Η ανακοίνωση του υπουργείου ήταν σαφής: Αναστέλλονται τα μαθήματα στα σχολεία για 14 ημέρες, για προληπτικούς λόγους, και καλούνται οι γονείς να περιορίσουν τα παιδιά τους, ώστε να προληφθεί η εξάπλωση του επικίνδυνου κορονοϊού. Η είδηση μεταδόθηκε με ταχύτητα αστρική, τα τηλέφωνα πήραν φωτιά και τα ηλεκτρονικά μέσα μαζικής ενημέρωσης έκαναν νούμερα που καιρό είχαν να δουν.
Λίγες ώρες αργότερα, βραδάκι, περπατώντας στην Ερμού, διαπίστωνε κανείς ότι οι έφηβοι, οι νέοι που σύμφωνα με τους επιστήμονες φέρουν μεγάλο ιικό φορτίο, ήταν έξω. Την άλλη μέρα δεν είχε μάθημα, άρα βρήκαν ευκαιρία για βόλτα, για καφέ, για φλερτ και, όπως θα έλεγε κάποιος γιατρός, για «επικίνδυνο συγχρωτισμό, ικανό να γίνει αιτία εξάπλωσης της επιδημίας».
Κουνάς το κεφάλι σου, σκέφτεσαι ότι «αυτοί οι νέοι μυαλό δεν έχουν, δεν καταλαβαίνουν την επικινδυνότητα» και συνεχίζεις τον δρόμο σου, για το μετρό, τον ηλεκτρικό ή το λεωφορείο που θα σε πάει σπίτι σου. Κι εκεί που κάθεσαι στο τρένο που με το γνωστό, αργό και νανουριστικό τούκου-τουκ, τούκου-τουκ, σε οδηγεί με την όποια ασφάλεια -ή ανασφάλεια- στον προορισμό σου, θυμάσαι μια άλλη μεγάλη καταστροφή που βρήκε τον ταλαίπωρο πλανήτη που κατοικείς. Απρίλιος του 1986, ένα πολύ σοβαρό πυρηνικό ατύχημα στην τότε Σοβιετική Ενωση γίνεται η αφορμή για να κλείσουν τα σχολεία… Οχι φυσικά για 14 ημέρες, αλλά για μία ή δύο. Δεν το καλοθυμάσαι, παιδί ήσουν ακόμα.
Το μόνο που θυμάσαι είναι η χαρά που έκανες, που γλίτωσες το μάθημα για μια-δυο μέρες. Α, και τι φορούσες όταν η μάνα σου σε άφησε να πας βόλτα με τις συμμαθήτριες: εκείνο το ωραίο ροζ πουλόβερ με το πρώτο σου τζιν παντελόνι. Σου είχε δώσει και χαρτζιλίκι, υπό τον όρο ότι δεν θα φας παγωτό. «Δεν είναι ακόμα εποχή. Πάρε μια πορτοκαλάδα». Ηπιες κρύα σοκολάτα, έτσι για να δείξεις ότι έχεις μεγαλώσει. Και οι δρόμοι ήταν και τότε γεμάτοι παιδιά που βρήκαν αφορμή για βόλτα.
Την άλλη μέρα, είδες και το «διάγγελμα» του πρωθυπουργού, που καλούσε αυτά τα παιδιά να εκμεταλλευτούν τον πολύ ελεύθερο χρόνο τους διαβάζοντας, μένοντας στο σπίτι και αποφεύγοντας τους συνωστισμούς, για να προστατέψουν και τους παππούδες που κινδυνεύουν περισσότερο από τον κορονοϊό. Και παρεμπιπτόντως να εξαγγείλει προσλήψεις γιατρών με διετείς συμβάσεις.
Ω του θαύματος! Αστυνομικούς προσλαμβάναμε μέχρι προχθές. Εκείνος τη δουλειά του έκανε, θα πεις, πατέρας του έθνους αισθάνεται, αυτά τα διδακτικά ένιωσε ή του είπαν πως έπρεπε να πει -άλλα τα «ξέχασε», π.χ. να πει σε βουλευτές και ιερείς να δίνουν το καλό παράδειγμα, εφαρμόζοντας τους κανόνες προφύλαξης.
Πρωτόγνωρα όσα ζούμε, κανείς στον λεγόμενο δυτικό κόσμο δεν θυμάται κάτι ανάλογο. Για φονικές επιδημίες διαβάσαμε μόνο στα βιβλία της Ιστορίας, σε εποχές που η ιατρική δεν είχε προχωρήσει, τα όποια φάρμακα ήταν ανίσχυρα, οι συνθήκες υγιεινής ανεπαρκείς και οι γνώσεις ελλιπείς. Κι ενώ ακόμα είναι νωρίς για να δούμε πού θα πάει αυτό το πράγμα, ένα μάθημα το πήραμε: ποτέ δεν ξέρεις τι σου επιφυλάσσει η φύση, ούτε πόσο ευάλωτο είναι το περιούσιο είδος που διαφεντεύει τον πλανήτη.
Αλλά πώς να μη θυμώσουμε βλέποντας την αμηχανία της πολιτικής ηγεσίας να ασκήσει τον ρόλο της και αντ’ αυτού να συμπεριφέρεται νουθετώντας και χαϊδεύοντας αυτιά, αντί να δρα αποφασιστικά εκεί που πραγματικά πρέπει.
Γιατί σήμερα δεν ζούμε μέρες Τσερνόμπιλ, τις συνέπειες του οποίου δεν γνωρίζαμε και που ίσως 34 χρόνια μετά ακόμη να υφιστάμεθα. Ζούμε μια υγειονομική κρίση και αυτές δεν αντιμετωπίζονται μόνο με συμβουλές του τύπου «προστατέψτε τους παππούδες σας και μείνετε μακριά τους, μην κολλήσουν». Στελεχωμένο και εφοδιασμένο με τα απαραίτητα μέσα σύστημα υγείας χρειάζεται, προσβάσιμο για όλους.
Ουσιαστικά μέτρα για την οικονομία που αναπόφευκτα θα έχει ζημιές χρειαζόμαστε. Τέτοια, ουσιαστικά πράγματα. Και όσο για τους νέους, ας τους δείξουμε λίγη εμπιστοσύνη. Μπορεί να εκπλαγούμε θετικά, άλλωστε δεν φταίνε αυτοί για το ιικό φορτίο τους.
