Ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαγκωνίζονται για τους όρους του φιλόδοξου σχεδίου ανάκαμψης της οικονομίας στη μετά Covid-19 εποχή -και κυρίως για τον τρόπο που αυτό θα χρηματοδοτηθεί-, μια νέα ανάλυση που δημοσιοποιήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα υποδεικνύει ότι… λεφτά υπάρχουν.
Αρκεί οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να θελήσουν να βάλουν το μαχαίρι στο κόκαλο, αναμορφώνοντας τώρα τα φορολογικά τους συστήματα.
Καθώς οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ ανεβάζουν τις απώλειες της πανδημίας έως και στο 25% του ΑΕΠ για τις περισσότερες χώρες, η ανάκαμψη των οικονομιών φαίνεται ότι θα είναι και επίπονη και μακροχρόνια.
Το άνοιγμα των δημόσιων ταμείων, η μεγέθυνση των ελλειμμάτων και των χρεών θα απαιτήσουν πιθανότατα στα επόμενα χρόνια υψηλότερη φορολόγηση.
Γι’ αυτό και είναι αναγκαίο οι ευρωπαϊκές κυβέρνησης να βάλουν τώρα τις βάσεις για ένα σύστημα περισσότερο προοδευτικής φορολόγησης, κλείνοντας οριστικά χρόνιες πληγές όπως οι φορολογικοί παράδεισοι της Ευρώπης.
Η νέα μελέτη του Tax Justice Network διαπιστώνει ότι τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. χάνουν κάθε χρόνο περισσότερα από 17 δισ. δολάρια λόγω της φοροαποφυγής των αμερικανικών πολυεθνικών εταιρειών που μεταφέρουν τα κέρδη τους σε Βρετανία, Ελβετία και Λουξεμβούργο – οι οποίες παρέχουν συντελεστές φορολόγησης των επιχειρηματικών κερδών μεταξύ 0,8% και 10%.
Μαζί με φορολογικά έσοδα 10 δισ. δολ. που χάνονται εξαιτίας του μεγάλου φορολογικού παραδείσου της… Ολλανδίας, συνολικά κάθε χρόνο τα κράτη-μέλη δεν εισπράττουν από τις αμερικανικές πολυεθνικές φόρους 27 δισ. δολαρίων. Βρετανία, Ελβετία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία –ο «άξονας της φοροαποφυγής»– κοστίζουν πανάκριβα στα δημόσια ταμεία της Ε.Ε.
Η ανάλυση του Tax Justice Network εξετάζει τα κέρδη και τα λειτουργικά κόστη των αμερικανικών εταιρειών στην περίοδο 2016-17. Διαπιστώνει ότι το 2017 αυτές, αντί να δηλώσουν τα κέρδη τους στις χώρες της Ε.Ε. όπου τα πραγματοποίησαν, μετέφεραν 115 δισ. δολ. σε Βρετανία, Ελβετία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία.
Το Λουξεμβούργο ήταν υπεύθυνο για τη μεγαλύτερη απώλεια φορολογικών εσόδων από τις αμερικανικές εταιρείες, καθώς το σαθρό φορολογικό του σύστημα κόστισε συνολικά στις χώρες της Ενωσης πάνω από 12 δισ. δολάρια.
Ακολούθησαν η Ολλανδία, εξαιτίας της οποίας χάθηκαν αντίστοιχα φόροι 10 δισ. δολ., η Ελβετία με 3 δισ. δολ. και η Βρετανία με 1,5 δισ. δολ.
Τις μεγαλύτερες απώλειες φορολογικών εσόδων εξαιτίας των μοντέλων φορολόγησης του «άξονα της φοροαποφυγής» είχαν οι τέσσερις χώρες της Ε.Ε. με τα περισσότερα κρούσματα κορονοϊού, δηλαδή η Γαλλία (7 δισ. δολ.), η Γερμανία (4 δισ. δολ.), η Ιταλία (περίπου 4 δισ. δολ.) και η Ισπανία (πάνω από 2 δισ. δολ.).
Το συνολικό κέρδος που οι χώρες του «άξονα της φοροαποφυγής» αποκόμισαν σε επιπλέον φορολογικά έσοδα αποδείχθηκε ελάχιστο σε σχέση με αυτά που έχασε το σύνολο της Ε.Ε. Για τα πάνω από 27 δισ. δολ. φόρους που χάνονται κάθε χρόνο, οι 4 ευρωπαϊκοί φορολογικοί παράδεισοι μαζεύουν όλοι μαζί επιπρόσθετο φόρο μόλις 4 δισ. δολαρίων.
Για κάθε δολάριο που βάζουν δηλαδή στα ταμεία τους από τη μεταφορά κερδών των αμερικανικών πολυεθνικών στην επικράτειά τους, η Ε.Ε. χάνει στο σύνολό της 7 δολάρια.
Οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές που οι τέσσερις χώρες παρέχουν και η συχνή χρήση τους σαν όχημα μεταφοράς των επιχειρηματικών κερδών σε άλλους φορολογικούς παραδείσους εκτός Ε.Ε. έχουν τελικό αποτέλεσμα την αφαίμαξη από την Ευρώπη μιας τεράστιας ποσότητας πλούτου των πλουσιότερων επιχειρήσεων και ανθρώπων του κόσμου και το παρκάρισμα αυτού σε υπεράκτιους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Η ύπαρξη αυτής της «φορολογικής κερκόπορτας» υποσκάπτει αναμφίβολα κάθε προσπάθεια ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Το TJN καλεί έτσι τις κυβερνήσεις να καθιερώσουν ενιαία φορολογία που θα υποχρεώνει τις εταιρείες να καταβάλλουν τους φόρους τους εκεί όπου απασχολούν το εργατικό τους δυναμικό και πραγματοποιούν τα κέρδη τους και όχι εκεί όπου τα δηλώνουν, αλλά και να υιοθετήσουν κατώτατο συντελεστή φορολόγησης των επιχειρήσεων 25% σε όλη την Ε.Ε., όπως και να επιβάλλουν έκτακτο φόρο 50% ή 75% επί των κερδών στη διάρκεια της κρίσης.
Ζητά επίσης την ανά χώρα ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων των επιχειρήσεων που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια για πολυεθνικές και κράτη-μέλη και θα επιβάλλει τη λογοδοσία επί μεταφοράς κερδών.
