Φυτοϋγειονομική υγεία για καθαρό περιβάλλον

Οπως είναι γνωστό τα φυτά βρίσκονται στο κέντρο της ίδιας της ζωής. Αποτελούν πρωταρχική πηγή τροφής για εμάς, καθώς και για τα ζώα που τρώμε. Συμβάλλουν στη ρύθμιση του κλίματος και συνιστούν μέρος του φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε. Με δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους που απασχολούνται καθημερινά στον γεωργικό τομέα, τα φυτά συνιστούν επίσης βασικό μέρος της οικονομίας της Ε.Ε.

Επομένως η διασφάλιση της υγείας των φυτών είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας των «27» και της ευημερίας των πολιτών της Ενωσης, σχολιάζει άρθρο του περιοδικού Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Cordis». Μάλιστα το περιοδικό παρουσιάζει 12 έργα για τη φυτοϋγειονομική υγεία που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε. και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας σε αυτόν τον τομέα.

Το άρθρο διευκρινίζει ακόμη ότι η υγεία των φυτών είναι ένας γενικός όρος. Καλύπτει την προστασία των φυτών και των καλλιεργειών από θανατηφόρα παράσιτα και ασθένειες, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα οικοσυστήματα των φυτών και μετατρέποντας τον γεωργικό τομέα σε υγιή τροφοδότη του διαρκώς αυξανόμενου πληθυσμού του πλανήτη. Μάλιστα το 2016, τα Ηνωμένα Εθνη αναγνώρισαν την υγεία των φυτών ως μία από τις πιο πιεστικές ανησυχίες της εποχής μας, χαρακτηρίζοντας το 2020 διεθνές έτος φυτοϋγειονομικής υγείας.

Είναι σημαντικό ότι η βιωσιμότητα βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των προσπαθειών για τη βελτίωση της υγείας των φυτών: η καταπολέμηση των παρασίτων και η αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών πρέπει να επιτευχθούν χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω το περιβάλλον μέσω της ακατάλληλης χρήσης φυτοφαρμάκων. Η αποφυγή επικίνδυνων χημικών ουσιών κατά την αντιμετώπιση παρασίτων προστατεύει το περιβάλλον καθώς και τους επικονιαστές, τους φυσικούς εχθρούς των παρασίτων, τους ευεργετικούς οργανισμούς και τα άτομα και τα ζώα που εξαρτώνται από τα φυτά.

Η στρατηγική «Farm to Fork» (από τη φάρμα στο πιρούνι) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ένα θεμελιώδες στοιχείο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αξιοποιεί τη διασφάλιση της βιωσιμότητας σε ολόκληρη τη διατροφική αλυσίδα. Ακολουθώντας μια ολιστική προσέγγιση, η στρατηγική υπογραμμίζει τη διασυνδεδεμένη φύση της παραγωγής τροφίμων που στοχεύει στο να διατηρήσει τα φυτά υγιή, μειώνοντας παράλληλα τον αντίκτυπο των συστημάτων τροφίμων στο περιβάλλον. Ενα περιβάλλον που συμβαδίζει με την εξασφάλιση δίκαιων οικονομικών αποδόσεων για τους αγρότες και ενισχύει τη δημόσια υγεία και την καινοτομία.

Με τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων ως βασική προτεραιότητα, η στρατηγική θέτει στόχους για τη σημαντική μείωση της χρήσης και του κινδύνου χημικών φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων καθώς και αντιμικροβιακών.

Το «Cordis» τονίζει ότι η χρηματοδοτούμενη από την Ε.Ε. έρευνα πρωτοστατεί στον συγκεκριμένο τομέα δημιουργώντας 9 νέα έργα και 3 ενημερώσεις σε υπάρχοντα προγράμματα. Ειδικότερα στο πλαίσιο του προγράμματος XF-ACTORS, οι ερευνητές απέκτησαν σημαντικές γνώσεις σχετικά με την ευρωπαϊκή προέλευση των επικίνδυνων φυτικών βακτηρίων. Εστιάζοντας στο Fusarium oxysporum, ένα επικίνδυνο παράσιτο, το FOUNDATION βρήκε νέες στρατηγικές ελέγχου του.

Το έργο Asterix ανέπτυξε ένα αυτόνομο ρομπότ με το όνομα AX-1 που μειώνει τη χρήση φυτοφαρμάκων, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την κερδοφορία των αγροκτημάτων. Επίσης, ακολουθώντας μια τεχνολογική προσέγγιση για τη βελτίωση της υγείας των φυτών, η GREENPATROL ανέπτυξε ένα νέο ρομποτικό σύστημα που επιτρέπει στο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης Galileo να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει αυτόνομα παράσιτα σε καλλιέργειες θερμοκηπίου.

Ως εναλλακτική λύση στα φυτοφάρμακα, το έργο ChemPrime συνεργάστηκε με εταιρείες γεωργικής τεχνολογίας για τη διευκόλυνση της υιοθέτησης μιας νέας στρατηγικής για την προστασία των καλλιεργειών. Η Lipofabrik ανέπτυξε και κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δυο προϊόντα που είναι βασικά για την κάλυψη των αναγκών χαμηλής τοξικότητας του γεωργικού τομέα, ενώ άλλα έργα υιοθέτησαν μια συγκεκριμένη τακτική για κάθε καλλιέργεια.

Η MUSA ανέπτυξε πιο βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις για την προστασία των καλλιεργειών μπανάνας, ενώ η TomRes δοκίμασε και βελτιστοποίησε στρατηγικές βιώσιμης διαχείρισης καλλιεργειών τομάτας. Το έργο RiZeSisT διερεύνησε εναλλακτικές λύσεις έναντι των χημικών μεθόδων καλλιέργειας ρυζιού και το NEURICE, εξετάζοντας επίσης το ρύζι, εισήγαγε γενετική παραλλαγή στις καλλιέργειές του. Επιπροσθέτως, αναγνωρίζοντας τη σημασία της γρήγορης, ακριβούς και αξιόπιστης ανίχνευσης και εντοπισμού των φυτικών παρασίτων, το έργο VALITEST προσπάθησε να ενισχύσει την αξιοπιστία των δοκιμών που χρησιμοποιούνται για αυτούς τους σκοπούς στην Ευρώπη. Τέλος, η INNOSETA δημιούργησε ένα θεματικό δίκτυο για τον εξοπλισμό ψεκασμού, την εκπαίδευση και την παροχή συμβουλών για την προστασία των καλλιεργειών των Ευρωπαίων αγροτών.