Οι άνθρωποι, οι καλλιτέχνες είναι το όνομά τους και το ειδικό βάρος που έχει αυτό. Όπως πάντα σε μια επέτειο κυριαρχούν πράγματα ούτε καν τρίτης ή τέταρτης κατηγορίας, έτσι καθώς προσπαθούν όλοι να εκμεταλλευτούν μια κατάσταση οικονομικά, και όχι μόνο. Πριν απ’ όλα βέβαια σε επετείους, στην Ελλάδα τουλάχιστον, κυριαρχεί το κιτς, άμα οι εκδηλώσεις προέρχονται από συντηρητικές πολιτικές περιοχές. Συχνά δε, είναι ανιστόρητες και φοβισμένες πια όταν οι ρίζες τους προέρχονται από τον ευρύτερο «προοδευτικό» χώρο – και όχι βέβαια τον αυθεντικά προοδευτικό. Αυτό το δεύτερο γιατί η Αριστερά γενικώς, αυτοί που νομίζουν πως εκπροσωπούν την Αριστερά πια και όχι βέβαια οι πραγματικοί αριστεροί, γιατί ο γενιτσαρισμός έχει φτάσει μέχρι εκεί, αισθάνονται πως είναι ντροπή να τιμήσει κανείς ήρωες και να χαρεί πραγματικά σπουδαίες εθνικές επετείους ή να τιμήσει τη μνήμη θλιβερών επετείων ή καταστροφών…
Ευτυχώς πέρυσι, με τα 200 χρόνια του ’21 ο θεός μας προφύλαξε και από τα δύο με την πανδημία. Φέτος με τα 100 χρόνια από το ’22, προς το παρόν έχουμε γλιτώσει, αλλά όχι εντελώς και από τα μεν και από τα δε…
Φέτος όμως το 2022 και με τρεισήμισι ακόμα μήνες να υπολείπονται μέχρι να τελειώσει, πρέπει να πω πως σ’ αυτή την επέτειο θλίψης και μνήμης από τη μεγαλύτερη καταστροφή που έχει γνωρίσει ο νεότερος ελληνισμός, την καταστροφή που γνώρισε η ωραιότερη πόλη της Ανατολής από το μαχαίρι του Τούρκου και τους χιλιάδες χιλιάδων πρόσφυγες που ήρθαν από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, τώρα το πράγμα που φτιάχτηκε για να τιμηθούν όλα αυτά βασίζεται σε ένα υπέροχο βιβλίο που έγραψε ο πιο άγιος από τους πρόσφυγες διανοούμενους που έφτασε στην Ελλάδα από εκεί, ο Φώτης Κόντογλου, το βιβλίο του «Αϊβαλί, η πατρίδα μου», και συμβαίνει στο θέατρο-ανεκτίμητο διαμάντι της Ελλάδος, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, που ήταν και από τα μέρη όπου πριν από 100 χρόνια κατέλυσαν οι πρόσφυγες, αλλά ευτυχώς είχε την τύχη να σωθεί, αντίθετα από το Δημοτικό αντίστοιχο της Αθήνας, που βρήκαν την ευκαιρία να το γκρεμίσουν γιατί, λέει, το κατέστρεψαν οι πρόσφυγες…
Με βάση λοιπόν το βιβλίο του Κόντογλου «Αϊβαλί, η πατρίδα μου», στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, η Όλια Λαζαρίδου διασκεύασε, σκηνοθέτησε και πρωταγωνιστεί σε μια υπέροχη παράσταση, μια παράσταση μαγική, συγκλονιστική, και μαζί της είναι η σπουδαία Χάρις Αλεξίου και το ντουέτο είναι κάτι παραπάνω από σπουδαίο, είναι ανεπανάληπτο…
Η Όλια Λαζαρίδου, σοφά φερόμενη, κάνει στο πλάι για να λάμψει η Χάρις Αλεξίου, και η Χάρις Αλεξίου όντως λάμπει, όντως δημιουργεί, όντως συγκλονίζει ερμηνεύοντας με ανάλαφρο όσο και ουσιαστικό τρόπο, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, μαζί με την Όλια Λαζαρίδου. Όμως τα τελευταία 10-15 λεπτά βγαίνει μόνη μπροστά στο κοινό, μας κοιτάει κατάματα και με τον πιο τραγικό τρόπο που έχω δει, «θυμάται» την καταστροφή και τον διωγμό…
Φαντάζομαι κάπως έτσι η Παξινού έπαιζε την Εκάβη και δεν υπερβάλλω…
Πολύτιμος βοηθός τους, ο Αντρέας Κατσιγιάννης και η Εστουδιαντίνα του…
Δεν μπορώ παρά να υποκλιθώ σε όλους και έναν έναν ξεχωριστά, αλλά στην Αλεξίου λίγο παραπάνω, γιατί απέδειξε κάτι που το ήξερα βέβαια, πως ποτέ δεν ήταν μόνο μια σπουδαία τραγουδίστρια…
Από έναν άνθρωπο προσφυγικής καταγωγής ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ…
Μην το χάσετε…
