Πάντα μου άρεσε να διασχίζω περπατώντας βράδυ το κέντρο της Αθήνας. Ιδιαίτερα απολαμβάνω τη διαδρομή Σύνταγμα – Ομόνοια, διαλέγοντας ανάλογα τη Σταδίου, την Πανεπιστημίου (κυρίως αυτή) ή την Ακαδημίας.
Αλλοτε η περιοχή αυτή έσφυζε από ζωή. Κι αυτό το χρωστούσε σε μεγάλο βαθμό στους κινηματογράφους της, που ξεφύτρωναν κυριολεκτικά κάθε εκατό μέτρα και με τις φωτεινές επιγραφές τους έκαναν τη νύχτα, μέρα. Θα ήταν καμιά εικοσαριά (!) μέσα σε μια περιοχή λίγων εκατοντάδων μέτρων.
Θλίβομαι γιατί σήμερα οι κινηματογράφοι του κέντρου, που έχουν απομείνει, μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού. Και δεν θλίβομαι μόνο από νοσταλγία γι’ αυτά τα λούνα παρκ του σινεμά, με τις γιγάντιες αφίσες που προκαλούσαν μικρούς και μεγάλους να χαθούν στο άνοιγμά τους. Κάποτε κι ο κινηματογράφος θα γινόταν ιδιωτική υπόθεση για να μπορεί να τον απολαμβάνει κανείς (και) στον χώρο του.
Θλίβομαι πιο πολύ γιατί τα σινεμά που χάθηκαν, όσα δεν κατεδαφίστηκαν, έγιναν σούπερ μάρκετ, επώνυμα πολυκαταστήματα ή τράπεζες (πόσο προφητικός υπήρξε ο Γκοντάρ στην αριστουργηματική «Περιφρόνηση»!). Από ναοί της τέχνης και της συλλογικής απόλαυσης, κατέληξαν, ερήμην τους, κήρυκες του πιο ακραίου καταναλωτισμού. Και μαζί τους, με τη βοήθεια και της κρίσης των τελευταίων χρόνων, χάθηκε σιγά σιγά από το κέντρο της πόλης και καθετί που το κρατούσε ζωντανό.
Μετακόμισε η Εθνική Βιβλιοθήκη. Και η Λυρική Σκηνή.
Αντε να τα βρεις τώρα, μια ώρα δρόμο μέχρι τη θάλασσα, αντί να έχεις άμεση και εύκολη πρόσβαση σε αυτά. Το «Αττικόν» και ο «Απόλλων», κάθε φορά που περνάω από μπροστά τους, μου θυμίζουν πόσο πολύ κάποιοι κάτοικοι της Αθήνας μίσησαν την πόλη τους. Και το υπέροχο κτίριο του «Ρεξ», μόλις πρόλαβε να διασωθεί πριν γίνει ναός του τουρκομπαρόκ!
Οσο για τις πλατείες… Η Ομόνοια; Μετά το ωραιότατο σιντριβάνι της δεκαετίας του ’60 και τα διάφορα αποτυχημένα λίφτινγκ που ακολούθησαν, έχει μεταλλαχθεί σήμερα σε μνημείο κακογουστιάς (και μη νομίζετε ότι είναι ταξικό το πρόβλημα, αισθητικό είναι, γιατί και η πλατεία στο Κολωνάκι δεν πάει πίσω). Μια υποτιθέμενη «πλατεία» απέναντι από το «Ρεξ», άθλια και εγκαταλειμμένη, προκαλεί λύπηση. Η πλατεία Κλαυθμώνος; Τόσο απρόσωπη, ώστε απλώς να υπάρχει για να «ντύνεται» ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες (εκλογικές, διαφημιστικές κ.λπ.). Εκτός από το Σύνταγμα, που λόγω θέσης και έκτασης εξυπηρετεί κάποιες ανάγκες, πού να βρει κανείς στο κέντρο ένα φιλόξενο μέρος να καθίσει, να ξεκουραστεί, να σκεφτεί, να μιλήσει με κάποιον…
Το κέντρο, μόλις νυχτώσει, ερημώνει. Αναρωτιέμαι αν θα βρεθεί ποτέ δήμαρχος με σχέδιο για να το αναστήσει και πόσοι πολίτες θα αγκαλιάσουν μια τέτοια προσπάθεια. Γιατί το κέντρο της πόλης είναι η καρδιά της, ο σφυγμός της, η ζωή της, το πραγματικό της πρόσωπο.
Ακόμα και σήμερα, πολύ συχνά, μόλις πέσει το βράδυ, περιπλανιέμαι στο κέντρο της Αθήνας. Ονειρεύομαι φώτα, κίνηση και κόσμο έξω από σινεμά και καφέ. Φτηνά σινεμά και φτηνά καφέ. Μια πόλη που δεν υπάρχει ή που έπαψε πια να υπάρχει. Είναι η πόλη που αγαπώ.
*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens
