Τα 75 της χρόνια γιόρτασε η ΚΟΑ με συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής υπό τον καλλιτεχνικό της διευθυντή Στέφανο Τσιαλή (4/5/2018).
Την επετειακή βραδιά άνοιξε ένα πολύ μέτριο αφιερωματικό βίντεο που, με μια επιεικώς απαράδεκτη υπεκφυγή, αποσιώπησε πλήρως το ιστορικό παρελθόν (περιστάσεις, ανθρώπους, έργο, ρεπερτόριο), εστιάζοντας μονομερώς και επιμελώς στο απολύτως πρόσφατο παρόν και το μέλλον…
Η καταφανώς άνιση συναυλία ξεκίνησε με τις «Επτά αθάνατες αρετές, παραλλαγές σ’ ένα θέμα του Δημήτρη Μητρόπουλου» του 76χρονου Γιώργου Κουρουπού, παραγγελία της ΚΟΑ, που παρουσιάστηκε σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση.
Ηταν μια αρθρωτή σουίτα στη γλώσσα του μεταπολεμικού μοντερνισμού από ενδιαφέροντα, σύντομα δοκίμια με καλειδοσκοπικού πλούτου ενορχήστρωση και διακριτό χαρακτήρα βασισμένο σε έντονη αξιοποίηση ευρέος φάσματος ηχοχρωμάτων και αντιθέσεων. Ακολούθησε το «Αυτοκρατορικό κοντσέρτο» του Μπετόβεν.
Σολίστας υπό την πρωσικής λιτότητας διεύθυνση του Τσιαλή ήταν ο 76χρονος Ανατόλ Ουγκόρσκι, διάσημος Ρώσος πιανίστας, του οποίου η λαμπρή σταδιοδρομία ανακόπηκε στην ΕΣΣΔ για μία δεκαετία (1968-1978) λόγω του έμπρακτα εκπεφρασμένου ενδιαφέροντός του για τη δυτική αβάν-γκαρντ.
Παρά την ολοφάνερη, σφαιρική εξοικείωση του κάποτε ακμαίου σολίστα με το έργο, η εκτέλεση υπονομεύτηκε διπλά: αφ’ ενός από καταφανή αίσθηση ρουτίνας/δευτερολογίας στην έκφραση, αφ’ ετέρου από ουκ ολίγα, συχνά, σποραδικά ολισθήματα. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με δύο έργα του Σκαλκώτα.
Πρώτο ακούστηκε το σύντομο, συμβατικό «Αρχαίο ελληνικό εμβατήριο» (1946/47), γραμμένο για παρέλαση ομάδων του Λυκείου Ελληνίδων.
Ακολούθησε η περίφημη «Σινφονιέτα» (1948). Ηταν η τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια που ακούσαμε ζωντανά αυτή την ευφυέστατα πολυσυλλεκτική ως προς το ύφος και, ταυτόχρονα, γοητευτική σύνθεση που συστεγάζει ακούσματα της χρηστικής μουσικής του γερμανικού μεσοπολέμου με τρυφερούς απόηχους της εθνικής σχολής.
Η εκτέλεση με το τεράστιο ορχηστικό σύνολο επωφελήθηκε ιδιαίτερα από την άριστη ακουστική της αίθουσας, καθώς επίσης από το προσηλωμένα αριστοτεχνικό παίξιμο όλων των ομάδων οργάνων. Ωστόσο, η ακραία συνθετότητα και το πολυεπίπεδο της γραφής του ιδιόφωνου μοντερνιστή Σκαλκώτα εξακολουθούν να απαιτούν πολύ περισσότερα από μιαν έστω πολύ καλή ανάγνωση.
ΚΟΑ «Συμφωνία των Αλπεων»
Στον κύκλο «Ανθρωπος και Φύση» ενέταξε η ΚΟΑ την ωραία συναυλία της Ακαδημίας Νέων Μουσικών (ΑΝΜΚΟΑ) που έδωσε υπό τον Στέφανο Τσιαλή στη μισοάδεια αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής (25/5/2018).
Στη συναυλία συμμετείχαν 30 νέοι μουσικοί, αρκετούς των οποίων συνειδητοποιήσαμε ότι έχουμε ακούσει ουκ ολίγες φορές τους τελευταίους μήνες σε εμφανίσεις της Φιλαρμόνια Ορχήστρας Αθηνών.
Πολλά υποσχόμενο εκπαιδευτικό πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης μουσικών, η ΑΝΜΚΟΑ υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος».
Αποστολή της είναι η διετής προετοιμασία νέων μουσικών από κορυφαίους Ελληνες και ξένους μουσικούς ορχήστρας, σολίστες και αρχιμουσικούς για τη στελέχωση διεθνών ορχηστρών και τη συμμετοχή σε διεθνείς ακροάσεις-διαγωνισμούς.
Στο πρόγραμμα της βραδιάς βρέθηκαν πλάι-πλάι δύο έργα διαμετρικά αντίθετης κλίμακας ως προς το μέγεθος της ενορχήστρωσης.
Πρώτο ακούστηκε το «Κοντσέρτο για πιάνο αρ.22» του Μότσαρτ με σολίστα την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου. Δοσμένη με ταιριαστά περιορισμένο κλιμάκιο ορχήστρας και αισθητή φροντίδα για διάφανο ήχο και σβέλτη, αιχμηρή φραστική, η εκτέλεση άφησε πολύ καλές εντυπώσεις.
Παρ’ ότι έπαιξε σε σύγχρονο, μεγάλο πιάνο με ουρά, η έμπειρη Παπαστεφάνου διέπλασε μιαν εκτέλεση κομψή και ανάλαφρη, με καθαρή άρθρωση και ωραία φινιρισμένη φραστική.
Εξαιρετικές ήσαν οι συνεισφορές του κλαρινετίστα Σπύρου Μουρίκη. Ακολούθησε η χολιγουντιανών διαστάσεων και προθέσεων «Συμφωνία των Αλπεων» του Ρίχαρντ Στράους, μία από τις πιο εντυπωσιολάγνες και φλύαρες συνθέσεις της γερμανικής εργογραφίας του ύστερου ρομαντισμού.
Μοναδικό μάθημα αριστοτεχνικής ενορχήστρωσης για τεράστια ορχήστρα, η περιγραφική σύνθεση του Στράους στηρίχτηκε πολύ καλά από τις ενωμένες δυνάμεις ΚΟΑ και ΑΝΜΚΟΑ.
Ο αλά soundtrack ειρμός της αρθρώθηκε ικανοποιητικά σε πρωτεύουσες και δευτερεύουσες παραγράφους, η πλούσια ενορχήστρωση αποδόθηκε άριστα από τα σολιστικά ξύλινα και χάλκινα πνευστά -Οικονόμου, Μουρίκης, Παντελίδου, Σίσκος κ.λπ.-, οι επικίνδυνες ισορροπίες της υπερφορτωμένης δυναμικής ήσαν καλές.
Για πολλοστή φορά, αυτά που έπασχαν ήσαν τα έγχορδα με τον ασθενικό, ακαλλιέργητο ήχο και με αποκορύφωμα την αστοχία ορθοτονίας του τσέλου στο μοναδικό του εκτεθειμένο σόλο…
