Φυλακισμένος Σέξπιρ

fylakes_korydalloy_-ethniko_theatro_trikymia.jpg

Φυλακές Κορυδαλλού - Εθνικό Θέατρο Τρικυμία

Το σκηνικό ήταν απολύτως σουρεαλιστικό. Σε μια καταπράσινη αυλή ανάμεσα σε κτίρια των Φυλακών Κορυδαλλού συνυπήρχαν ένα μικρό κυλικείο, σιντριβάνια που δημιουργούσαν μικρούς καταρράκτες, κότες και χήνες, ένα μικρό γλυπτό, αντίγραφο της Αγια-Σοφιάς, γλάστρες με λουλούδια και παγκάκια, κρατούμενοι και δημοσιογράφοι, μικρά παιδιά και αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες. Τα μεταξύ μας βλέμματα ήταν διερευνητικά και διακριτικά συγχρόνως.

Οι αντιφάσεις πολλές: από τη μια άκουγες τον ήχο από τα ρυάκια αλλά όταν σήκωνες τα μάτια έβλεπες τον ουρανό μέσα από συρματοπλέγματα. Τη μια στιγμή κουβεντιάζαμε με κρατούμενους για ποινές, συνθήκες εγκλεισμού και Εφετεία και το επόμενο λεπτό εκείνοι έκαναν πρόβα τα λόγια τους και περιφέρονταν μέσα-έξω στα κελιά φορώντας στολές βασιλιάδων και θεατρικά κοστούμια.

Στη μια μεριά οι σιδερένιες πόρτες έκλειναν πίσω μας κάνοντας θόρυβο εκκωφαντικό κι ακριβώς από πάνω μας ένα σμήνος από δεκάδες χελιδόνια πετούσε ελεύθερα, ξυστά πάνω από τα κεφάλια μας σαν να μας έκαναν πλάκα. Δεν ήταν μια μέρα σαν όλες τις άλλες η προχθεσινή. Ούτε για μας τους επισκέπτες, ούτε και για τους κρατούμενους της αντρικής πτέρυγας των Φυλακών Κορυδαλλού, οι οποίοι είχαν πρεμιέρα.

Το Εθνικό Θέατρο εγκαινίασε τον Νοέμβριο του 2016 μια πρωτοποριακή δράση για τα ελληνικά δεδομένα σε συνεργασία με τις Φυλακές Κορυδαλλού και τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Δικαιοσύνης: δημιούργησε το 1ο Θεατρικό Εργαστήριο με συμμετέχοντες από όλες τις πτέρυγες.

Πριν από μερικούς μήνες οι συμμετέχοντες ξεκίνησαν πρόβες στην «Τρικυμία» του Σέξπιρ, μοίρασαν ρόλους, μπόλιασαν τον σεξπιρικό λόγο με την καθημερινή γλώσσα που χρησιμοποιούν στις φυλακές. Και προχθές μας κάλεσαν στην πρεμιέρα τους (σε σκηνοθεσία Στρατή Πανούριου), η οποία δόθηκε σε μια περιποιημένη αυλή των φυλακών.

Είκοσι άτομα διαφορετικών ηλικιών (μεταξύ 25 και 65 ετών), φρέσκοι και παλιές καραβάνες με μεγαλύτερες ποινές, πρόσωπα που βρέθηκαν στον Κορυδαλλό για εντελώς διαφορετικούς λόγους (από οικονομικά εγκλήματα και χρήση ναρκωτικών μέχρι γνώριμοι από τον χώρο της τρομοκρατίας, καθώς κάποιοι από τους πρωταγωνιστές της «Τρικυμίας» ήταν μέλη της «Συνωμοσίας Πυρήνων της Φωτιάς»), αναζήτησαν στο σεξπιρικό κείμενο λόγους να ταυτιστούν, να ξεφύγουν, να συγκινηθούν.

«Εφτά μήνες το προετοιμάζουμε. Το εργαστήριο αυτό είναι ο χώρος που αποσυμπιεζόμαστε, εδώ νιώθουμε περισσότερο άνθρωποι» μας λέει ο Μ. Εδώ και δυόμισι χρόνια παραμένει στον Κορυδαλλό. Παλαιότερα πέρασε κι από σωφρονιστικά ιδρύματα της επαρχίας. «Μη νομίζετε, σε αυτήν εδώ την αυλή δεν βγαίνουμε ποτέ. Είναι η δεύτερη φορά που πατάμε το γκαζόν.

Είναι σαν το Survivor η φάση: βλέπεις ένα ειδυλλιακό τοπίο, αλλά σε αυτό κάποιοι πασχίζουν να επιβιώσουν. Σας θυμάμαι εσάς. Είχατε έρθει και στη συναυλία που κάναμε με τη Λυρική (ένα προηγούμενο εργαστήριο μουσικής της Εναλλακτικής Σκηνής) έτσι; Είστε φανατική βλέπω» μου είπε γελώντας. «Δεν βλέπουμε και πολλούς να μπαίνουν εδώ μέσα, γι’ αυτό σε θυμάμαι. Ασε που την τελευταία φορά που ήρθατε κάναμε εβδομάδες να συνέλθουμε».

Μαζεμένοι λίγο πίσω από τη σκηνή, οι κρατούμενοι που είχαν αναλάβει ρόλους στην «Τρικυμία» και η ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου Ασημίνα Αναστασοπούλου (που για τις ανάγκες του ανεβάσματος εντάχθηκε στην ομάδα) σχημάτισαν αγκαλιασμένοι έναν μεγάλο κύκλο, έβγαλαν φωτογραφίες, βροντοφώναζαν «όλε, όλε, όλε» και κατευθύνθηκαν στη σκηνή. Ανάμεσα σε δύο μεγάλες συκιές είχε στηθεί το σκηνικό και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Στάθης Λιβαθινός, πήρε πρώτος τον λόγο.

«Οσο πιο βαθύ κι ανθρώπινο είναι αυτό που κάνουμε, τόσο λιγότερα χρειάζεται να λέμε. Είμαστε εδώ και θα είμαστε και στο μέλλον, γιατί αυτό δίνει νόημα στην ύπαρξή μας. Ευχαριστώ τους κρατούμενους που και σήμερα θα μας δώσουν άλλο ένα μάθημα ελευθερίας και φαντασίας» είπε και παρέδωσε τη σκηνή στους κρατούμενους που επί μιάμιση ώρα «έπλεκαν» τη σεξπιρική «Τρικυμία» με την δική τους.

Κι ήταν κι αυτή η ησυχία της νύχτας. Οσο σκοτείνιαζε, τόσο πιο καθαρά άκουγες τη φασαρία των κρατουμένων που επέστρεφαν στα κελιά τους, τους αμανέδες κάποιων άλλων, τους ψιθύρους εκείνων που στριμώχνονταν στα κάγκελα των παραθύρων για να ξεκλέψουν σκηνές από την παράσταση, τα κλάματα των θεατών που δεν κατάφεραν να συγκρατηθούν.

Κανείς δεν νοιαζόταν για τις ερμηνείες, τα σπαστά ελληνικά κάποιων κρατουμένων, την άρθρωση, τις στιγμές που το όλο σκηνικό έμοιαζε με σαπουνόπερα. Αρκούσε που φράσεις σαν το «Οσα δεσμά και αλυσίδες κι αν μου περάσεις, εγώ αυτό το κορίτσι θα το βλέπω κάθε μέρα» ή «Η καρδιά μου σε ποθεί τόσο όσο ο φυλακισμένος την ελευθερία του» μέσα σε εκείνη την αυλή θα ακούγονται πάντα αλλιώς.

Οπως μου είπε κι ο Μ. νωρίτερα, «κάναμε μια βδομάδα να συνέλθουμε όταν φύγατε». Αλλά όταν τελείωσε η παράσταση, πνίγηκαν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου κλαίγοντας και δεν κατάφερα να τον πετύχω. Κρίμα. Του χρωστάω ένα «κι εμείς το ίδιο».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας