Οι παλιές και οι νέες ευρωπαϊκές δημοκρατίες

«Είμαι ευτυχής που βλέπω ότι η Ελλάδα και η Πορτογαλία βρήκαν μια θέση, δεν λέω στον ήλιο, αλλά ένα μέρος μεταξύ των παλαιών ευρωπαϊκών δημοκρατιών» δήλωσε ο Ζ.- Κλ. Γιούνκερ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 15 Ιανουαρίου στον χαιρετισμό του για τα 20 χρόνια του ευρώ.

Ομως εμείς καλά προετοιμασμένοι κατορθώσαμε να έχουμε μάτια και κρίση και ας μας τύφλωνε ο ήλιος, «ένας ήλιος μου φαινότανε η Ελλάδα όλη», από το «Ταξίδι» του Ψυχάρη, για να δούμε τον μηχανισμό της αλαζονείας να βάζει τους λαούς να μαθητεύσουν μέσα από την αφήγηση για «παλιές» και «νέες» δημοκρατίες και την προαίρεση των εκπροσώπων της πολιτικής κατήχησης της ολιγαρχίας μιας τάξης να αποφασίζει κατά πώς θέλει για το ποιοι λαοί έχουν θέση κάτω από τον ήλιο.

Η έκφραση «παλιές δημοκρατίες», μέρος των οποίων αποτελούν σήμερα η Ελλάδα και η Πορτογαλία, αλλά και η ωμότητα του ευφυολογήματος για τη θέση στον ήλιο είναι η επίδειξη ενός θριάμβου από το μέρος της τάξης εκείνης που θέλει η απόληξη κάθε αντίστασης των λαών να μην ξεπερνά το όριο ενός ιδεολογικού εξαρτήματος που στο τέλος όμως θα μετακινείται στα ευεργετήματα που τους υποδεικνύονται ως αδιαπραγμάτευτα αγαθά. Οι «νέες» ευρωπαϊκές δημοκρατίες, εννοεί τα κράτη που έζησαν μέσα στο σοβιετικό μεταπολεμικό μπλοκ, θα έχουν σταθερά το καθήκον να ισορροπούν στις ανάσες της Διάσκεψης της Γιάλτας στις 11 Φεβρουαρίου 1945 των Τσόρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν.

Στο πλαίσιο αυτό οι «Μένουμε Ευρώπη» τότε στην Αθήνα και τα «κόκκινα φουλάρια» σήμερα στη Γαλλία υπενθυμίζουν ότι, η εθνική οργάνωση της αστικής τάξης, οι νίκες της ή οι ήττες της συμπαρασύρουν και τις σύμμαχες δυνάμεις της, αυτές των μικροαστικών στρωμάτων στα κύρια αφηγήματα της μετάβασης από τα εθνικά στα υπερεθνικά σχήματα δημοκρατίας που οι διεθνείς ανταγωνισμοί επιβάλλουν και ότι οι κρίσεις αποκόλλησης από τον κορμό της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μπορεί να βλάψει το συλλογικό καλό.

Εκτός βέβαια από αυτές που προκλήθηκαν ως αναγκαίες, όπως το Brexit, ως ιστορική διόρθωση στο ισοζύγιο «παλιών» και «νέων» δημοκρατιών και της Βορειοατλαντικής συμμαχίας Αγγλίας-Αμερικής. Η Πολωνία και άλλες «νέες» δημοκρατίες τώρα θα πρέπει να ανατρέξουν σε πολλές σελίδες της Ιστορίας. Δεν αρκεί ο Σαλβίνι.

Στην ίδια συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα 20 χρόνια του ευρώ, οι αρετές του ευρωπαϊκού εγχειρήματος με τη δήλωση του Ντράγκι ότι οι εξαγωγές μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. αυξήθηκαν από 13% το 1992 σε 20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ σήμερα και σε αυτή την πορεία το ευρώ έχει εξασφαλίσει την ενιαία αγορά στην ευρωζώνη είναι στοιχείο που βρίσκεται σε ασθενή θέση έναντι των θεμελιωδών κανόνων της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Οι μόλις 7 μονάδες αύξηση στο ενδο-ευρωπαϊκό εμπόριο σε 27 χρόνια από το 1992, με 12 κράτη-μέλη τότε, μέχρι σήμερα και παρά τον μεγάλο αριθμό των εντολοδόχων της παγκοσμιοποίησης για τη διάλυση κάθε εργασιακού αναχώματος και με κατάργηση των δασμών, με αγροτικές επιδοτήσεις κ.λπ. σημαίνει ότι οι παραγωγικές δυνάμεις στην Ε.Ε. δεν μπορούν να επιτύχουν την πλήρη ένταξή τους στον ανταγωνισμό.

Με τη Γερμανία το 2017 στην Ε.Ε. των 28 κρατών-μελών να επιτυγχάνει εξαγωγές 750 δισεκατομμυρίων, με δεύτερη την Ολλανδία με 434 δισεκατομμύρια, τρίτη τη Γαλλία με μόλις 278 δισεκατομμύρια, την Πορτογαλία με 41 δισεκατομμύρια και την Ελλάδα στην 23η θέση με 15,5 δισεκατομμύρια, με τα 4/5 των εξαγωγών ενδο-ευρωπαϊκά να αφορούν βιομηχανοποιημένα προϊόντα και με τη διαρκή τεχνολογική πρόοδο να μην αφήνει στάσιμο τα κεφάλαιο, η πολιτική επινόηση της δουλοπρεπούς μωρολογίας ότι φταίνε οι μισθοί και το μη ανταγωνιστικό κράτος και οι θεσμοί του για την τεράστια εξαγωγική ανισομέρεια ενδυναμώνει τον ριζοσπαστισμό, την αμφισβήτηση αλλά και τα συντηρητικά, αντι-ευρωπαϊκά μηνύματα και τότε όλο το οικοδόμημα της προόδου, που συμβαδίζει με την εμβάθυνση της ενοποίησης, καταρρέει.

Ετσι, δεν φτάνουν τα «κόκκινα φουλάρια» του Μακρόν στους δρόμους για να εδραιώσουν την έννοια της δημοκρατίας, της ανάπτυξης και της προόδου στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον. Ούτε η υπεξαίρεση της έννοιας της δημοκρατίας από τις ελίτ των μονοπωλίων, των τραπεζών, του πλούτου, από τους κόλακες της εξουσίας, θα μπορέσει να δημιουργήσει ανάπτυξη. Κανένα παραγωγικό μοντέλο δεν θα μπορέσει να ισορροπήσει την κατακερματισμένη από τη γερμανική ηγεμονία εικόνα της ανάπτυξης αποτυπωμένης στο ενδο-ευρωπαϊκό εμπόριο, στην ύφεση και την πολιτική παρακμή.

Η πρόσφατη συμφωνία του Ααχεν, της γαλλογερμανικής συνεργασίας, προσπαθεί σε πολιτικό επίπεδο να ενδυναμώσει τους συμβολισμούς, αναγκαίους στη νέα μεταβατική περίοδο προσαρμογής της Ε.Ε., αλλά και για να αποκρύψει προηλειμμένες εν κρυπτώ αποφάσεις που αφορούν τα ιμπεριαλιστικά σχέδια της χορτασμένης από δύναμη Γερμανίας. Αυτό που γράφεται στα έντεκα σημεία της συμφωνίας είναι η επιδιωκόμενη εικόνα μιας «αρετής» που επιδεικνύουν οι πολιτικές ηγεσίες ως πρόκληση της εποχής τους στη σκιά των Ντε Γκολ και Αντενάουερ ως ιστορική ακολουθία. Εξ ολοκλήρου λάθος. Ως εκ τούτου επικίνδυνο.

* Πολιτική επιστήμονας, δρ Επιστήμης της Πληροφορίας