• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 14.8°C
    2 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.3°C / 11.0°C
    1 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.3°C / 14.0°C
    3 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    53%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    3 BF
    54%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.7°C / 10.4°C
    1 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.8°C / 8.4°C
    2 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 13.6°C
    2 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 14.2°C
    2 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 8.9°C
    4 BF
    57%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 14.6°C
    5 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.7°C / 12.6°C
    1 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    58%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 12.5°C
    0 BF
    40%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.2°C / 12.5°C
    0 BF
    57%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 11.8°C
    2 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.7°C / 15.0°C
    4 BF
    45%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.2°C / 8.8°C
    2 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.4°C / 11.2°C
    2 BF
    51%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    2 BF
    50%
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αταβιστικό Ποινικό Δίκαιο

  • A-
  • A+
Η ποινική αυστηρότητα για το «πόπολο» θυμίζει τις δημόσιες εκτελέσεις αλλοτινών εποχών: σοκαριστική βαρβαρότητα αλλά (βέβαια) μηδαμινή αποτελεσματικότητα.

Η εξέλιξη του ποινικού δικαίου μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο διακρίνεται, κατά βάση, από έναν ανθρωπιστικό προσανατολισμό: υπηρετεί το κράτος δικαίου και αναγνωρίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η πορεία αυτή, ιδίως από τη δεκαετία του 1980, επέφερε αποποινικοποιήσεις, περιορισμούς στην περιγραφή των εγκλημάτων, προσγείωση των ποινών, παροχή δικονομικών εγγυήσεων και, τέλος, προστασία των κρατουμένων. Βέβαια αυτή η εξέλιξη δεν είναι πάντα γραμμική. Δείγμα της αντίρροπης τάσης, στη χώρα μας, είναι, μετά τον «σωφρονιστικό» νόμο 4760/2020, το σχέδιο νόμου για την τροποποίηση του νέου Ποινικού Κώδικα, το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα.

Ο Ποινικός Κώδικας (Π.Κ.) του 1950 αποτύπωσε την κρατούσα ιδεολογία και πραγματικότητα της εποχής του. Χάρη στην τεχνική του αρτιότητα, δημιούργησε ένα συνεκτικό ποινικό σύστημα. Δέχτηκε, έκτοτε, πολλές τροποποιήσεις οι οποίες, εν πολλοίς, ενσωμάτωναν τις σύγχρονες εξελίξεις στην πολιτεία, την κοινωνία, την οικονομία, τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο Ποινικός Κώδικας του 2019, σχεδόν 70 χρόνια αργότερα, υπήρξε το επιστέγασμα αυτής της τάσης και ακολούθησε, με ατέλειες είναι αλήθεια, τις πλέον σύγχρονες θέσεις για την ποινική καταστολή. Πρόκειται για νομοθέτημα σύγχρονο και ισορροπημένο, με σωστή στάθμιση των δύο αντίθετων λειτουργιών του ποινικού δικαίου: την αντεγκληματική (πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος) και τη φιλελεύθερη (προστασία των ελευθεριών του ατόμου). Το μίγμα αυτό δεν προέκυψε εργαστηριακά· είναι αποτέλεσμα της δουλειάς των ποινικολόγων, της νομολογίας των δικαστηρίων, της δράσης των κινημάτων και της κυβερνητικής τόλμης που υιοθέτησε την πρόταση της επιτροπής των νομικών.

Ακολούθησε μια πρωτοφανής προπαγάνδα για τον Κώδικα αυτό, η οποία δαιμονοποίησε τις φιλελεύθερες επιλογές του, στοχοποίησε τα μέλη της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, καλλιέργησε τον φόβο και, τελικά, ενεργοποίησε τα πιο τιμωρητικά αντανακλαστικά των πολιτών. Η ίδια επικοινωνιακή μηχανή τώρα πουλάει τιμωρητισμό πολυτελείας, με τις πολύχρωμες κάρτες του κ. πρωθυπουργού. Ετσι, η ποινική αυστηρότητα για το «πόπολο» θυμίζει τις δημόσιες εκτελέσεις αλλοτινών εποχών: σοκαριστική βαρβαρότητα αλλά (βέβαια) μηδαμινή αποτελεσματικότητα. Μετατρέπεται, τοιουτοτρόπως, το ποινικό δίκαιο σε αρένα για την παραγωγή θεάματος με απώτερο σκοπό την ψηφοθηρική εκμετάλλευση. Εδώ ο ποινικός λαϊκισμός συναντά έναν πρωτόγονο αυταρχισμό.

Απαύγασμα της παραπάνω διαδικασίας είναι το νομοσχέδιο με τις εκτενείς τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα. Το σχέδιο αυτό ακυρώνει την πρόοδο που σημειώθηκε με τον Π.Κ. του 2019, επιχειρώντας μια ολική επαναφορά σε καταστάσεις του παρελθόντος. Ορισμένες διατάξεις με διορθωτικό χαρακτήρα πνίγονται -δυστυχώς- σε μια πλημμυρίδα τιμωρητικότητας που διαπνέει το νομοσχέδιο. Μάλιστα η αυστηρότητα των ποινών δεν υπακούει σε κάποια ορθολογική αντεγκληματική στόχευση, δηλ. στη γενική ή την ειδική πρόληψη, αλλά στοχεύει στην ωμή εκδίκηση και στον επικοινωνιακό της «πάταγο». Ετσι όμως η ποινή επιστρέφει στην προνεωτερική της μορφή, χάνοντας τον «δίκαιο» και ανάλογο χαρακτήρα της.

Το σχέδιο νόμου επαναφέρει παλαιές διατάξεις, ξαναδίνοντας στον Π.Κ. στοιχεία που αυτός είχε απολέσει προκειμένου να εκσυγχρονιστεί. Κατά τούτο έχουμε να κάνουμε με έναν (νομικό) αταβισμό, φαινόμενο που απαντάται βέβαια στη βιολογία και σημαίνει την εμφάνιση σε απογόνους χαρακτηριστικών κάποιου προγόνου που είχαν εξαφανιστεί.

Συνοψίζοντας: Το κυβερνητικό νομοσχέδιο συνιστά μια αυταρχική τροπή με λαϊκιστικό πρόσημο. Τα επικοινωνιακά τεχνάσματα τώρα μεταφυτεύονται στην καρδιά της ποινικής νομοθεσίας και ωθούν προς ένα ολοκληρωτικό ποινικό σύστημα. Η αντιμεταρρύθμιση που επιχειρείται μας ξαναγυρνάει σε μια εποχή που το ποινικό δίκαιο είχε ξεπεράσει. O Π.Κ. του 2019 βλέπει προς το μέλλον. Ο Π.Κ. που θέλει να παραδώσει η κυβέρνηση της Ν.Δ. έρχεται από το παρελθόν και βλέπει αποκλειστικά προς αυτό. Το διακύβευμα για την ελευθερία των πολιτών και την ποιότητα της δημοκρατίας μας είναι μεγάλο.

*δρ. Νομικής – δικηγόρος, πρώην γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Αυστηροποίηση των ποινών και αντεγκληματική πολιτική
Η πρόβλεψη σε μια σειρά σοβαρών κακουργημάτων της ισόβιας κάθειρξης ως μόνης απειλούμενης ποινής εκδηλώνει μια έντονη δυσπιστία της νομοθετικής εξουσίας απέναντι στη δικαστική.
Αυστηροποίηση των ποινών και αντεγκληματική πολιτική
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ψευδείς ειδήσεις ή έλεγχος;
Τίθεται για ακόμη μια φορά το θέμα εάν οι περιορισμοί που αφορούν το περιεχόμενο του λόγου μπορούν να είναι συμβατοί με την ελευθερία της έκφρασης και αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις.
Ψευδείς ειδήσεις ή έλεγχος;
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ποινικός λαϊκισμός και αντι-μεταρρύθμιση
Η κυβέρνηση προχωρά στην επιλεκτική αυστηροποίηση ποινών ορισμένων αδικημάτων με βασικό κριτήριο την κοινή γνώμη, προκειμένου να δημιουργήσει ψευδαισθήσεις ασφάλειας και να καρπωθεί λίγη δημοφιλία.
Ποινικός λαϊκισμός και αντι-μεταρρύθμιση
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Αυθαίρετες ερμηνείες και σκοπιμότητες σε βάρος της ισονομίας
Με δύο στοχευμένες παρεμβάσεις ο πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, «γαλάζιων» και ιδιαίτερα συντηρητικών φρονημάτων, Γιώργος Σανιδάς, επιχειρεί να αποδείξει πως οι καταδικασμένοι σε πάνω από μία ισόβια...
Αυθαίρετες ερμηνείες και σκοπιμότητες σε βάρος της ισονομίας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ντροπή και φόβος: Τα 70 χρόνια της Σύμβασης της Γενεύης για τους πρόσφυγες
Πρόσφατα ως νομικός συμπαραστάτης ενός ασυνόδευτου ανήλικου πρόσφυγα υπήρξα μάρτυρας της αποστομωτικής και αποκαλυπτικής για μένα απάντησής του ενώπιον των Αρχών της χώρας.
Ντροπή και φόβος: Τα 70 χρόνια της Σύμβασης της Γενεύης για τους πρόσφυγες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας