Μέσα σε ένα εκρηκτικό σκηνικό ενεργειακής ακρίβειας, αλλά και πολέμου νεύρων ανάμεσα σε Δύση και Ρωσία οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέρχονται στις Βρυξέλλες για να δώσουν το πράσινο φως στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης που προβλέπει τον περιορισμό της κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Παρότι υπάρχουν ακόμη αρκετοί αστερίσκοι και σημεία στα οποία απαιτούνται διευκρινίσεις, οι εκτιμήσεις στις Βρυξέλλες δείχνουν σήμερα θα επέλθει συμφωνία με βάση το σχέδιο που παρουσίασε την προηγούμενη εβδομάδα η Κομισιόν.
Το σχέδιο και οι βασικές αλλαγές
Βέβαια, η πρώτη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την πίεση του Βερολίνου που καίγεται για άμεση διευθέτηση του θέματος, απορρίφθηκε πανηγυρικά από τα περισσότερα κράτη μέλη, ενώ αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση είναι ένα τρίτο προσχέδιο που περιλαμβάνει ορισμένες αλλαγές.
Κατ ΄ αρχάς, το σχέδιο προβλέπει οικειοθελή μείωση κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά την περίοδο από την 1η Αυγούστου έως την 31η Μαρτίου 2023. Το σχέδιο παραμένει σε εθελοντική βάση, ενώ σε περίπτωση που κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης, τότε θα υπάρξουν ορισμένες εξαιρέσεις ανάλογα με τις ανάγκες των κρατών μελών. Παράλληλα, τα κράτη μέλη που θα μπορούν να κηρύξουν κατάσταση συναγερμού δεν θα είναι τρία, όπως πρότεινε η Κομισιόν, αλλά πέντε, ενώ η αρμοδιότητα στην κήρυξη ενεργειακού συναγερμού δεν θα ανήκει στην Επιτροπή, αλλά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Τέλος υπό συζήτηση είναι και μια πρόταση που έχει ξεχωριστή σημασία και αυτή είναι ο υπολογισμός της κατανάλωσης να μην γίνεται με βάση την τελευταία πενταετία, αλλά με βάση το τελευταίο έτος.
Η συνέντευξη Τύπου κατά την οποία θα παρουσιαστεί η τελική πρόταση είναι προγραμματισμένη για σήμερα στις 14.30.
Ενστάσεις, αντιρρήσεις και… εξαιρέσεις
Σχολιάζοντας τις τελευταίες εξελίξεις ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Ρόμπερτ Χάμπεκ, δήλωσε ότι οι συμβιβασμοί και οι εξαιρέσεις το κείμενο είναι λογικοί, αλλά έσπευσε να προειδοποιήσει για τον κίνδυνο να οδηγήσουν σε πολλή γραφειοκρατία.
«Υπάρχουν πολύ συμβιβασμοί στο κείμενο τώρα. Αυτός είναι ο τρόπος που λειτουργεί η Ευρώπη. Το πρόβλημα που θα μπορούσε να προκύψει είναι ότι οι εξαιρέσεις δημιουργούν πολλή γραφειοκρατία έτσι ώστε να είμαστε πολύ αργοί σε καιρό κρίσης. Αυτός είναι ένας κίνδυνος». Διευκρίνισε ωστόσο ότι «οι ίδιες οι εξαιρέσεις είναι λογικές και μπορούν να εξηγηθούν. Είναι ένα σημαντικό επόμενο βήμα. Δείχνει ότι η Ευρώπη μένει ενωμένη, η Ευρώπη μπορεί να βρει ενότητα στέλνοντας ένα μήνυμα, την ημέρα που οι ροές έχουν μειωθεί ακόμη 20%, στον Πούτιν και τη Ρωσία ότι δε θα μας χωρίσετε. Aυτό είναι το σημαντικό μήνυμα της ημέρας» είπε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της η Ισπανίδα υπουργός Ενέργειας, Τερέσα Ριμπέρα, εξέφρασε αισιοδοξία για τελική συμφωνία σήμερα, υπογραμμίζοντας, πάντως, την αντίθεση της κυβέρνησής της στην υποχρεωτική μείωση της χρήσης φυσικού αερίου. Η Ισπανίδα πολιτικός επισήμανε ότι η χώρα της έχει κάνει μεγάλες επενδύσεις στις υποδομές για την εισαγωγή και την επανεξαγωγή φυσικού αερίου προς την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση.
Πιο σοβαρές δείχνουν να είναι οι αντιδράσεις από την Βαρσοβία, με την Πολωνή υπουργό Ενέργειας να δηλώνει προσερχόμενη στη σύνοδο ότι η χώρα της δεν θα δεχθεί οποιαδήποτε απόφαση περί υποχρεωτικής μείωσης κατανάλωσης φυσικού αερίου. «Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί εθνική προτεραιότητα», είπε προσθέτοντας ότι οι μονάδες αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Πολωνία είναι πλήρεις και ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη περιορισμού της χρήσης φυσικού αερίου τώρα. Ωστόσο, δήλωσε ότι η Βαρσοβία θεωρεί το κόστος της ρύπανσης στο πλαίσιο της αγοράς άνθρακα της ΕΕ απειλητική για την ενεργειακή ασφάλεια.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τον περιορισμό κατά 15% της ζήτησης φυσικού αερίου δεν θα είναι αρκετή για τις ανάγκες του χειμώνα, ενώ συνεχίζονται ότι περικοπές στην τροφοδοσία ρωσικού φυσικού αερίου, δήλωσε ο Ιρλανδός υπουργός Περιβάλλοντος Εμον Ράιαν. «Το 15% πιθανότατα δεν θα είναι αρκετό, δεδομένου ότι οι Ρώσοι μόλις ανακοίνωσαν περαιτέρω μείωση των προμηθειών μέσω του Nord Stream 1. Αλλά είναι καλύτερα να υπάρχει από το να μην υπάρχει καθόλου και πιστεύω ότι το μήνυμα που στέλνει είναι πολύ σημαντικό», πρόσθεσε.
Η ελληνική αντιπρόταση
Σήμερα, εξάλλου, έγινε γνωστή και η επιστολή του πρωθυπουργού προς την ηγεσία της Ε.Ε., με τις ελληνικές προτάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Νωρίτερα, ο αρμόδιος υπουργός, Κώστας Σκρέκας, είχε δηλώσει σχετικά με τη Σύνοδο: είμαστε σίγουροι ότι θα συμφωνήσουμε σε έναν κανονισμό που θα καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες όλων των κρατών- μελών, θα μας βοηθήσει να μειώσουμε την κατανάλωση φυσικού αερίου και, ως εκ τούτου, να μειώσουμε την εξάρτηση μας από το ρωσικό φυσικό αέριο. Θα αναλύσουμε την πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για έναν μηχανισμό μείωσης της ζήτησης, ο οποίος θα δώσει τα κίνητρα στις βιομηχανίες υψηλής κατανάλωσης ενέργειας να μειώσουν την κατανάλωση τους σε φυσικό αέριο», επισήμανε ο κ. Σκρέκας και κατέληξε: «Επίσης, θα παρουσιάσουμε την ελληνική πρόταση για ένα νέο πανευρωπαϊκό μοντέλο ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο θα υπολογίζει καλύτερα το πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, αποσυνδέοντας την τιμή του φυσικού αερίου από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, διασφαλίζοντας έτσι προσιτές τιμές για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».
