Είναι η «ελευθερία» μία ακόμη λέξη; Μπορούν οι λέξεις ν’ αλλάξουν τον κόσμο ή έστω έναν άνθρωπο; Πώς φτιάχνονται οι λέξεις; Με τι συνδέονται; Τι κρύβουν μέσα τους; Η παράσταση «Ανα ή Το πανέξυπνο κορίτσι» απαντά με τον πλέον αληθινό και πρωτοποριακό τρόπο.
Η Κατρίν Μπεναμού είναι Γαλλίδα ηθοποιός, θεατρική συγγραφέας και υπεύθυνη σε εργαστήρια αναλφάβητων γυναικών. Το τελευταίο της έργο «Ανα ή Το πανέξυπνο κορίτσι» το υποδέχθηκαν με θριαμβευτικές κριτικές στο Φεστιβάλ της Αβινιόν (2016), συνέχισε με sold out παραστάσεις στο Παρίσι, βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο και πρόσφατα παρουσιάστηκε ως αναλόγιο από την Κομεντί Φρανσέζ.
Η Αθηνά Κεφαλά, συμφοιτήτρια της Μπεναμού στην Ανωτάτη Εθνική Δραματική Σχολή της Γαλλίας, στο πλαίσιο της συνεργασίας που έχει ξεκινήσει με σπουδαίους Γάλλους δημιουργούς, ανέβασε το έργο στα ελληνικά.
Η πρεμιέρα έγινε στο θέατρο Vault την προηγούμενη Δευτέρα και ανέδειξε, πέρα από αλήθειες, και ένα δυνατό κείμενο, σε μετάφραση της σκηνοθέτιδος μαζί με την Αννα Διαμιανίδη. Το έργο πραγματεύεται την ιστορία (βασισμένη σε αληθινά γεγονότα) μιας γυναίκας που από τη Β. Αφρική, εξαιτίας του γάμου της, αναγκάστηκε να μετοικίσει στη Γαλλία. Εκεί και ύστερα από μια ζωή υποταγής στον άντρα (της), μέσα από τις νέες λέξεις που μαθαίνει ουσιαστικά αυτοκαθορίζεται, βιώνοντας την ελευθερία πρώτα ως λέξη και μετά ως δράση.
«Το κείμενο είναι πολύ δυνατό», μας λέει η σκηνοθέτις. «Επιμένω στη γραφή γιατί περνάει ένα τόσο ευαίσθητο θέμα όπως η γυναίκα μέτοικος και εστιάζει στην υπαρξιακή υπόσταση αυτής της γυναίκας και όχι σε άλλα κοινότοπα στοιχεία του μετανάστη/πρόσφυγα. Στο έργο, ξεδιπλώνεται η ιστορία της, παίζοντας με τις λέξεις. Μέσα από αυτές δημιουργούνται οι ιδέες μέσα της. “Στο μυαλό μου υπάρχουν όλα”, λέει η ηρωίδα. “Τότε κατακτώ και την προσωπική μου ελευθερία”».
«Πρόκειται για ένα σύγχρονο έργο, με μεταμοντέρνα γραφή. Αν και δεν έχω κατανοήσει τι ακριβώς σημαίνει μεταμοντέρνο στην Ελλάδα, μπορώ να σας πω ότι η συγκεκριμένη θεατρική γραφή είναι πραγματικά πρωτοποριακή, καθώς το έργο είναι γραμμένο σε σεκάνς (για να θυμηθούμε και τα πλάνα σεκάνς του Γκοντάρ, την εποχή της Νουβέλ Βαγκ)».
«Το κίνητρό μου για ν’ ανεβάσω αυτό το έργο ήταν αρχικά αυτή η σπάνια γραφή, με τις πολλές αλληγορίες, αλλά και το πόσο σύγχρονο είναι. Μιλάει για μια γυναίκα μέτοικο που έχει αναγκαστεί να κάνει έναν γάμο, έμεινε αναλφάβητη και μεγάλη πια ψάχνει τρόπους, μέσα από τις λέξεις εν προκειμένω, να απελευθερωθεί, να αποκτήσει ταυτότητα ως ύπαρξη (πέρα από πατρίδες, γονείς, οικογένεια κ.λπ.). Αυτό εγώ το βλέπω εδώ και χρόνια να συμβαίνει δίπλα μου. Μένω στην πλ. Βικτωρίας, ανάμεσα σε πολλούς ξένους. Με τις γυναίκες αυτές δεν μπορούμε να έχουμε καμία επικοινωνία – δεν σηκώνουν καν το κεφάλι τους να σε κοιτάξουν, ακόμη κι αν καταλαβαίνουν ότι είσαι με το μέρος τους. Ακριβώς αυτό που περιγράφει το έργο: “Ο άντρας μου θέλει να έχω συνέχεια το κεφάλι μου σκυμμένο”… Το ευχάριστο είναι πως οι νέοι έχουν αγκαλιάσει αυτό το έργο – ενώ περίμενα να γίνει το αντίστροφο. Μάλιστα η συγγραφέας θα έρθει στα μέσα Απριλίου και θα μας μιλήσει τόσο για την ιδιαιτερότητα της γραφής της όσο και για το πρόβλημα του μέτοικου».
? Info
Στο θέατρο Vault (Μελενίκου 26, Γκάζι, 213 0356472). Kάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21.00 (έως 28 Μαΐου). Παίζουν: Ιωάννα Γκαβάκου (Ανα), Ντέπυ Μαυροπούλου (Μητέρα-Καθηγήτρια). Σκηνοθεσία: Αθηνά Κεφαλά. Μετάφραση: Αννα Δαμιανίδη, Αθηνά Κεφαλά.
