– Υπήρξε πλούσιος πολύ. Αλλά ο Παναγιώτου
όταν εφτώχυνε πολύ επώλησε το γιωτ του.
– Τόσο λοιπόν ήτο σκληρός, αυτός ο Παναγιώτου
που εις μίαν κρίσιμον στιγμήν επώλησε το γιο του;
– Πού βλέπετε σκληρότητα; Ο γέρων Παναγιώτου
το γιο του δεν επώλησε, επώλησε το γιωτ του.
– Συνέβη παρεξήγησις. Σας είπε για το γιωτ του
κι εσείς εδώ νομίσατε πως είπε για το γιο του.
Από τη «Φαύστα» του Μποστ είναι αυτό το απόσπασμα. Ισως βέβαια στον γραπτό λόγο να μη μεταφέρονται ακριβώς λογοπαίγνια γραμμένα για να ακούγονται. Ισως μόνο η πραγματικότητα να εκτίθεται σατιρικά, όπως καλά κατάφερνε να τη μασκαρεύει με ανορθογραφίες και παραδοξότητα ο ανεπανάληπτος Μέντης Μποσταντζόγλου, ο γνωστός πολυπράγμων Μποστ. Ευθυμογράφος και σκιτσογράφος, σχολιαστής και ζωγράφος και τόσα ακόμη.
Ως θεατρικό συγγραφέα λοιπόν τον μνημονεύει το Θέατρο Στοά του Θανάση Παπαγεωργίου και της Λήδας Πρωτοψάλτη, για το οποίο έγραψε μερικά από τα πιο γνωστά έργα του. Κι έτσι η Στοά για να γιορτάσει με έναν χρόνο καθυστέρηση τα 50 χρόνια από την ίδρυσή της, περιοδεύει φέτος με την παράσταση «Ακούω ήχον κώδωνος»: το έργο συνέθεσε από τα έργα του Μποστ –θεατρικά, πεζά, λεζάντες, επιστολές, σκετς, διαφημίσεις, τραγούδια, επιθεωρησιακά νούμερα– και σκηνοθέτησε ο Θανάσης Παπαγεωργίου που φυσικά παίζει κιόλας.
«Είναι το έργο που είχε ανεβεί σε ανάλογη μορφή κι όταν γιορτάσαμε και τα 30 μας χρόνια. Θέλαμε να γιορτάσουμε με έναν πανηγυριώτικο τρόπο και έτσι έκανα και τώρα μια συρραφή από διάφορα κείμενα του Μποστ έτσι ώστε να αποτελούν μια κοινή ιστορία στην οποία παρελαύνουν όλοι οι ήρωες και οι ηρωίδες του. Είναι μια δροσερή κωμωδία με μουσική και τραγούδια –που τα περισσότερα τα ερμηνεύουν οι ίδιοι οι ηθοποιοί–, με την οποία θέλουμε να γιορτάσουμε τόσο την πορεία μας στο θέατρο όσο και το αειθαλές πνεύμα του Μποστ, του οποίου τα έργα είχαμε πρωτοανεβάσει». Και τι δεν θυμάται από εκείνη τη συνεργασία που ξεκίνησε το 1987 με τον χαρισματικό συγγραφέα που χρησιμοποιούσε κλασικές καθημερινές φράσεις με ανατρεπτικό τρόπο. Και πόσα έργα ανέβασαν μαζί. «Φαύστα», «Μήδεια», «Ρωμαίος και Ιουλιέτα»…
«Μας λέει “θα γράψω για σένα και τη Λήδα [Πρωτοψάλτη] το Ρωμαίος και Ιουλιέτα”. Ηταν το 1995 – τον Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς απεβίωσε. “Μα τι λες”, του απαντώ, “έχω πατήσει τα 57, δεν τολμώ να κάνω τον Ρωμαίο”. Και μου λέει: “Γι’ αυτό το έργο θέλω δύο ηθοποιούς σ’ αυτή την ηλικία”. Αυτό ήταν! Πρόλαβε ευτυχώς να έρθει στην πρεμιέρα, στο κατάμεστο Ηρώδειο. Μόλις μπήκε μέσα με τη γυναίκα του, ο κόσμος σηκώθηκε όρθιος και άρχισε να τον χειροκροτεί και να τον αποθεώνει. “Μαρία, κάποιος υπουργός μπαίνει μέσα”, της λέει τότε. “Οχι” του απαντά εκείνη, “εσένα χειροκροτάνε”».
Ο Θανάσης Παπαγεωργίου δεν βρίσκει τα λόγια να περιγράψει τον συνεργάτη του, «έναν από τους σπουδαιότερους σατιρικούς συγγραφείς», τον Μποστ με την απαράμιλλη γλωσσική ευφυΐα και την ανορθόγραφη ιδιομορφία για τον οποίο διαπιστώνει πόσο πολύ μας λείπει και πόσο πλούσιο υλικό σχολιασμού θα είχε στη σημερινή συγκυρία.
Ευκαιρίας δοθείσης, λοιπόν, συστήνει και στο νεότερο κοινό συνολικά 20 ήρωές του Μποστ και στήνει μια γιορτή με 15 ηθοποιούς που συναποτελούν και μια μικρή λαϊκή ορχήστρα. Και μαζί με πολλούς από τους βασικούς του συνεργάτες χορεύουν και τραγουδούν με τις μουσικές που είχε γράψει ο αείμνηστος Βασίλης Δημητρίου, αλλά και με νέα τραγούδια που έγραψε ο Διονύσης Τσακνής, πάντα πάνω σε στίχους του Μποστ.
? «Ακούω ήχον κώδωνος», Θέατρο Στοά. Σκηνικό: Λέα Κούση. Κοστούμια: Μποστ σε επιμέλεια Λέας Κούση. Παίζουν: Λήδα Πρωτοψάλτη, Θανάσης Παπαγεωργίου, Αργύρης Παυλίδης, Γιώργος Ζιόβας, Ευδοκία Σουβατζή, Αννα Μονογιού, Εύα Καμινάρη, Αρης Τρουπάκης, Μαρία Νίκα, Αναστασία Κονίδη, Δήμητρα Κόκκορη, Μαριάνα Κιμούλη, Γιλμάζ Χουσμέν, Χρήστος Καρύπης και ο Διονύσης Τσακνής. Παραστάσεις: 29/8 Κορωπί, 31/8 Ελευσίνα, 10/9 Αχαρνές, 20/9 Χαλάνδρι. Εισιτήρια 17-20 €, προπώληση viva.
