Έκτακτη συνάντηση με τον επικεφαλής του Γραφείου Εποπτείας Κρατικού Προϋπολογισμού (OBR) πραγματοποιούν η πρωθυπουργός της Βρετανίας, Λιζ Τρας, και ο υπουργός Οικονομικών, Κουάσι Κουαρτένγκ, μετά την αποτυχία τους να αποσοβήσουν τον πανικό και το χάος στις αγορές, εξαιτίας του μίνι-προϋπολογισμού που κατέθεσαν και οδήγησε σε κατάρρευση της στερλίνας και άνοδο της απόδοσης των κρατικών ομολόγων.
Παρά το γεγονός ότι ο μίνι-προϋπολογισμός προβλέπει φοροαπαλλαγές για τις επιχειρήσεις και δανεισμό για να καλυφθεί το κενό που θα προκληθεί στο δημόσιο ταμείο, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και μέσα στο κόμμα της και εκτόξευση των ποσοστών των Εργατικών, που στις δημοσκοπήσεις προηγούνται με 33%, η Λιζ Τρας και ο υπουργός της επιμένουν στην ορθότητα της πολιτικής τους.
Ωστόσο, το πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ζήτησε τη συνάντηση με την ανεξάρτητη αρχή που εποπτεύει την εφαρμογή του κρατικού προϋπολογισμού, προτού ο επικεφαλής του Γραφείου Ρίτσαρντ Χιουζ παρουσιάσει τις προβλέψεις του για την πορεία των δημοσιονομικών της χώρας. Ο υπουργός Οικονομικών έχει ζητήσει από το OBR να καταρτίσει το πρώτο προσχέδιο οικονομικών προβλέψεων στις 7 Οκτωβρίου.
?? Το νέο εξώφυλλο του Economist Η Liz Truss και ο υπουργός Οικονομικών Kwasi Kwartneg βυθίζουν τη βρετανική βάρκα με τη πολιτική που ακολουθούν . pic.twitter.com/JBpxhRr5dX
— Sinnaig (@Sinnaig) September 30, 2022
Σύμφωνα με τον Guardian, κυβερνητικό στέλεχος χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «σαν να προσπαθείς να διαβάσεις τις οδηγίες χρήσεις αφού έχεις καταστρέψει το μηχάνημα».
Σε μια άκρως ασυνήθιστη κίνηση, η πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Richard Hughes του Office for Budget Responsibility (OBR) την Παρασκευή, μαζί με τον καγκελάριο της, Kwasi Kwarteng, προτού της παρουσιαστεί ένα πρώτο προσχέδιο των πλήρους δημοσιονομικών προβλέψεων την επόμενη εβδομάδα.
Η Λιζ Τρας πιέζεται από την αρμόδια επιτροπή του υπουργείου Οικονομικών να κάνει μία ανακοίνωση για τον προϋπολογισμό στις 23 Νοεμβρίου, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει νέες εκτιμήσεις και λεπτομέρειες σχετικά με το κόστος δανεισμού αλλά και τα μέτρα μείωσης του χρέους, ώστε να βοηθήσει να ηρεμήσει η κρίση που προκλήθηκε στις αγορές. Ωστόσο, το Γραφείο Προϋπολογισμού ανακοίνωσε ότι αν του είχε ζητηθεί από τον υπουργό Οικονομικών, θα μπορούσε να παρουσιάσει εγκαίρως μια πρόβλεψη για την αποτελεσματικότητα του μίνι-προϋπολογισμού, αλλά αυτό δεν έχει γίνει.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της επιτροπής προϋπολογισμού του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, Μελ Στράιντ, μπορεί να υπάρξει διέξοδος από την παρούσα κατάσταση για την κυβέρνηση, αλλά «δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια, πρέπει να γίνει πολλή δουλειά. Είναι τεράστια η πρόκληση».
Σύμφωνα με την εφημερίδα Guardian, η πρωθυπουργός Τρας θα αξιοποιήσει τη συνάντηση με τον επικεφαλής του OBR για να συζητήσει τις δραματικές οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις στη χώρα από τον Μάρτιο, την τελευταία φορά που το OBR δημοσίευσε προβλέψεις για την ανάπτυξη της οικονομίας.
Δεν καταλαβαίνει τίποτα
Στο μεταξύ, η Βρετανίδα πρωθυπουργός δείχνει ότι δεν προτίθεται να αλλάξει την πορεία που έχει χαράξει, παρά το γεγονός ότι παρενέβη για να διασώσει την κατάσταση η Τράπεζα της Αγγλίας, ενώ και το ΔΝΤ προειδοποιεί για τα λάθη της πολιτικής της.
Μιλώντας στο BBC, όπου άκουσε και πολλούς πολίτες να εκφράζουν την αγωνία τους, η Λιζ Τρας επέμεινε ότι τα οφέλη της πολιτικής της θα είναι μακροπρόθεσμα. «Αυτό είναι το σωστό σχέδιο. Φυσικά, πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα αντιτίθενται σε ένα συγκεκριμένο μέτρο. Και δεν είναι απαραίτητα εύκολο. Αλλά πρέπει να το κάνουμε».
Και όταν οι δημοσιογράφοι επέμειναν ότι αυτή η πολιτική μειώνει τους φόρους κυρίως για τους πλουσιότερους, απέρριψε το ενδεχόμενο να έχει κάνει λάθος. «Ορισμένες από αυτές τις αποφάσεις είναι δύσκολες. Σε μερικούς ανθρώπους δεν αρέσουν. Αλλά δεν μπορούσα να κάνω είναι να αφήσω την κατάσταση να επιδεινωθεί. Γι’ αυτό η κυβέρνησή μου έχει λάβει επείγοντα μέτρα».
Καταρρέει το Συντηρητικό Κόμμα
Την ίδια ώρα, μετά τις αγορές και τους επενδυτές, και οι πολίτες δείχνουν ότι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο Συντηρητικό Κόμμα. Δεν έχουν περάσει παρά λίγες ημέρες από όταν ανέλαβε τη Λιζ Τρας και δημοσκόπηση-σοκ από τον οργανισμό YouGov δίνει στους Εργατικούς 54% (33 μονάδες μπροστά από τους Συντηρητικούς), ενώ στο κυβερνών κόμμα 21% των Τόρις, διπλασιάζοντας το προβάδισμά τους από μέτρηση που έγινε πριν από τέσσερις μέρες. Πρόκειται για διαφορά-ρεκόρ για πολλές δεκαετίες.
Μόλις το 37% όσων ψήφισαν τους Τόρις το 2019 δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν τώρα Συντηρητικούς. Ο βετεράνος βουλευτής των Τόρις, σερ Τσαρλς Γουόκερ, δήλωσε ότι εάν το προβάδισμα επαναληφθεί σε εκλογές, οι Συντηρητικοί θα «πάψουν να υπάρχουν ως πολιτικό κόμμα».
