιο και μπορεί να αρθεί μόνο εάν το νησί απελευθερώσει πολιτικούς κρατούμενους, διεξαγάγει ελεύθερες εκλογές και εγγυηθεί άλλα πολιτικά δικαιώματα. Αυτό περιορίζει τον Τραμπ από το να ομαλοποιήσει τις σχέσεις με μια νέα κυβέρνηση μέσω εκτελεστικού διατάγματος, πως έκανε στη Βενεζουέλα, καθώς οι κυρώσεις σε βάρος του Καράκας είχαν επιβληθεί από την εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ.
«Το πρόβλημα είναι ότι το Κογκρέσο έχει λόγο», είπε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι οι τρεις Κουβανοαμερικανοί εκπρόσωποι του Κογκρέσου στο Μαϊάμι έχουν σκληροπυρηνικές θέσεις για την Κούβα που εκφράζουν την συντηρητική κοινότητα των εξόριστων της Νότιας Φλόριντα.
Μαστίγια, αλλά και… καρότα
Η πολιτική για την Κούβα δεν είναι μόνο μαστίγια. Υπάρχουν και καρότα.
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν αυτόν τον μήνα ότι δίνουν 100 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια στην Κούβα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα σταλούν στην κυβέρνηση και θα ρέουν μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και άλλων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Υπενθυμίζεται ότι προσέφεραν 6 εκατομμύρια δολάρια στην Κούβα μετά τον τυφώνα Μελίσα πέρυσι.
«Αν θέλαμε να επιταχύνουμε την κατάρρευση, δεν θα είχαμε στείλει καμία βοήθεια», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης, ο οποίος περιέγραψε την πολιτική των ΗΠΑ ως «εκστρατεία για να δείξουν στους ανθρώπους ότι μπορούν να έχουν μια καλύτερη ζωή αν το καθεστώς τους φύγει από τη μέση».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκεζ Παρίγια, δήλωσε στο Fox News την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ, και συγκεκριμένα ο Ρούμπιο, χειραγωγούν την κοινή γνώμη για να δικαιολογήσουν στρατιωτική επέμβαση.
«Η πολιτική είναι περίπλοκη και στις δύο πλευρές [του Πορθμού της Φλόριντα]», είπε ένας από τους αξιωματούχους. «Αλλά εμείς έχουμε χρόνο. Το καθεστώς όχι.»
