Ολες τις σονάτες για πιάνο του Φραντς Σούμπερτ θα ερμηνεύσει σε έξι ατομικά ρεσιτάλ η Ελισάβετ Λεόνσκαγια στο Μέγαρο Μουσικής στο πλαίσιο κύκλου διετούς διάρκειας (2018/19, 2019/20). Από τους λιγοστούς ζωντανούς φορείς, άξιους κληρονόμους της μεγάλης ρωσικής παράδοσης του πιάνου, η 72χρονη κορυφαία πιανίστρια και μαθήτρια του Σβιατοσλάβ Ρίχτερ έπαιξε στη μικρή και κατάμεστη αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος»· απορίας άξιον είναι το γιατί δεν προγραμματίστηκε να δοθούν τα ρεσιτάλ της στη μεγάλη αίθουσα όπως θα ήταν ταιριαστό και αναμενόμενο για μια πιανίστρια διεθνούς κύρους και, επιπλέον, γνωστή και αγαπητή στο αθηναϊκό φιλόμουσο κοινό…
Η βραδιά άφησε άριστες εντυπώσεις. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τη «Σονάτα αρ.4/D.537» και τη «Σονάτα αρ.18/D.894», μεταξύ των οποίων παρεμβλήθηκε η «Φαντασία του οδοιπόρου». Μουσικός με ποικίλες, σημαίνουσες καταβολές –πολωνοεβραϊκής καταγωγής γεννημένη και μεγαλωμένη στην Τιφλίδα της Γεωργίας, με σπουδές στη Μόσχα– η Λεόνσκαγια βρίσκεται αδιάλειπτα σε δράση επί τέσσερις δεκαετίες, δηλαδή από το 1979 που άφησε την ΕΣΣΔ για να εγκατασταθεί στη Βιέννη παίρνοντας αυστριακή υπηκοότητα.
Είναι μία από τις λιγοστές ερμηνεύτριες που το παίξιμό τους υπερβαίνει πλήρως τη συνήθως επίμονα αισθητή διάσταση της κοπιώδους φυσικής διαμεσολάβησης ανάμεσα στην παρτιτούρα και στην αμιγώς πνευματική διάσταση της μουσικής, εμπλέκοντας τον ακροατή σε μια βαθιά συναισθηματική και διανοητική περιπέτεια εκτός τόπου και χρόνου· ένθεν οι εκτελέσεις των μεγάλων σε διάρκεια συνθέσεων του Σούμπερτ έρρευσαν αβίαστα! Μοιραία, επίσης, το παίξιμό της κάνει κάθε απόπειρα κριτικής να εξοκέλλει στα ρηχά θαυμαστικής περιγραφής… Τις ερμηνείες της Λεόνσκαγια χαρακτήρισε ο ιδανικά ισορροπημένος συνδυασμός αψεγάδιαστης τεχνικής αρτιότητας και ευγενούς συναισθηματικού βάρους που αναδίδει η παρουσία ενός ακμαίου εκτελεστή σε χρυσή ωριμότητα.
Δεν εντρύφησε σε βιρτουοζίστικες επεμβάσεις αλλά και δεν υπολειπόταν σε δυναμισμό και αιχμηρότητα όπου το προέβλεπε η γραφή ή το υπαγόρευε η μουσική δραματουργία. Δίχως να βιάζει μεγέθη, δίχως να βιάζεται, δίχως να «καπελώνει» τη μουσική με αυτάρεσκους εκφραστικούς υπερθεματισμούς, ζυγιάζοντας σοφά τις εντάσεις των δυναμικών και τις διάρκειες των στίξεων διέπλασε αναγνώσεις ιδανικά σουμπέρτειας ρευστής μελωδικότητας και εύπλαστου, γεμάτου ζωντάνια ρυθμικού παλμού που προσέδιδαν στη μουσική μοναδική φυσικότητα και συγκινησιακή πειστικότητα. Υποκύπτοντας στο επίμονο χειροκρότημα του ακροατηρίου με ένα σπάνιο –για σοβιετικό καλλιτέχνη– χαμόγελο, πρόσφερε εκτός προγράμματος ακόμη δύο εκτενή κομμάτια του Σούμπερτ.
Tίτος Γουβέλης με Προκόφιεφ
Εξαιρετικές εντυπώσεις άφησε η συναυλία της ΚΟΑ υπό τον φανερά έμπειρο και καλλιεργημένο Μισέλ Τιλκιέν στο Μέγαρο Μουσικής (19/10/2018). Ξεκίνησε με τον «Φόρο τιμής στον Κουπρέν» του Ραβέλ, σε μια ανάγνωση στην οποία ο Βέλγος αρχιμουσικός ισορρόπησε συνεκτικά το εμπρεσιονιστικό στοιχείο με τις ιστορικίστικες αναφορές της γραφής και αξιοποίησε στο μέγιστο το καλό παίξιμο των πνευστών. Ακολούθησε το «Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2» (1923) του Προκόφιεφ με ερμηνευτή τον Τίτο Γουβέλη.
Μουσικός στην απόλυτη ακμή του, με άριστη τεχνική, περισσή ευφυΐα αλλά και υψηλή συναισθηματική αντίληψη και ευαισθησία, ο 41χρονος Αθηναίος πιανίστας καθήλωσε το ακροατήριο με μιαν ώριμη ερμηνεία που συνδύασε ευαισθησία και οξύνοια, εναλλάσσοντας συναρπαστικά το πανταχού παρόν αθλητικό ματσίσμο με τον «σλαβικό» λυρισμό του συνθέτη.
Δίχως να επιδίδεται στους συνήθεις –τόσο απωθητικούς!– αγώνες ταχύτητας αλλά και δίχως να υπολείπεται –το αντίθετο μάλιστα!– σε αιχμηρές βιρτουοζίστικες εξάρσεις, απέδωσε τέλεια τις τόσο χαρακτηριστικές στον Προκόφιεφ συστηματικές μεταπτώσεις της μουσικής: από λυρικούς θύλακες τρυφερότητας και ονειρικές παραγράφους σε βίαιες εκρήξεις (νέο-)βαρβαρικής ενέργειας και εκτεταμένα μέρη τραχιάς μηχανιστικής «δράσης», γεμάτης αδρεναλίνη. Αριστοτεχνικά χαλιναγωγημένη έκρηξη δύναμης ήταν η εκτενής candenza του πρώτου μέρους, ερεθιστικά τονισμένη η άρθρωση των πιανισμών, τέλεια η φιλική αθλητική διαπάλη ορχήστρας και σολίστα!
Από μέρους του, ο Τιλκιέν κατηύθυνε την άρτια προετοιμασμένη ΚΟΑ σαν ομάδα σε αγωνιστική αναμέτρηση, χορογραφώντας αριστοτεχνικά τις συνεχείς συγκρουσιακές ισορροπίες μεταξύ πιάνου και συνόλου. Η συναυλία ολοκληρώθηκε με τη «Συμφωνία αρ.7» του Μπετόβεν σε μια δυναμική, ακριβή, νευρώδη ερμηνεία, διαπλασμένη με ωραίες ισορροπίες (παραβλέπουμε μικρά ολισθήματα των πνευστών) ανάμεσα στις κλασικά διαιρεμένες ομάδες οργάνων. Μια απόλυτα και ανεπιφύλακτα απολαυστική βραδιά!
-320x213.jpg)
