Από την πρώτη έκδοση των «Ορνίθων» από τον Φάνη Κακριδή ώς τη νέα αναθεωρημένη έκδοση του 2019 μεσολάβησε ένα μεγάλο διάστημα 45 χρόνων, κατά το οποίο στη διεθνή βιβλιογραφία εμφανίστηκαν νέες εκδόσεις του κειμένου, με σημαντικότερες αυτές του Αλαν Σόμερσταϊν το 1976 και κυρίως της Ναν Ντάνμπαρ το 1995, καθώς και πλήθος άρθρων και μελετών, που όμως επικεντρώνονται κατά κανόνα στην κοινωνική και πολιτική ερμηνεία του έργου παρά στα γλωσσικά, πραγματολογικά, θεατρολογικά και ποιητικά του στοιχεία.
Στο διάστημα αυτό ο Φάνης Κακριδής εργάστηκε για να διορθώσει, να συμπληρώσει και να ανανεώσει τις δικές του παρατηρήσεις και ερμηνευτικές απόψεις, λαμβάνοντας υπόψη αφενός τις νεότερες βιβλιογραφικές συμβολές και αφετέρου τις κριτικές επισημάνσεις των σχολιαστών τόσο της δικής του όσο και των άλλων εκδόσεων.
Πέρα από τις επιμέρους προσθήκες και αναθεωρήσεις στο ήδη υφιστάμενο τμήμα τού (υποσελίδιου) σχολιασμού, στο Παράρτημα προστέθηκε ένα νέο κεφάλαιο, τα «Παράλληλα», όπου αναδεικνύεται με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια το νήμα που συνδέει τον λόγο και το περιεχόμενο του αριστοφανικού κειμένου με ελληνιστικά, βυζαντινά και νεοελληνικά γλωσσικά, κοινωνικά, εθιμικά κ.ά. αντίστοιχα: εκεί ο αναγνώστης θα διαβάσει για ποιητικούς καταλόγους πουλιών στον «Αγαπητικό της Βοσκοπούλας», για στοιχεία που άντλησε ο Ελύτης από το αριστοφανικό κείμενο, για πρόσωπα και καταστάσεις που θυμίζουν Αριστοφάνη σε κείμενα αλιευμένα από τον σύγχρονο αθηναϊκό Τύπο, για αριστοφανίζοντα λαϊκά κωμικά σκετς στην επιθεώρηση και στον Καραγκιόζη.
Αναδεικνύοντας την κωμική αυτή φλέβα που παραμένει ζωντανή και διατηρεί κάποια αναλλοίωτα χαρακτηριστικά εδώ και αιώνες, θα έλεγε κανείς ότι η έκδοση των «Ορνίθων», πέρα από ένα σημαντικό φιλολογικό έργο, είναι και μια συμβολή στην πολιτισμική μας αυτογνωσία.
*(επιμελητής των «Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης»,είχε την φροντίδα της έκδοσης του βιβλίου)
