Τα ακτινοβόλα άλογα του Ρήσου

Όσο πιο χαζός ο χωρικός τόσο περισσότερο τον καταλαβαίνει το άλογο. Τσέχωφ.

Ένα άλογο, ένα άλογο. Το βασίλειο μου για ένα άλογο. Σαίξπηρ, Ριχάρδος Γ`.

Ιλιάς Κ` 446 – 579

Ο Διομήδης θυμωμένος είπε στον Δόλωνα: « Αν και ήταν χρήσιμα όσα μας είπες δε θα σου χαρίσω τη ζωή, όσα λύτρα και αν μας τάζεις, γιατί πάλι θα έλθεις ως εχθρός ή ως κατάσκοπος».

Ο δυστυχής Δόλων άπλωσε ικετευτικά το χέρι του στο πηγούνι του Διομήδη για εξιλασμό. Ο θηριώδης και ορμητικός Τυδείδης είχε ήδη εφορμήσει εναντίον του και του έκοψε αστραπιαία το κεφάλι. Μιλούσε ακόμα όταν το κομμένο κεφάλι έπεσε στο χώμα. Πήραν το τομάρι του λύκου που φορούσε στους ώμους καθώς και το κράνος του, το κοντάρι και το τόξο. Ο Οδυσσέας σήκωσε το χέρι του σε ικεσία προς την Αθηνά και είπε:

« Θεά Παλλάδα σε ευχαριστούμε για την στήριξη σου. Θα σε τιμήσουμε με αναθήματα ω! πρώτη από τις αθάνατες θεές. Σε ικετεύουμε να μας οδηγήσεις στο στρατόπεδο των Θρακών για να δούμε και να μάθουμε τα σχέδια των εχθρών». Έκρυψε τα λάφυρα σ` ένα αρμυρίκι και τα κάλυψε με κλαδιά και καλάμια ώστε να μην φαίνονται. Θα τα πάρουν όταν επιστρέφουν. Πατώντας αίματα και όπλα των σκοτωμένων φτάσανε μέσα στη νύχτα στους Θράκες που τους βρήκαν να κοιμούνται αποκαμωμένοι δίπλα στα άρματα τους που ήταν τοποθετημένα με φροντίδα και τάξη σε τρεις σειρές. Τα ζευγάρια των αλόγων ήταν κι αυτά εκεί κοντά. Στη μέση για προστασία κοιμόταν ο αρχηγός τους Ρήσος δίπλα στα πολύ γρήγορα, θαυμαστά άλογα του.

Πρώτος είδε τα άλογα ο μέγας Οδυσσέας και με μεγάλο θαυμασμό μίλησε στον Τυδείδη: « Ω Διομήδη μου καλέ, πολεμιστή γενναίε, τον Ρήσο και τα άλογα, τα θεϊκά του βλέπεις, που ο Δόλων μας μαρτύρησε λίγο πριν τον σκοτώσεις και το κεφάλι του στη γη άψυχο να πετάξεις. Σκότωσε όσους δύνασαι ατρόμητε Τυδείδη και εγώ θα κλέψω τ` άλογα αφού τα λύσω πρώτα».

Η Αθηνά παράστεκε στον μέγα Διομήδη κι αυτός με βιάση σκότωνε τους άντρες γύρω γύρω και γέμισε με αίματα τη γη η διψασμένη και βόγγοι μαύρου θάνατου ακούγονταν στη νύκτα. Ο Διομήδης έμοιαζε με τρομερό λιοντάρι που όρμησε σ` αφύλακτο μαντρί αιγοπροβάτων. Δώδεκα Θράκες σκότωσε μέσα σε λίγη ώρα ώσπου τον εσταμάτησε ο μέγας Οδυσσέας και του `πε να τον βοηθά, το δρόμο να ανοίγει τα άλογα μην μπερδευτούν και φοβηθούν και φύγουν. Αν δυσφορήσουν τ` άλογα δύσκολα κυβερνιόνται. Ο Διομήδης σκότωσε τον βασιλέα Ρήσο μέσα σε όνειρο κακό που έστειλε η Παλλάδα στον άτυχο το βασιλιά, τον Ρήσο τον γενναίο. Δέκατος τρίτος στη σειρά μέσα σε λίγη ώρα που έφυγε απ` τη ζωή, θύμα του Διομήδη. Ο Οδυσσέας τα λουριά κρατούσε των αλόγων και έξω τα οδήγησε από τους σκοτωμένους.

Ο Διομήδης παρασυρμένος από τις ζωές που θέρισε σκεφτόταν μόνο το αίμα. Ήθελε να σκοτώσει κι άλλους Θράκες ξεχνώντας την αποστολή τους. Ο Οδυσσέας, μέσα στη βιασύνη, δεν πήρε το μαστίγιο από την άμαξα και έτσι οδηγούσε τα άλογα επιδέξια κτυπώντας τα ελαφρά με το τόξο. Μ` ένα συνθηματικό σφύριγμα ειδοποίησε τον Διομήδη για να αφήσει τις σφαγές και να φύγουν πριν μπουν σε μεγάλο κίνδυνο. Ο Διομήδης όμως σκεπτόταν να ανδραγαθήσει ψάχνοντας τρόπο να πάρει την υπέροχη πολεμική άμαξα του Ρήσου και όλα τα λαμπρά άρματα του. Να τα σύρω ή να τα φορτωθώ όλα στους ώμους σκεφτόταν ο θηριώδης Τυδείδης. Η Αθηνά παρακολουθούσε τον ασυγκράτητο Διομήδη και του είπε: ΄

« Έ Διομήδη, φτάνει πια, σύρε στα κοίλα πλοία, η αποστολή σας τέλειωσε, σε λίγο ξημερώνει. Σε μέγα κίνδυνο εσείς αμέσως θα βρεθείτε αν κάποιος από τους θεούς τους Τρώες θα ξυπνήσει». Ο Διομήδης άκουσε τα λόγια της Παλλάδας και μ` ένα σάλτο βρέθηκε σε άτι καβαλάρης, στον έναν ίππο από τους δυο του βασιλιά του Ρήσου. Σαν άνεμος κινήθηκαν προς το στρατόπεδο τους.

Ο Απόλλων είδε την Αθηνά να καθοδηγεί τον Οδυσσέα και τον Διομήδη και αμέσως έσπευσε να αφυπνίσει τους Τρώες. Ξύπνησε πρώτα τον αρχηγό Ιπποκόωντα, εξάδελφο του Ρήσου. Μεγάλο θρήνο και φωνή σέρνει ο Ιπποκόων όταν διαπίστωσε κι αυτός τον όλεθρο που φέραν εχθροί στον μέγα βασιλιά τον δυνατό τον Ρήσο. Τα φοβερά του άλογα εκεί πια δεν βρισκόταν και πλήθος Θράκες χάσανε στον ύπνο, τη ζωή τους.

Σε λίγη ώρα όλοι οι Τρώες αντιλήφθηκα το μεγάλο κακό που τους βρήκε μέσα στη νύκτα.

Ο Οδυσσέας κι ο Διομήδης έφτασαν γρήγορα στο στρατόπεδο τους. Πρώτος τους αντιλήφθηκε ο σοφός Νέστωρ και είπε: « Τι ευχάριστος ήχος από καλπασμό γρήγορων, αλόγων; Μοναδικά λάφυρα από το Τρωϊκό στρατόπεδο φτάσανε ως εδώ με αναβάτες τους ανίκητους Οδυσσέα και Διομήδη. Τρομάζω και παρακαλώ να φτάσουν εδώ σώοι.». Εκείνη τη στιγμή φτάσανε μπροστά του, αγέρωχοι, αεράτοι οι δυο ήρωες. Μαζεύτηκαν πολλοί τριγύρω που τους θαύμαζαν και τους επαινούσαν. Πάλι ο Νέστωρ μίλησε:

Κ`, 550.« Για πες μας πολυμήχανε, άξιε Οδυσσέα πως φτάσανε στα χέρια αυτά τα θεία άτια; Ένας θεός τα πρόσφερε σε σας τους δυο γενναίους ή λάφυρα τα πήρατε απ΄ τους δεινούς τους Τρώες; Άλογα τόσο όμορφα, που λάμπουν σαν τον ήλιο, ποτέ μου δεν αντίκρισα στο στράτευμα των Τρώων. Από τα χέρια των θεών πήρατε αυτά τα ζώα που όμοια τους δεν θα βρεις στο στράτευμα των Τρώων.(α)*. Κι ο Δίας και η Αθηνά σας δείχνουνε αγάπη και σας στηρίζουν πλέρια στα δύσκολα σας έργα».

Ο Οδυσσέας μίλησε για όσα είπε ο Νέστωρ:

«Νέστωρ Νηλείδη σεβαστέ, σοφέ μας πολεμάρχε. Αν μας τιμήσουν οι θεοί δύνανται να μας δώσουν τα πιο ωραία άλογα που βρίσκονται στον κόσμο. Όμως τα άλογα αυτά τα πήραμε απ` τον Ρήσο που σαν αρνί τον έσφαξε πριν λίγο ο Τυδείδης. Δώδεκα ακόμα σκότωσε Θρακιώτες στρατιώτες. Οι Θράκες μόλις έφτασαν σαν σύμμαχοι των Τρώων. Πριν πάμε στο στρατόπεδο των Τρώων των γενναίων μάθαμε από τον Δόλωνα πολύ σπουδαία νέα. Αυτόν τον έστειλε εδώ ο Έκτωρ Πριαμίδης μα τον συλλάβαμε εμείς και μάθαμε τι θέλει και όσα έπρεπε εμείς να ξέρουμε για κείνους. Έπειτα τον σκοτώσαμε και πήγαμε στους Τρώες στο μέρος που κατάλυαν οι Θράκες οι γενναίοι».

Φτάσανε όλοι στη σκηνή του Διομήδη και έδεσαν τα άλογα του Ρήσου μα τα άλλα άλογα του Τυδείδη. Έδωσαν σε όλα να φάνε γλυκό στάρι.

Ο Οδυσσέας ακούμπησε στην πρύμνη του πλοίου του τα όπλα του Δόλωνα, γεμάτα αίματα, έτοιμα για την θυσία που θα προσφέρουν στη θεά Αθηνά. Μετά ο Οδυσσέας και ο Διομήδης μπήκαν στη θάλασσα να πλυθούν, να καθαριστούν από τα αίματα, το ιδρώτα και τα χώματα που τους βάραιναν το σώμα και την ψυχή. Μετά τον καθαρισμό πήγαν και λούστηκαν στους σκαλιστούς λουτήρες. Αλείφτηκαν έπειτα με αρωματικά έλαια και κάθισαν στο τραπέζι για φαγητό και κρασί μετά τις απαραίτητες χοές από γεμάτο κρατήρα στην Αθηνά.

(α)*. Οι έπαινοι στα ονομαστά άλογα του Ρήσου, γίνονται από τον ποιητή, σε αντιπαράθεση με τα θεϊκά άλογα του Αχιλλέα που ζήτησε ο άτυχος Δόλων.

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στην Αναστασία Μυστηλιάδη.