Αθήνα, 22°C
Αθήνα
Αραιές νεφώσεις
22°C
23.0° 18.6°
1 BF
67%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
19°C
20.1° 16.2°
2 BF
75%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
22°C
21.6° 19.0°
2 BF
70%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
13.9° 13.9°
1 BF
94%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
17°C
16.9° 15.2°
2 BF
72%
Βέροια
Αίθριος καιρός
18°C
18.2° 16.2°
0 BF
79%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
13°C
14.5° 13.4°
1 BF
88%
Αγρίνιο
Σποραδικές νεφώσεις
17°C
16.8° 16.8°
1 BF
78%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
23°C
26.6° 19.8°
2 BF
68%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
22°C
22.2° 18.5°
1 BF
60%
Ερμούπολη
Αραιές νεφώσεις
20°C
20.8° 17.7°
1 BF
88%
Σκόπελος
Αραιές νεφώσεις
18°C
18.5° 18.5°
2 BF
76%
Κεφαλονιά
Αραιές νεφώσεις
19°C
19.4° 19.4°
1 BF
86%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
16°C
16.9° 15.9°
0 BF
55%
Λαμία
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
22.3° 14.5°
0 BF
65%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
25°C
25.8° 24.9°
0 BF
60%
Χαλκίδα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
23.2° 18.8°
1 BF
65%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
20°C
19.9° 19.9°
2 BF
61%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
17°C
18.9° 16.7°
1 BF
76%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
14°C
14.3° 14.3°
0 BF
93%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 22 Μαΐου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κάντε το Facebook μόνιμο μέλος του ΟΗΕ

Tο πρωί της 3ης Οκτωβρίου του 2021 η ιστοσελίδα του δικτύου Bloomberg ανέβασε ένα κείμενο το οποίο διεκδικεί τον τίτλο της πιο αποτυχημένης (ή τουλάχιστον της πιο άτυχης) ανάρτησης της δεκαετίας. Ο Βρετανός αναλυτής Μπεν Σκοτ υποστήριζε ότι εταιρείες όπως η Facebook θα έπρεπε να λάβουν μια θέση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως ανεξάρτητα κράτη.

Πριν περάσουν 24 ώρες, η πλατφόρμα του Μαρκ Ζούκερμπεργκ και οι ομόσταβλες υπηρεσίες του WhatsApp και του Instagram είχαν καταρρεύσει απειλώντας τη σταθερότητα σε ολόκληρο το ίντερνετ. Τεχνικοί της εταιρείας φέρονται να κλειδώθηκαν έξω από τα γραφεία τους καθώς δεν λειτουργούσαν οι ηλεκτρονικές τους ταυτότητες, ενώ σε πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου, όπου οι πάροχοι προσφέρουν πρόσβαση στο ίντερνετ μόνο για τις υπηρεσίες του Facebook, οι πολίτες δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν βασικές συναλλαγές και να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Τηρουμένων των αναλογιών, θα μπορούσαμε να φανταστούμε τον πρωθυπουργό μιας χώρας-μέλους του ΟΗΕ να εμφανίζεται στη Γενική Συνέλευση για να ανακοινώσει ότι η χώρα του εξαφανίστηκε για μερικές ώρες από τον χάρτη ή ότι ο ίδιος δεν μπορεί να ξαναμπεί σε αυτήν λόγω ενός τεχνικού προβλήματος στα σύνορα.

Αν και το κείμενο του Μπεν Σκοτ προκάλεσε παγκόσμια θυμηδία, θα ήταν λάθος να το απορρίψουμε ως απλουστευτικό. Οπως θα έλεγε και ο Μαρξ για τη διαλεκτική του Χέγκελ, το επιχείρημά του «βρίσκεται με το κεφάλι κάτω και πρέπει να το αναποδογυρίσουμε για να σταθεί στα πόδια του».

Ο Σκοτ έχει απόλυτο δίκιο όταν διαπιστώνει ότι οι σημερινές πολυεθνικές έχουν μεγαλύτερο οικονομικό εκτόπισμα από αρκετές χώρες-μέλη του ΟΗΕ («οι υπάλληλοι της Walmart ξεπερνούν τον πληθυσμό της Μποτσουάνας, η αξία κεφαλαιοποίησης της Microsoft είναι μεγαλύτερη από το ΑΕΠ της Βραζιλίας και η FedEx έχει πενταπλάσιο στόλο αεροσκαφών από την Air India, τον εθνικό αερομεταφορέα της Ινδίας».) Οι ίδιες εταιρείες έχουν συχνά πολύ μεγαλύτερη πολιτική ισχύ από ανεξάρτητα κράτη, όπως απέδειξε ο σχεδόν «γενοκτονικός» ρόλος που έπαιξε το Facebook στη Μιανμάρ ή η προειδοποίηση που απηύθυνε η Taiwan Semiconductor Manufacturing (που ελέγχει το 55% των μικροεπεξεργαστών του πλανήτη) προς την Κίνα να μην εισβάλει στην Ταϊβάν.

Ο Μπεν Σκοτ, βέβαια, χρησιμοποιούσε αυτά τα επιχειρήματα, όχι για να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την επικράτηση μιας «δικτατορίας» των πολυεθνικών, αλλά για να εξαγγείλει για ακόμη μια φορά το τέλος της βεστφαλιανής αρχιτεκτονικής, η οποία καθιέρωσε το έθνος-κράτος ως ακρογωνιαίο λίθο των διεθνών σχέσεων. «Δεδομένων των φιλοδοξιών τους και της εξάρτησής μας από αυτές» έγραφε στο Bloomberg «πρέπει να αντιμετωπίζουμε και να ελέγχουμε τις γιγαντιαίες εταιρείες σαν εμπορικές υπερδυνάμεις».

Οταν η συγκεκριμένη ανάλυση καταπλακώθηκε από τα ερείπια της κατάρρευσης του Facebook, αρκετοί προοδευτικοί αλλά και φιλελεύθεροι πολιτικοί και σχολιαστές (όπως η Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ) πήραν τον λόγο για να ζητήσουν την εφαρμογή της νομοθεσίας περί μονοπωλίων και τη διάσπαση του Facebook σε πολλές μικρότερες εταιρείες. Παραδόξως, βέβαια, και με έναν ιδιαίτερα διεστραμμένο τρόπο, τα επιχειρήματα του Μπεν Σκοτ για την ανάγκη πολιτικής αναγνώρισης (και όχι διάσπασης) της Facebook από τον ΟΗΕ ίσως βρίσκονται πολύ πιο κοντά στη λύση του προβλήματος.

Οπως εξηγούσε εδώ και χρόνια ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Εξετερ, Τζέιμς Μάλντουν, «στόχος δεν είναι να διασπάσουμε τη Facebook αλλά να τη μετατρέψουμε σε μια παγκόσμια υπηρεσία κοινής ωφέλειας». Το ζήτημα, όπως έχουμε εξηγήσει και από αυτή τη στήλη, δεν είναι να δημιουργήσουμε πολλές μικρές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, όπως επιχειρήθηκε με την AT&T στη δεκαετία του ’80, καθώς αυτό θα στερούσε από την πλατφόρμα του Facebook το βασικό της χαρακτηριστικό: την ικανότητα να διασυνδέσει δισεκατομμύρια ανθρώπους από κάθε γωνιά του πλανήτη. Τα μονοπώλια ηχούν σίγουρα άσχημα αλλά πολλές φορές είναι αναπόφευκτα ή ακόμη και θεμιτά (όπως συμβαίνει π.χ. με το δίκτυο ύδρευσης μιας πόλης).

Από την άλλη, το σενάριο κρατικοποίησης του Facebook, που κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια, εγκυμονεί εξίσου μεγάλους κινδύνους (φανταστείτε να περνά ο έλεγχος της πλατφόρμας σε έναν Τραμπ, έναν Μπολσονάρο ή απλώς έναν… Μητσοτάκη). Αντίθετα, η πρόταση της κοινωνικοποίησης από τοπικές συλλογικότητες πολιτών είναι πρακτικά ανέφικτη, καθώς αυτές δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν τις απαιτούμενες υποδομές που απαιτούνται για την ανεξάρτητη λειτουργία ενός παγκόσμιου δικτύου.

Αυτό που χρειάζεται, σύμφωνα με τον Τζέιμς Μάλντουν, είναι «η δημιουργία μιας παγκόσμιας, δημοκρατικά ελεγχόμενης, δημόσιας πλατφόρμας, που θα προσφέρει δωρεάν ψηφιακά εργαλεία σε όλους» και η οποία θα λειτουργεί είτε ως ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός είτε στο πλαίσιο του ΟΗΕ και σε συνεργασία με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας και τη Διεθνή Ενωση Τηλεπικοινωνιών. Για ορισμένους, μια τέτοια λύση ίσως ακούγεται ουτοπική και για άλλους μετριοπαθής (με δεδομένη και την αποτυχία του ΟΗΕ σε τόσες κρίσιμες περιστάσεις). Ανοίγει όμως μια συζήτηση που ξεπερνά τις τετριμμένες αντιλήψεις για τα μονοπώλια ή την ικανότητα του συστήματος να ελέγχει και να διορθώνει τον εαυτό του.

Η κυριαρχία (και η πρόσκαιρη κατάρρευση) του Facebook όπως άλλωστε και η πανδημία αλλά και η κλιματική κρίση απειλούν πράγματι το βεστφαλιανό μοντέλο που μας συνοδεύει εδώ και σχεδόν τέσσερις αιώνες. Καιρός να σκεφτούμε σοβαρά με τι θα το αντικαταστήσουμε.

Διαβάστε

Platform Socialism (Εκδόσεις Pluto)

To υπό έκδοση βιβλίο του καθηγητή Τζέιμς Μάλντουν με τον πολλά υποσχόμενο υπότιτλο «Πώς να ανακαταλάβουμε το ψηφιακό μας μέλλον από τις μεγάλες βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας».

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Κάντε το Facebook μόνιμο μέλος του ΟΗΕ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας