Εκδίκηση έπειτα από 300 χρόνια

Δεν έχω δει πιο εντυπωσιακή αποκαθήλωση αγάλματος από εκείνη του ανδριάντα του μεγαλο-δουλέμπορου Εντουαρντ Κόλστον την Κυριακή στο Μπρίστολ.

Μια λαϊκή γιορτή, ένα συμβολικό –και αναίμακτο– λιντσάρισμα Το σχετικό βίντεο, που το είδαν εκατομμύρια μάτια σε όλο τον κόσμο, επιβεβαιώνει τη ρήση ότι «η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο». Γιατί πάνω από τρεις αιώνες πέρασαν από την εποχή του λεγόμενου «τριγωνικού εμπορίου», που ένας από τους πιο σημαντικούς κόμβους του ήταν αυτή η πόλη-λιμάνι στη νοτιοδυτική Αγγλία.

Στο βιβλίο του Νιλ Φόκνερ «Μια ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου», υπάρχουν πολλές αναφορές στο Μπρίστολ, που γύρω στα 1750 ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αγγλίας. Οπως επισημαίνει ο συγγραφέας, «Η εκτίναξη της θαλάσσιας οικονομίας της πόλης φαίνεται από την αύξηση των τελωνειακών δασμών: από 10.000 στερλίνες το 1634 σε 334.000 στερλίνες το 1785». Το Μπρίστολ «ήταν γεμάτο αποβάθρες, αποθήκες και πλούσιες κατοικίες, χτισμένες εν σειρά, που ανήκαν στην αστική εμπορική τάξη. Το Μπρίστολ “πάχαινε” χάρη στη δουλεία». Οπως λέει ένας χρονικογράφος της εποχής:

«Ούτε ένα τούβλο δεν υπάρχει σ’ αυτή την πόλη που να μην έχει φτιαχτεί με το αίμα ενός δούλου. Μεγαλόπρεπα μέγαρα, πολυτελής διαβίωση, υπηρέτες με λιβρέες, όλα ήταν το προϊόν του πλούτου που δημιουργήθηκε από τα βάσανα και τα βογκητά των δούλων που πωλούνταν και αγοράζονταν από τους εμπόρους του Μπρίστολ».

Οι εικόνες θυμίζουν κινηματογραφική ταινία. Δεμένο με σχοινιά το ορειχάλκινο άγαλμα σέρνεται στους δρόμους μέχρι να το ρίξουν στο λιμάνι. Είναι, μεγάλο αλλά όχι φαραωνικών διαστάσεων κι έτσι έχεις την εντύπωση ότι είναι ένα πτώμα επενδυμένο με μέταλλο. Κάποιος του δίνει μια γονατιά στον λαιμό, σαν κι αυτή που δέχτηκε ο Φλόιντ στη Μινεάπολη.

Μετά το μούδιασμα που έφερε η πανδημία, αυτό το παγκόσμια ξέσπασμα (που δεν εκφράζει μόνο την καταδίκη της αστυνομικής βίας) θυμίζει μια παλιά μανιάτικη παροιμία: «Το σπληγωνάμενο νερό πάει τον ανήφορο». Δηλαδή, το πληγωμένο, το αδικημένο, το βαλαντωμένο νερό καταργεί τον νόμο της βαρύτητας, δεν κατηφορίζει όπως συμβαίνει με τα μικρά και μεγάλα ρυάκια.

Ετσι και τώρα, όλοι της Γης οι αδικημένοι μοιάζουν ικανοί να κάνουν το αδύνατο, παίρνοντας εκδίκηση όχι μόνο για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ αλλά και για τα βάσανα, τα βογκητά και το αίμα των πολύ πολύ μακρινών προγόνων του.