• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.1°C / 28.6°C
    2 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.1°C / 28.3°C
    0 BF
    56%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 26.6°C / 29.3°C
    0 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 22.0°C / 25.9°C
    2 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    39%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.6°C / 27.7°C
    2 BF
    51%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.5°C / 24.5°C
    3 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 25.6°C / 27.6°C
    1 BF
    54%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    5 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    5 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 27.4°C
    4 BF
    50%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    50%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 28.9°C
    3 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 25.8°C
    2 BF
    42%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.7°C / 26.7°C
    2 BF
    51%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.5°C / 27.5°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 25.6°C
    2 BF
    42%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    2 BF
    44%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.3°C / 28.4°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.8°C / 26.3°C
    1 BF
    34%
Το Facebook είναι μια εταιρεία που κάνει πολιτική καθημερινά

Ο Aναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Κοινωνιολογίας των ΜΜΕ και του Διαδικτύου στο Πανεπιστήμιο της Τουλούζης, Νίκος Σμυρναίος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το Facebook είναι μια εταιρεία που κάνει πολιτική καθημερινά

  • A-
  • A+
Βιομηχανικά ολιγοπώλια ελέγχουν τις ψηφιακές υποδομές της οικονομίας αλλά και τον δημόσιο χώρο. Είναι μια μίξη -με όρους της δεκαετίας του '60- της New York Times και της General Electric.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Το Facebook ακολουθεί και τις επιταγές του συμπλέγματος των υπηρεσιών ασφαλείας των ΗΠΑ, κάτι που ξέρουμε από τις αποκαλύψεις του Ασάνζ αλλά και του Σνόουντεν. Στην περίπτωση του Κουφοντίνα, δεν αποκλείεται αυτό να έπαιξε σημαντικό ρόλο

• Τι είναι το Facebook; Μέρος της δημόσιας σφαίρας ή μια εταιρεία που παρέχει τον δικό της χώρο στους πολίτες, άρα μπορεί να θέτει τους κανόνες;

Σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδεολογία, οι πλατφόρμες είναι ιδιωτικές εταιρείες, άρα έχουν δικαίωμα να το κάνουν. Αν μιλήσουμε πολιτικά όμως, πρόκειται για έλεγχο της δημόσιας σφαίρας. Το νομικό πλαίσιο είναι αυτό της φιλελεύθερης δημοκρατίας με καπιταλισμό: το κράτος λαμβάνει μέτρα σε ό,τι αφορά οτιδήποτε είναι απαγορευμένο από τον νόμο και τα ΜΜΕ ή οι πλατφόρμες αποφασίζουν αυτόνομα τι θα ειπωθεί στο πλαίσιο της νομιμότητας. Σε αυτό το πλαίσιο υποτίθεται πως ο δημόσιος χώρος είναι και μια «αγορά των ιδεών». Το πρόβλημα στη συγκεκριμένη θεωρία είναι ότι αυτή η αγορά των ιδεών ελέγχεται από έναν μικρό αριθμό πολυεθνικών.

Τα μονοπώλια σήμερα έχουν γίνει κυρίαρχα στον δημόσιο διάλογο: ή θα μπεις στο Facebook ή δεν θα μπεις κι έτσι κόβεται η επιρροή που έχεις στον κόσμο. Η βασική διαφορά με το παρελθόν είναι πως πρόκειται για βιομηχανικά ολιγοπώλια που ελέγχουν τις ψηφιακές υποδομές της οικονομίας αλλά και τον δημόσιο χώρο. Είναι μια μίξη -με όρους της δεκαετίας του '60- της New York Times και της General Electric, είναι πρωτόγνωρο φαινόμενο στην Ιστορία. Εκ των πραγμάτων πρόκειται λοιπόν για εταιρείες που ελέγχουν μια δημόσια υπηρεσία εκτός οποιουδήποτε δημοκρατικού ελέγχου με μόνο κριτήριο την κερδοφορία και την αμοιβή των μετόχων. Οι πολυεθνικές κάνουν συμμαχίες με τις οικονομικές, μιντιακές, κρατικές εξουσίες για να εξυπηρετήσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα.

• Πώς το έχουμε δει αυτό ανά τον κόσμο;

Τα παραδείγματα είναι δεκάδες. Οπως έκανε πρόσφατα ο Μητσοτάκης, έτσι και όταν ξέσπασε το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων», ο Μακρόν είπε πως τα σόσιαλ μίντια καταστρέφουν τη δημοκρατία και πίεσε τις πλατφόρμες για να φιμώσουν σελίδες του κοινωνικού κινήματος. Η δικαιολόγηση μιας τέτοιας φίμωσης βασίζεται στο ιδιωτικό συμφωνητικό με το οποίο ο κάθε χρήστης αποδέχεται τους όρους χρήσης της πλατφόρμας, που ειδικά στο Facebook είναι γενικόλογοι ώστε να του αφήνουν περιθώρια για ερμηνείες κατά το δοκούν που εξυπηρετούν τα συμφέροντα της εταιρείας και των συμμάχων της. Να σημειώσουμε ότι μέσα στο Facebook βρίσκουμε πολιτικά πρόσωπα σε υψηλές θέσεις.

Ο υπεύθυνος επικοινωνίας του Facebook παγκοσμίως είναι ο Νικ Κλεγκ, πρώην πρόεδρος του Φιλελεύθερου Κόμματος και μέλος της κυβέρνησης Κάμερον. Στη Γαλλία ο διευθυντής του Facebook λέγεται Λοράν Σολί και ξεκίνησε την καριέρα του ως ειδικός σύμβουλος του Νικολά Σαρκοζί στο υπουργείο Εσωτερικών. Επίσης το Facebook ακολουθεί και τις επιταγές του συμπλέγματος των υπηρεσιών ασφαλείας των ΗΠΑ, κάτι που ξέρουμε από τις αποκαλύψεις του Ασάνζ αλλά και του Σνόουντεν. Στην περίπτωση του Κουφοντίνα, δεν αποκλείεται αυτό να έπαιξε σημαντικό ρόλο.

• Οταν μιλάμε για τέτοιου μεγέθους εταιρείες -σε τζίρο αλλά και αριθμό χρηστών- υπάρχει κάποια κρατική ή υπερκρατική οντότητα που δύναται να διαπραγματευτεί με αυτές επί ίσοις όροις; Πού φορολογούνται και πού λογοδοτούν;

Η Facebook φορολογείται στην Ιρλανδία, αλλά κάνει μπίζνες με τις διαφημίσεις χωριστά σε κάθε χώρα. Οι διαπραγματεύσεις που κάνει με τις κυβερνήσεις εξαρτώνται από τον συσχετισμό δυνάμεων που υπάρχει σε κάθε περίπτωση. Για παράδειγμα, στην Τουρκία ο Ερντογάν απαίτησε να υπάρχει νομικός αντιπρόσωπος του Facebook και του Τwitter στην Κωνσταντινούπολη και επέβαλε τη λογοκρισία σελίδων των Κούρδων του YPG τους οποίους το τουρκικό κράτος θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση.

Εχουν διαρρεύσει emails που δείχνουν ότι η εταιρεία το αποδέχθηκε, όχι γιατί υποστηρίζει τον Ερντογάν, αλλά για να συνεχίσει την μπίζνα στην Τουρκία, μια αγορά δεκάδων εκατομμυρίων χρηστών. Συγκριτικά η Ελλάδα είναι μια μικρή αγορά που υπάγεται στο τμήμα της νοτιοανατολικής Ευρώπης και η οποία δεν έχει αυτόνομη διεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει μικρότερη δυνατότητα παρέμβασης και διαπραγμάτευσης με τα υψηλά κλιμάκια του Facebook.

• Αρα μιλάμε για μια εταιρεία που κάνει μόνη της ή σε συνεργασία με κυβερνήσεις πολιτική ανά τον κόσμο.

Βεβαίως και κάνει πολιτική καθημερινά. Πρέπει να καταλάβουμε ποια είναι η ιστορική συγκυρία που μας οδήγησε εδώ. Αυτή η σεκάνς ξεκινά το 2016 με το Brexit και την εκλογή του Τραμπ για τα οποία το Facebook δέχθηκε μεγάλη κριτική αφού επέτρεψε μαζικές καμπάνιες προπαγάνδας και παραπληροφόρησης. Το 2017 πάρθηκε μια στρατηγική απόφαση και είναι δηλωμένη επιλογή του Ζούκερμπεργκ να μειώσει στην πλατφόρμα τον χώρο όπου διενεργείται πολιτική συζήτηση γιατί μια τέτοια δραστηριότητα δεν είναι ιδιαίτερα επικερδής αλλά δημιουργεί προβλήματα στην εταιρεία. Η αυστηροποίηση της διαχείρισης περιεχομένου στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική.

• Εχετε γράψει για το digital labour, για όλους εμάς που όχι μόνο είμαστε χρήστες αλλά και «εργαζόμενοι» που παράγουν τα περιεχόμενα που πωλούνται μετά στους διαφημιστές από το Facebook. Μπορούμε όλοι εμείς να του επιβάλουμε όρους;

Αυτό που λείπει από τα κινήματα είναι μια συνολική στρατηγική. Πώς θέλουμε να χειριστούμε τις πλατφόρμες με αυτά τα εργαλεία και αυτά τα δεδομένα; Είμαι υπέρ της χρήσης όλων των δυνάμεων και των μέσων που διαθέτουμε για να πιέσουμε τις εξελίξεις προς την κατεύθυνση που θέλουμε εμείς οι προοδευτικοί άνθρωποι: από ένα report στους φασιστικούς λογαριασμούς μέχρι ένα ψήφισμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οταν ασκούμε πίεση, υπάρχουν αποτελέσματα. Πρέπει να θεωρούμε τις πλατφόρμες πεδίο πάλης, όπως τα ΜΜΕ ή τον δρόμο, και δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από το κράτος.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Πώς ο καταναλωτής μετατρέπεται σε προϊόν
Το επιχειρηματικό μοντέλο που εφαρμόζουν η Facebook, το Τwitter, το Linkedin, οι υπόλοιπες εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης του πλανήτη είναι ενδεχομένως πιο επικίνδυνο και από το αντίστοιχο των...
Πώς ο καταναλωτής μετατρέπεται σε προϊόν
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Διαρροή προσωπικών δεδομένων από το Facebook
Στα ψιλά των ειδήσεων πέρασε μία από τις πιο μεγάλες επιβεβαιωμένες διαρροές προσωπικών δεδομένων παγκοσμίως, αυτή του Facebook, που έγινε γνωστή στις αρχές Απριλίου.
Διαρροή προσωπικών δεδομένων από το Facebook
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Facebook, από την απεριόριστη «ελευθερία» στο βασίλειο της λογοκρισίας
Στην Ελλάδα πρόσφατα είδαμε τα άγρια δόντια του. Μέχρι χτες το Facebook φαινόταν ένας χώρος απεριόριστης ελευθερίας.
Facebook, από την απεριόριστη «ελευθερία» στο βασίλειο της λογοκρισίας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι δύο όψεις της λογοκρισίας του Ντ. Τραμπ και η υπερδύναμη των «GAFAM»
Και ξανά προς τη δόξα τραβά; Ο λόγος για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε πρόσφατα, μέσω στενού συνεργάτη του, ότι σύντομα θα επιστρέψει δυναμικά στα σόσιαλ μίντια.
Οι δύο όψεις της λογοκρισίας του Ντ. Τραμπ και η υπερδύναμη των «GAFAM»
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η εικονική πραγματικότητα των ψευδών ειδήσεων
Τα «fake news» κατασκευάζονται με στόχο τη σκόπιμη παραπληροφόρηση του κοινού, τον αποπροσανατολισμό του και τελικά το κέρδος, οικονομικό ή πολιτικό. Στατιστικά είναι βέβαιο ότι η διάψευση μιας ψεύτικης...
Η εικονική πραγματικότητα των ψευδών ειδήσεων
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Kρυπτονομίσματα: vέος εφιάλτης των κεντρικών τραπεζών;
Γιατί οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου και οι διεθνείς τραπεζικές ενώσεις τα χαρακτηρίζουν «επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία».
Kρυπτονομίσματα: vέος εφιάλτης των κεντρικών τραπεζών;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας