Ο Μάης της εξέγερσης στη Δυτική Ευρώπη και τη Δύση γενικώς. Ο Αύγουστος της καταστολής στην Ανατολική Ευρώπη του τότε υπαρκτού σοσιαλισμού, που παραλίγο να σκοντάψει στο ανάχωμα που το είπαν Ανοιξη της Πράγας, αλλά το υπερέβησαν οι ερπύστριες του Συμφώνου Βαρσοβίας.
21 Αυγούστου 1968 έγινε η εισβολή, που κάποιοι την αρνήθηκαν ή την αμφισβήτησαν ή –πιο «κάποιοι» αυτοί– την υποστήριξαν.
Αλλά η Ιστορία –ευτυχώς ή δυστυχώς– δεν γράφεται με προδιαγραφές και εγγυήσεις κοπιράιτ. Η Ιστορία είναι σώμα ζωντανό που υπόκειται σε όλες τις μεταβολές τις οποίες υφίσταται κάθε ζωντανό σώμα, δεν είναι υπόθεση «κάποιων» ή «κάποιων άλλων» ερμηνευτών.
Τέλος πάντων, μην κάνουμε και τους έξυπνους καλοκαιριάτικα, με δεν ξέρω πόση ζέστη και πού βρίσκεται ο καθένας… Λίγο ακόμα και θα την ξεχνούσα την Ανοιξη της Πράγας, με την κατασταλτική επέμβαση των τανκς.
Την πρωτοφανή αντιστασιακή πράξη των Πραχανών που, αυθημερόν, αποκαθήλωσαν τις πινακίδες από τους δρόμους της πόλης, ώστε οι εισβολείς να καταλάβουν πόλη άγνωστη, πόλη δίχως πρόσωπο.
Το ολοκαύτωμα του 21χρονου φοιτητή Γιαν Πάλατς πέντε μήνες μετά, στις 16 Ιανουαρίου 1969, στη μεγαλύτερη πλατεία της πόλης, την Βεντσεσλάο, μπροστά στο (ύψιστος συμβολισμός!) Εθνικό Μουσείο της –ενιαίας τότε– Τσεχοσλοβακίας, μπροστά στις σωζόμενες μνήμες ενός έθνους, από τα πρώτα που πέρασαν –με μάρτυρες στην πυρά του πανίσχυρου τότε καθολικισμού– στην ανάταση του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού.
Παραλίγο να τα ξεχνούσα όλα αυτά –και άλλα πολλά που θήλασαν αίμα πικρό της γνώσης τη γενιά μου– αν δεν μου τα θύμιζε («Εφ.Συν.» 20/6) εκδήλωση της ίδιας μέρας στην Εθνική Βιβλιοθήκη (Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος) αφιερωμένη στα 50 χρόνια από την Ανοιξη της Πράγας.
