Οταν ήμουν στο ρεπορτάζ της τηλεοπτικής εκπομπής «Παρασκήνιο», κάναμε ένα κομμάτι αφιερωμένο στην Ιερά οδό (σκηνοθέτες ο Λάκης Παπαστάθης και ο Τάκης Χατζόπουλος) και «ξεναγός» ο -αείμνηστος- αρχιτέκτονας και ακαδημαϊκός Σόλων Κυδωνιάτης. Ενα τηλεοπτικό οδοιπορικό, που ξεκινούσε από το αρχαίο κοιμητήριο του Κεραμεικού και κατέληγε στις αρχαιότητες της Ελευσίνας.
Με τον Κυδωνιάτη να εξηγεί τι γινόταν στην περιοχή αυτή στην αρχαιότητα (στην ίδια περιοχή που, στα μέσα της δεκαετίας του ’50, η τότε κυβέρνηση μετέτρεψε σε βιομηχανική ζώνη…). Οπου καθώς ξεπερνούσαμε το Δρομοκαΐτειο, υπάρχει ένα περιφραγμένος χώρος με την ένδειξη «Ερείπια του αρχαίου ναού της θεάς Αφροδίτης» (υποθέτω ότι υπάρχει ακόμα). «Εδώ ήταν ένας ναός αποκλειστικά για γυναίκες», εξήγησε ο Κυδωνιάτης. «Και, βλέπετε αυτές τις μικρές εσοχές; Ηταν για τάματα. Και τι ήταν τα τάματα; Φαλλοί!»..
Να λοιπόν πώς οι αρχαίοι –και ειδικότερα οι γυναίκες– γιόρταζαν τον έρωτα και δεν χρειαζόταν κάποιος νεότερος άγιος –ρωμαιοκαθολικός αυτός– που εισήχθη τις τελευταίες δεκαετίες και στον τόπο μας (αλλά όχι και στο εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας), προς μεγάλη ικανοποίηση λουλουδάδικων και άλλων –μικρών ή μεγαλύτερων– δώρων, αύριο με το καλό, 14 Φεβρουαρίου, εν μέσω πανδημίας και συνακόλουθα φοβιών και απαγορεύσεων.
Ενας άλλος…
Για την… επικαιρότητα του θέματος, να σταθώ και σ’ ένα συναφές περιστατικό, στα χρόνια της δικτατορίας, εκεί στα ξένα, όταν συγκατοικούσα για ένα διάστημα μ’ ένα φίλο, ο οποίος είχε σχέση με μια κοπέλα. Οπου την ημέρα εκείνη -14 Φεβρουαρίου- καταφτάνει στο σπιτικό μας μια ανθοδέσμη από την κοπελιά για τον συγκάτοικο μ’ ένα σημείωμα: «Για τον Βαλεντίνο μου». Ο μοναδικός Βαλεντίνο που ξέραμε ώς τότε ήταν ο μυθικός σταρ – γόης της οθόνης. Και το «δούλεμα» στον συγκάτοικο: «Σιγά, ρε φίλε – όχι και Βαλεντίνο!… Για κοιτάξου στον καθρέφτη!» Ωσπου κάποιος άλλος, ντόπιος, λίγο αργότερα, μας εξήγησε…
Ο μοναδικός λοιπόν Βαλεντίνο που παραδέχεται και εορτάζει η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία (γιατί αναφέρονται και τρεις άλλοι με το ίδιο όνομα) είναι, σύμφωνα με τα σχετικά κιτάπια, ένας Βαλεντίνο, που συνδέεται με την αγάπη, ο οποίος έζησε τον τρίτο αιώνα και, ιερωμένος όντας και κήρυκας του χριστιανισμού, υπήρξε θύμα διώξεων, για να καταλήξει στις 14 Φεβρουαρίου, εξ ου και η εν λόγω -και κατ’ επέκταση… εκσυγχρονισμένα- εορτή των ερωτευμένων. Και περνάω στον σύγχρονο Ροντόλφο Βαλεντίνο, που ανήκει σε άλλη κατηγορία:
Γεννημένος το 1895 στην Ιταλία (εξ ου και κατοπινή- η προσωνυμία «λατίνος εραστής») και από το 1913 στην Αμερική, μ’ ένα όνομα-μακρινάρι: Ροντόλφο Αλφόνσο Ραφαέλο Πέτρο Φιλομπέρτο Γκουλιέλμι ντι Βαλεντίνα Ντ’ Αντογουόλα- για να επιλέξει και να καταλήξει στο Ροντόλφο Βαλεντίνο. Μολονότι γόνος πλούσιας οικογένειας, ο άστατος χαρακτήρας του και η επιθυμία του για έντονη ζωή τον οδήγησαν από τα 18 του χρόνια στις αμερικανικές μεγαλουπόλεις, όπου υποχρεώθηκε να κάνει διάφορες δουλειές – μέχρι συνοδός κυριών.
Γόης και σταρ
Ωσπου κατάφερε να εισχωρήσει στα κινηματογραφικά στούντιο. Αρχικά ως κομπάρσος, μέχρι που του προτάθηκε να πρωταγωνιστήσει στην ταινία «Οι τέσσερις ιππότες της Αποκαλύψεως», η οποία σημείωσε τεράστια επιτυχία. Για ν’ ακολουθήσει η αποθέωση με τον «Σεΐχη» – και μιλάμε για την εποχή του βωβού κινηματογράφου (1921). Με τον Βαλεντίνο στα 26 του, να γίνεται αντικείμενο λατρείας των γυναικών, που τον ακολουθούσαν σε κάθε βήμα, ενώ δεν έλειψε και ο μιμητισμός των αντρών: μπριγιαντίνη στο μαλλί ο Βαλεντίνο, μπριγιαντίνη και οι άντρες (όσοι είχαν μαλλιά), ρολόι στο χέρι ο Βαλεντίνο, ρολόι στο χέρι και οι άντρες, το ίδιο στο ντύσιμο, στα καπέλα…
Κι από κοντά η προσωπική του ζωή, με δυο βραχύβιους γάμους, όπως βραχύβια υπήρξε η καλλιτεχνική του διαδρομή και η ζωή του. Το τέλος του ήρθε στα 31 του χρόνια όταν, ενώ βρισκόταν στη Νέα Υόρκη, μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο λόγω γαστρορραγίας, η οποία εξελίχθηκε σε περιτονίτιδα. Πέθανε στις 32 Αυγούστου 1926, με την κηδεία του να παρακολουθούν χιλιάδες κόσμου, να γίνεται λόγος για αυτοκτονίες ή απόπειρες αυτοκτονιών γυναικών – θαυμαστριών του και τον τάφο του να είναι για χρόνια φορτωμένος με άνθη.
Αλλά αυτός, είπαμε, ο Βαλεντίνο, υπήρξε απλώς συνώνυμος του ρωμαιοκαθολικού αγίου.
Στο πλαίσιο
Με τις –απεχθείς αναμφισβήτητα- καταγγελίες (που φτάνουν, διάβασα, τις χιλιάδες), κινητοποιήθηκε και το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών, που κάποτε -προδικτατορικά θυμάμαι κυρίως– έπαιζε σπουδαίο ρόλο, όπως και άλλα πνευματικά και καλλιτεχνικά σωματεία, με παρεμβάσεις και δραστηριότητες – όχι μόνο στα του χώρου τους, αλλά και σε τρέχοντα πολιτικά και κοινωνικά θέματα. (Στη συγκεκριμένη ωστόσο περίπτωση, να δούμε και η Δικαιοσύνη τι θα πράξει).
Αυτά ωστόσο που καταγγέλλεται ότι συνέβησαν στον χώρο του θεάματος (τον οποίο έχουν κοσμήσει –και κοσμούν- εξαιρετικοί καλλιτέχνες, αμφοτέρων των φύλων) συμβαίνουν, εννοείται, και σε άλλους. Με τη διαφορά ότι ο χώρος αυτός είναι περισσότερο ευάλωτος – ειδικότερα οι γυναίκες. «Θεατρίνα!» ή «Δεν θα σε κάνω θεατρίνα!» οι όχι και τόσο παλιές κολακευτικές εκφράσεις. Και μη διαφεύγει ότι οι γυναίκες απόκτησαν δικαίωμα ψήφου σ’ αυτό τον τόπο μόλις το 1952…
Η πανδημία έπληξε, μεταξύ άλλων, και τον κόσμο του τζόγου. Η κουβέντα με εργαζόμενο σε καζίνο, που δεν ξέρει πότε θα ξαναπιάσει δουλειά. Ηταν όμως σε θέση να γνωρίζει την πρεμούρα των παικτών, που βρίσκονται σε απόγνωση. Δεν έχουν τι να κάνουν και πού αλλού να δοκιμάσουν την τύχη τους οι άνθρωποι…
Τα 15 χρόνια συνεχούς λειτουργίας του συμπλήρωσε ο ραδιοσταθμός «Στο Κόκκινο», που λέει αυτά που αποκρύπτουν ή παραποιούν οι άλλοι. Με τη συμβολή παλιών και νεότερων συνεργατών. Καλή συνέχεια (όχι ως ρουτινιέρικο «κλισέ», αλλά ως από καρδιάς ευχή).
ΚΑΙ… «φοβού τους ισχυρούς – κι αυτούς που κάνουν κατάχρηση της όποιας εξουσίας τους».
