H δημοσκόπηση της Alco για την «Εφημερίδα των Συντακτών» αποτυπώνει ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες κοινωνικές τάσεις, που αποτελούν τη βάση για τη διαμόρφωση της εκλογικής επιρροής των κομμάτων.
Σε επίπεδο των κοινωνικών τάσεων, ξεχωρίζουν:
● Η ανάδειξη της διαφθοράς (22%) ως δεύτερου σημαντικού προβλήματος, πίσω από την ακρίβεια, που εδώ και χρόνια κυριαρχεί με πολύ υψηλά ποσοστά (51%).
● Η έντονη αντίληψη της κοινωνίας, σε μεγάλο βαθμό λόγω της ακρίβειας, ότι τα προβλήματα της καθημερινότητας είναι σήμερα μεγαλύτερα απ’ ό,τι το 2019 (60% έναντι μόλις 11% που εκτιμά ότι είναι μικρότερα).
● Η επίσης έντονη αντίληψη ότι οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες δεν συνεπάγονται οφέλη για την κοινωνία, αφού μόνο 15% θεωρεί ότι η ανάπτυξη έχει θετικό αποτύπωμα στη δική του ζωή.
● Η μέτρια εικόνα του δείκτη ικανοποίησης για την κυβέρνηση, με το ποσοστό των πολύ και αρκετά ικανοποιημένων να είναι 20%, το 28% να δηλώνει λίγο και το 51% να δηλώνει καθόλου ικανοποιημένο. Πέρα από τα όσα ήδη αναφέρθηκαν, στην εικόνα αυτή προφανώς συμβάλλει και το ότι μόνο 21% εκτιμά ότι λειτουργεί το επιτελικό κράτος, κάτι που πλήττει την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης.
Στο κοινωνικό αυτό περιβάλλον, η δημιουργία δύο νέων κομμάτων φαίνεται να διαφοροποιεί κάποιες τάσεις και να αναδιατάσσει δεδομένα στον χώρο της αντιπολίτευσης, χωρίς να ανατρέπει το πολιτικό σκηνικό.
Ασφαλώς, θα πρέπει να περιμένουμε αρκετές εβδομάδες ακόμα προκειμένου οι τάσεις για τα νέα κόμματα να οριστικοποιηθούν. Με δεδομένο ότι μπαίνουμε στην καλοκαιρινή περίοδο, πιο πιθανό είναι αυτό να συμβεί το φθινόπωρο. Οι πρώτες αποτυπώσεις, όμως, έχουν ενδιαφέρον.
Η Νέα Δημοκρατία έχει αυξήσει την εκλογική της επιρροή κατά σχεδόν 2 μονάδες (24,5% από 22,8%), μετά την ανακοίνωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Απομένει να φανεί αν πρόκειται για αντανακλαστική αντίδραση, λόγω της επανεμφάνισης του Αλέξη Τσίπρα, ή για τάση που θα εξελιχθεί. Για το κυβερνών κόμμα η πρόκληση ήταν και παραμένει το ποσοστό συσπείρωσης που θα πετύχει το βράδυ των εκλογών. Στη δημοσκόπηση, Ν.Δ. ψηφίζουν 61 από τους 100 που την είχαν επιλέξει τον Ιούνιο του 2023, με 24 στους 100 να δηλώνουν αναποφάσιστοι και 15 να επιλέγουν άλλα κόμματα ή αποχή. Για να ξεπεράσει η Ν.Δ. το 30%, θα πρέπει η συσπείρωσή της στις εκλογές να είναι τουλάχιστον 75%. Κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να πείσει να την ξαναψηφίσει το 60% όσων την είχαν εμπιστευτεί το 2023 και σήμερα δηλώνουν αναποφάσιστοι ή να αντιστρέψει την απόφαση κάποιων που σήμερα επιλέγουν άλλα κόμματα.
Την ίδια στιγμή, η ΕΛΑΣ εμφανίζει σταθερά ανοδική τάση, με την εκλογική της επιρροή να αυξάνεται σε κάθε δημοσκόπηση (από το αφετηριακό 12,8%, βρίσκεται τώρα στο 15,3%). Ακόμα υψηλότερο είναι το ποσοστό των πολιτών (17%) που θεωρεί ότι το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αποτελεί εναλλακτική επιλογή διακυβέρνησης. Η ΕΛΑΣ, με κύρια δεξαμενή όσους το 2023 είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος συρρικνώνεται, πιέζει την εκλογική επιρροή του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ, της Πλεύσης Ελευθερίας, του ΜέΡΑ25 και της Νέας Αριστεράς.
Στην αντίθετη κατεύθυνση κινούνται οι τάσεις για την Ελπίδα για τη Δημοκρατία (6,4% και -2,1% σε σχέση με το 8,5% στην αφετηριακή της καταγραφή). Το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού εμφανίζει μεγαλύτερη πολυσυλλεκτικότητα και πιέζει, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό σε σχέση με πριν από 45 ημέρες, την Ελληνική Λύση, την Πλεύση Ελευθερίας (που ανακτούν μέρος της εκλογικής τους επιρροής), τη Νίκη, το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ, ενώ προσελκύει και ψηφοφόρους που το 2023 απείχαν.
Είναι προφανές ότι ο Αλέξης Τσίπρας, που είναι πολιτικό πρόσωπο με γνωστές θέσεις και χαρακτηριστικά, θεωρείται από μέρος των πολιτών ως εναλλακτική επιλογή, ενώ η Μαρία Καρυστιανού αποτελεί (τουλάχιστον έως τώρα) περισσότερο κοινωνική και λιγότερο πολιτική παρουσία, που φαίνεται να εκφράζει κυρίως διαμαρτυρία.
Εδώ και αρκετά χρόνια, η κινητικότητα από και προς όλες τις κατευθύνσεις αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της εκλογικής συμπεριφοράς. Είναι εντυπωσιακό ότι στη δημοσκόπηση οι μισοί από όσους είχαν ψηφίσει το 2023 επιλέγουν διαφορετικό κόμμα απ’ ό,τι πριν από τρία χρόνια. Η διαφαινόμενη δημιουργία κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, όπως προκύπτει από τη δημοσκόπηση, θα αποτελέσει ακόμα μια παράμετρο ικανή να διαφοροποιήσει περισσότερο το έντονα κινητικό πολιτικό σκηνικό.
Στην αφετηρία του καλοκαιριού, που παραδοσιακά αποτελεί περίοδο κοινωνικής ζύμωσης, το μόνο βέβαιο είναι ότι η εξέλιξη των τάσεων στις αρχές του φθινοπώρου θα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον.
*Ο Κώστας Παναγόπουλος είναι διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας δημοσκοπήσεων Alco
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: Αlco (μέλος ΣΕΔΕΑ – Αρ. Μητρώου ΕΣΡ 12), για την «Εφημερίδα των Συντακτών». Ποσοτική έρευνα – τηλεφωνικές συνεντεύξεις με ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο, στρωματοποιημένη, τυχαία δειγματοληψία, σε δείγμα 1.000 ατόμων ηλικίας 17+ ετών σε ολόκληρη την Ελλάδα, στο χρονικό διάστημα 6-9 Ιουλίου 2026, με σταθμίσεις κατά φύλο, ηλικία και ψήφο στις εκλογές 2023. Στατιστικό σφάλμα +/- 3,1% σε διάστημα βεβαιότητας 95%.
