«Μήπως τελικά δεν καταργήθηκε η θανατική ποινή;» – Γράφει στην efsyn.gr η συνήγορος του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου

Η ιστορική πλέον υπ’ αριθμ. 66/2026 απόφαση (Βούλευμα) των ανεξάρτητων δικαστών του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, το οποίο διέγνωσε ότι πληρούνται στο πρόσωπό του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου τόσο οι τυπικές όσο και οι ουσιαστικές προϋποθέσεις για την υφ’ όρον απόλυση του, αναφέρει μεταξύ άλλων:

«[…] Απ’ όλα τα ανωτέρω στοιχεία προκύπτει ότι ο κατάδικος εκκαλών επέδειξε, κατά το χρόνο του εγκλεισμού του, αληθινή, θετική συμπεριφορά, ηθική βελτίωση και υποδειγματική στάση ως κρατούμενος, που βασίζεται στην πραγματική αποδοχή οικειοθελή τήρηση εκ μέρους του των κανόνων συμπεριφοράς και αυτά τα στοιχεία συνιστούν τα θεμέλια της καλής του διαγωγής. παρέχουν δε τα εχέγγυα της σύννομης συμπεριφοράς του και της μη τέλεσης εγκληματικών πράξεων μετά την αποφυλάκισή του και της ομαλής κοινωνικής επανένταξής του, γι’ αυτό και κρίνεται ότι δεν καθίσταται απολύτως αναγκαία η συνέχιση της κράτησής του, αφού δεν διαφαίνεται κίνδυνος τέλεσης από αυτόν νέων αξιόποινων πράξεων, ιδίως αφού ληφθούν υπόψη πέραν των όσων αναφέρθηκαν, η προχωρημένη ηλικία του (ήδη 82 ετών), τα προβλήματα υγείας, του και η ύπαρξη υποστηρικτικού περιβάλλοντος που διαθέτει. Εξάλλου, από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει το αντίθετο ή ότι η ως άνω καλή διαγωγή είναι προσχηματική, μάλιστα δε για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα […]» (βλ. 11ο φύλλο του αναιρεσιβαλλομένου Βουλεύματος).

Όσον αφορά την πλήρωση των τυπικών προϋποθέσεων, όλα τα βουλεύματα των Συμβουλίων Πλημμελειοδικών και Εφετών Πειραιώς, τόσο στην περίπτωση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου όσο και σε άλλες περιπτώσεις επιβολής πλείστων ισοβίων καθείρξεων ανά την ελληνική επικράτεια, ομονοούσαν στην συντριπτική τους πλειοψηφία (εκτός δύο περιπτώσεων) σχετικά με την εφαρμογή του επιεικέστερου νόμου, ήτοι την κατά τον προϊσχύσαντα ποινικό κώδικα συμπλήρωση των 19 ετών πραγματικής έκτισης και με ευεργετικό υπολογισμό του υπολοίπου έως την συμπλήρωση των 25 ετών.

Η υφ’ όρον απόλυση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, η οποία έλαβε χώρα την 21/05/2026, ανατράπηκε με την έκδοση της υπ’ αριθμ. 749/26 απόφασης του Ε´ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, που συνεδρίασε εν Συμβουλίω.

Η τελευταία εξεδόθη υπό των βάρος ασφυκτικών πολιτικών πιέσεων, οι οποίες ασκήθηκαν ποικιλοτρόπως από μέλη της κυβέρνησης και εν ενεργεία βουλευτές. Είναι ενδεικτική η ευθεία και απροσχημάτιστη παρέμβαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο απαίτησε από την ελληνική κυβέρνηση «να πράξει ότι είναι δυνατόν για να επιστρέψει ο Γιωτόπουλος στην φυλακή». Η εν λόγω παρέμβαση προκάλεσε την σφοδρή αντίδραση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων η οποία σε σχετική της ανακοίνωση ανέφερε μεταξύ άλλων: «Είναι από τις σπάνιες εκείνες φορές που υπουργείο Εξωτερικών άλλου Κράτους επιχειρεί να παρέμβει ανοιχτά στη Δικαιοσύνη της χώρας μας αν και καλά γνωρίζει το νόημα της διάκρισης των εξουσιών. Δεν ξέρουμε εάν στις ΗΠΑ πλέον συνηθίζεται η ακύρωση δικαστικών αποφάσεων από την κυβέρνηση, ωστόσο η δημοκρατία στην Ελλάδα και η σύμφυτη διάκριση των λειτουργιών αναθέτει την αρμοδιότητα για την διάγνωση των προϋποθέσεων υφ΄ όρων απόλυσης κρατουμένων, για οποιοδήποτε έγκλημα και αν κρατούνται στις φυλακές, αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία.»

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων με άλλα λόγια μιλά για ανοικτή παρέμβαση των ΗΠΑ, που εκδηλώθηκε με την εντολή και την απαίτηση η ελληνική κυβέρνηση να ακυρώσει την δικαστική απόφαση με την οποία νόμιμα αποφυλακίστηκε μετά από 24 χρόνια ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Η ελληνική κυβέρνηση με την εκκωφαντική σιωπή της έδειξε ότι δεν ενοχλείται, ότι πρόκειται για κάτι φυσιολογικό και φυσικά ότι ήταν πρόθυμη να υπακούσει και να πράξει ό,τι της ζητήθηκε.

Όπερ και εγένετο…

Η απόφαση που εξέδωσε το Συμβούλιο του Αρείου Πάγου (Ε´ Τμήμα) δεν λύνει νομικά διλήμματα, γιατί τέτοια στην πραγματικότητα δεν υπήρξαν ποτέ, αλλά κατασκευάστηκαν ενδεδυμένα τον μανδύα της νομιμότητας με απώτερο στόχο την συνέχιση του εγκλεισμού του υπέργηρου Αλέξανδρου Γιωτόπουλο. Λαμβανομένων υπ’ όψιν των προβλημάτων υγείας που ο τελευταίος απέκτησε συν τω χρόνω (νοσηλεύτηκε επί μακρόν με σοβαρό επεισόδιο πνευμονικής εμβολής), τον συνεχή εγκλεισμό του επί 24 έτη, τις γνωστές συνθήκες κράτησης των ελληνικών φυλακών, καθώς και το προσδόκιμο ζωής του μέσου ανθρώπου στην Ελλάδα, εύκολα οδηγούμαστε στην σκέψη ότι η παράταση του εγκλεισμού του μέσω αυθαίρετων και πραξικοπηματικών νομικών κατασκευών ισοδυναμεί πλέον, όχι απλά με βασανισμό, αλλά με την επιβολή θανατικής ποινής.

Με αυτές τις μεθοδεύσεις, όμως, εξοστρακίζεται ο ίδιος ο θεσμός της υπό όρο απόλυσης και επί της ουσίας αυτός καταργείται για την περίπτωση του συγκεκριμένου κρατούμενου κατά παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο κατοχυρώνει την απαγόρευση των βασανιστηρίων και κάθε απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης. Όπως έγραψε ο Χρήστος Ράμμος (τέως αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και πρόεδρος της Αρχής του απορρήτου των επικοινωνιών) για την περίπτωση της αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλος, «ένα δημοκρατικό κράτος οφείλει να μην είναι εκδικητικό και χαιρέκακο, ένα δημοκρατικό κράτος δεν μπορεί να είναι ούτε δήμιος ούτε να εγκληματεί επί του εγκληματίου. Μια βασική αρχή που διέπει το δίκαιο μιας πολιτείας που θέλει να λέγεται ανθρώπινη και δημοκρατική [το ένα δεν γίνεται χωρίς το άλλο] είναι η επιείκεια. Χωρίς αυτήν το δίκαιο μετατρέπεται σε έναν απάνθρωπο μηχανισμό επιβολής της εξουσίας. Για αυτό και καταργήθηκε η θανατική ποινή».

Ή μήπως δεν έχει καταργηθεί;

*Η Βασιλική Καμηλάρη είναι η συνήγορος του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου.