O αστικός (και μάλλον οικουμενικός) μύθος υποστηρίζει ότι οι ρυπογόνες εκπομπές άνθρακα που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή προέρχονται πλέον κυρίως από τις φτωχότερες, αναπτυσσόμενες χώρες του πλανήτη, στις οποίες εδώ και δεκαετίες μετατοπίζεται η ρυπογόνα βιομηχανική δραστηριότητα, άρα και από τα φτωχότερα στρώματα του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η έκθεση της Oxfam, σε συνεργασία με το Stockholm Environment Institute, που είδε χθες το φως της δημοσιότητας, αποκαθιστά τα πράγματα. Τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι το πλουσιότερο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού και η κατανάλωση στην οποία διοχετεύει τον πλούτο του ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μεταξύ 1990-2015, που είναι και η περίοδος που εδραιώθηκε επιστημονικά ότι οι εκπομπές άνθρακα ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή.

Η έκθεση με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας την ανισότητα στις εκπομπές άνθρακα» φιλοδοξεί να θέσει την «κλιματική δικαιοσύνη» στην καρδιά της μετά Covid-19 ανάκαμψης και τα στοιχεία της είναι αποκαλυπτικά:
■ Το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού (περίπου 63 εκατ. άτομα με κατά κεφαλήν εισόδημα πάνω από 108.000 δολάρια) στην υπό εξέταση 25ετία ευθύνεται για περισσότερο από το 15% των εκπομπών και για την κατανάλωση του 9% του παγκόσμιου «προϋπολογισμού άνθρακα», δηλαδή για τις ποσότητες διοξειδίου άνθρακα που μπορεί να εκπέμπει ο κόσμος ώστε να ελεγχθεί η αύξηση της πλανητικής θερμοκρασίας όχι πάνω από 1,5 βαθμό Κελσίου μέχρι το 2030. Είναι οι διπλάσιες εκπομπές από αυτές που αναλογούν στο φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού.
■ Το πλουσιότερο 10% της ανθρωπότητας (περίπου 630 εκατ. άνθρωποι) ευθύνεται για το 52% των σωρευτικών εκπομπών της περιόδου και για τη σπατάλη του 31% του «προϋπολογισμού άνθρακα».
■ Το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού που εντάσσεται στη μεσαία εισοδηματική τάξη (περίπου 2,5 δισ. άτομα) ευθύνεται για το 41% των εκπομπών διοξειδίου και για την απομείωση του 25% του «προϋπολογισμού άνθρακα».
■ Το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού (με κατά κεφαλήν εισόδημα λιγότερο από 6.000 δολάρια) συμβάλλει μόλις στο 7% των εκπομπών διοξειδίου και στη σπατάλη του 4% του «προϋπολογισμού άνθρακα».
Η Oxfam χαρακτηρίζει ακραία την ανισότητα στην καταναλωτική συμπεριφορά που συνδέεται με τις εκπομπές διοξειδίου και επισημαίνει ότι αν οι ρύποι, που λόγω των περιορισμών που επέβαλε η πανδημία μειώθηκαν, επανέλθουν στα προ Covid επίπεδα, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού θα εξαντλήσει σε λίγα χρόνια τον παγκόσμιο «προϋπολογισμό άνθρακα» ακόμη κι αν όλοι οι υπόλοιποι, από αύριο κιόλας, πετύχουν ως εκ θαύματος μηδενικές εκπομπές.
Οι φτωχοί υποφέρουν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, αν και ευθύνονται λιγότερο γι’ αυτήν είναι το αφοπλιστικό συμπέρασμα της έκθεσης της Oxfam, που καλεί τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να θέσουν την κοινωνική δικαιοσύνη και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο επίκεντρο των σχεδίων τους για οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία.
