Η πολιτική συμφωνία, εθελοντικού χαρακτήρα, για μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου ενόψει του ερχόμενου χειμώνα, στην οποία κατέληξαν οι 27 υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. δεν κατάφερε να αμβλύνει τις ανησυχίες και να συγκρατήσει τις τιμές του φυσικού αερίου, που τραβούν ξανά την ανηφόρα.
Έτσι, το αέριο TTF απογειώθηκε την Τρίτη στα 214 ευρώ η μεγαβατώρα, με ημερήσιο άλμα άνω του 20%, προσεγγίζοντας τα ρεκόρ του περασμένου Μαρτίου και σκορπώντας ανησυχίες για το προσεχές μέλλον.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την ανακοίνωση του ευρωπαϊκού συμβουλίου, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά 15% σε σύγκριση με τη μέση κατανάλωσή τους τα τελευταία πέντε χρόνια, μεταξύ 1ης Αυγούστου 2022 και 31ης Μαρτίου 2023, με μέτρα δικής τους επιλογής. Μεταξύ των πιθανών μέτρων είναι η μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, μέτρα για την ενθάρρυνση της αλλαγής καυσίμου στη βιομηχανία, εθνικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης, στοχευμένες υποχρεώσεις για μείωση της θέρμανσης και ψύξης και μέτρα που βασίζονται στην αγορά, όπως οι πλειστηριασμοί μεταξύ εταιρειών.
Ωστόσο, οι εξαιρέσεις που δόθηκαν σε πολλές χώρες (με κάθε μέλος να προβάλει και τον δικό του, ξεχωριστό λόγο), αλλά και ο μη υποχρεωτικός χαρακτήρας του ευρωπαϊκού σχεδίου, δημιουργούν ένα θολό τοπίο για την εφαρμογή της συμφωνίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ολόκληρός ο νότος ζήτησε και έλαβε εξαίρεση από την Ε.Ε. Από την πλευρά της, η Ελλάδα έλαβε την εξαίρεση από τη μείωση του 15%, λόγω της μεγάλης αύξησης κατανάλωσης φυσικού αερίου σε σύγκριση με τα τελευταία πέντε χρόνια.
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τονιστεί ξανά ότι η συμφωνία είναι εθελοντικού χαρακτήρα και δεν είναι δεσμευτική για καμία χώρα: με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το συνολικό αποτέλεσμα που θα προκύψει από τις επιμέρους μειώσεις κατανάλωσης (από όσες χώρες, τελικά, εφαρμόσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο).
Ουσιαστικά, λοιπόν, η παρούσα συμφωνία αποτελεί έναν συμβιβασμό που έγινε για να σωθούν τα προσχήματα εντός της Ε.Ε. – με τις χώρες πάντως να ενδιαφέρονται σε περίπτωση συναγερμού να μπουν σε μια κοινή ευρωπαϊκή ομπρέλα.
Νέα μείωση παροχής και φόβοι για οριστικό λουκέτο
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ αναμένεται ότι από την Τετάρτη (27 Ιουλίου) θα υπάρξει νέα μείωση της ροής ρωσικού αερίου από τον Nord Stream 1 στο 20% της χωρητικότητάς του. Αυτό θα συμβεί καθώς η ρωσική Gazprom ανακοίνωσε ότι σταματά τη λειτουργία ακόμα μιας τουρμπίνας Siemens στον σταθμό συμπίεσης Portovaya του Nord Stream 1, σύμφωνα με τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνική κατάσταση του κινητήρα.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η κατάσταση είναι περίπλοκη με τις τουρμπίνες, λόγω των απαγορεύσεων και των κυρώσεων από τη Δύση. Τόνισε ότι υπάρχουν προβλήματα με τις τουρμπίνες και ότι αυτή που επισκευάστηκε στον Καναδά, είναι ακόμα καθ’ οδόν και δεν έχει φτάσει στη Ρωσία.
Από την πλευρά της, η Siemens υποστηρίζει ότι η τουρμπίνα θα παραδοθεί στην ώρα της και κατηγορεί για γραφειοκρατία τη Μόσχα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Ρώσοι επιδίδονται σε πολιτικά παιχνίδια.
Σε κάθε περίπτωση, οι φόβοι για οριστικό λουκέτο της ροής ρωσικού αγωγού προς την Ευρώπη παραμένουν. Πολιτικοί και αναλυτές στη γηραιά ήπειρο έχουν επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διακόψει τις ροές φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα, κάτι που ενδεχομένως θα οδηγούσε τη Γερμανία σε ύφεση, καθώς και σε εκτίναξη των τιμών για τους καταναλωτές που ήδη αντιμετωπίζουν πολύ υψηλότερες τιμές σε τρόφιμα και ενέργεια. Σημειώνεται ότι την περασμένη βδομάδα, το Βερολίνο επέλεξε να διασώσει την Uniper, τη μεγαλύτερη εταιρεία της που εισάγει φυσικό αέριο από τη Ρωσία.
Υπενθυμίζεται τέλος ότι η Μόσχα αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα φυσικού αερίου στον κόσμο, με την Ευρώπη να εισάγει περίπου το 40% του αερίου της από τη Ρωσία.
