Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
32°C
32.4° 30.3°
3 BF
35%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
32°C
33.3° 30.2°
2 BF
33%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
32°C
32.1° 30.0°
2 BF
39%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
27.9° 27.9°
0 BF
54%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
33°C
32.9° 32.9°
2 BF
33%
Βέροια
Αίθριος καιρός
29°C
30.0° 28.8°
2 BF
29%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
26°C
27.9° 26.4°
1 BF
24%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
26°C
26.3° 26.3°
2 BF
35%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
29°C
29.3° 28.3°
4 BF
41%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
30°C
30.5° 28.9°
3 BF
42%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
30.4° 28.8°
4 BF
39%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
31°C
30.7° 30.1°
1 BF
35%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
30°C
29.9° 29.9°
2 BF
70%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
29°C
30.2° 28.9°
0 BF
34%
Λαμία
Αίθριος καιρός
27°C
27.5° 27.5°
1 BF
34%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
28°C
27.8° 27.7°
3 BF
81%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
31°C
32.7° 30.1°
2 BF
23%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
32°C
32.1° 25.3°
0 BF
49%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
30°C
32.7° 30.3°
2 BF
39%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
27.8° 27.8°
2 BF
25%
ΜΕΝΟΥ
Τρίτη, 16 Ιουλίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
AP Photo/Hussein Malla

Η θανατοπολιτική του Ερντογάν

Η περιοχή που καταστράφηκε από τον σεισμό, περιλαμβάνει 12 πόλεις και φτάνει περίπου σε έκταση το μέγεθος της Ελλάδας, αναδίδει οσμές θανάτου και σήψης. Και αυτός ο όλεθρος και η συντριβή φέρνουν περισσότερο από ποτέ στο επίκεντρο της συζήτησης τις πολιτικές παρεμβάσεις και τη βιολογική ζωή των πληθυσμών, αυτό δηλαδή που αποκαλούμε «βιοπολιτική». Σε μια φυσική καταστροφή, οι πολεοδομικές ευθύνες είναι διαχρονικές και οι πολιτικές ευθύνες τεράστιες, με ρίζες βαθιές μέσα στον χρόνο. Πώς μπορεί μια πολιτική ηγεσία να μιλά μόνο για πρωτοφανή επίθεση της φύσης, αρνούμενη τις ευθύνες της για τις εκτενείς καταστροφές, είτε από σεισμούς, είτε από πυρκαγιές ή πλημμύρες;

Η σύνδεση της πολιτικής εξουσίας με τη ζωή και κατ’ επέκταση με τον θάνατο υπήρξε η πρωτοτυπία της θεωρίας του Φουκό. Η βιοπολιτική βασίζεται ως γνωστόν στον έλεγχο των πληθυσμών. Πώς θα μπορούσαμε να ορίσουμε το βιοπολιτικό υποκείμενο; Είναι το νεωτερικό και μετανεωτερικό υποκείμενο που χτίζει κτίρια χωρίς να τηρεί τους αντισεισμικούς οικοδομικούς κανονισμούς, όπως στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να καταρρέουν ακόμα και κτίρια των οποίων η οικοδόμηση ολοκληρώθηκε πριν από έναν χρόνο. Είναι το μετανεωτερικό υποκείμενο που «κλείνει δρόμους και δημιουργεί αδιέξοδα», όπως στο Μάτι, που «καίει δάση», όπως στην περίπτωση της Πελοποννήσου, που παραβιάζει τους κανόνες οικοδομικής, όπως στην περίπτωση της Μάνδρας, με αποτέλεσμα τις φονικές πλημμύρες, καθώς απουσιάζει ένα δομημένο θεσμικό πλαίσιο για την αντιπλημμυρική προστασία και για την πρόληψη-αντιμετώπιση των πυρκαγιών.

Η σχέση πολιτικής εξουσίας και φυσικής καταστροφής επιβεβαιώνεται ακόμα και στο θαύμα μιας πόλης που δεν θρήνησε θύματα και δεν είδε τα κτίριά της να καταρρέουν σαν να ήταν από χαρτί. Η Ερζίν, μια πόλη 42.000 κατοίκων, σε απόσταση 15 χλμ. από την πόλη Οσμανίγε και 110 χλμ. από την πόλη Χατάι και σε αρκετά μικρή απόσταση από τα Άδανα, έμεινε όρθια, ενώ οι άλλες ισοπεδώνονται από τα 7,8 Ρίχτερ.

Τι σημαίνει αυτό; Η κρατική εξουσία ασκεί έλεγχο στη θνητότητα, αποφασίζοντας ποιες ζωές έχουν ή δεν έχουν αξία.

Αυτό επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις των ειδικών αναλυτών πως στις άλλες πόλεις δεν τηρήθηκαν οι αντισεισμικοί οικοδομικοί κανονισμοί. Αν είχαν τηρηθεί, θα έπρεπε να διασφαλίζουν την αντοχή των κατασκευών, ιδίως μετά τις μεγάλες καταστροφές που έχει γνωρίσει η χώρα. Συνεπώς, τα κτίρια με τις σύγχρονες μεθόδους κατασκευής θα έπρεπε να είναι ικανά να αντέξουν σεισμούς αυτής της έντασης, παρά τη σφοδρότητα του σεισμού, αποφάνθηκαν οι ειδικοί, στην προσπάθεια τους να εξηγήσουν πώς νεόδμητες πολυκατοικίες μετατράπηκαν σε μπάζα. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί των κατασκευαστριών εταιρειών για χρήση «πρώτης ποιότητας υλικών» είναι μάλλον ψευδείς.

Οι φυσικές καταστροφές είναι ένα από τα αυτοάνοσα του βιοπολιτικού σώματος. Το βιολογικό στοιχείο αντανακλάται στο πολιτικό και αντίστροφα.

Οι συλλογικές τραυματικές εμπειρίες -όπως ο φονικός σεισμός στην Τουρκία, η καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι, ο πόλεμος στη Συρία ή η Μικρασιατική Καταστροφή-, που πλήττουν ένα ολόκληρο έθνος, καταλαμβάνουν σταδιακά κομβική θέση στην ανθρώπινη συνείδηση. Τα είχαμε ξαναπεί όταν το Μάτι έγινε το τραύμα ενός έθνους. Το συλλογικό τραύμα εγγράφεται στο ασυνείδητό μας, όπως τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής μας, από τη γέννηση μέχρι το ζευγάρωμα και τον θάνατο. Η βιοπολιτική, η οποία τέμνει κάθε μοντέλο φιλελεύθερης διακυβέρνησης, συνομιλεί με το διαγενεαλογικό και με το συλλογικό τραύμα. Η πρώτη γενιά βιώνει το τραύμα ακολουθώντας όλη τη διαδρομή, από την απώλεια στο πένθος. Η δεύτερη γενιά κληρονομεί το τραύμα σε μετασχηματισμένη μορφή. Και ο φόβος της επανάληψης επιβιώνει και στην τρίτη γενιά, η οποία εμφανίζει ψυχικά συμπτώματα που αποτυπώνονται και στο πολιτικό σώμα.

Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τη μετανεωτερική εξουσία, δεν μπορούμε να μην ανατρέξουμε στη «Νεκροπολιτική»-όρος δανεικός από τον Ασίλε Μπέμπε-, προέκταση της βιοπολιτικής του Μισέλ Φουκό. Τον όρο «Θανατοπολιτική» συναντάμε και στο βιβλίο «Homo sacer-Κυρίαρχη εξουσία και γυμνή ζωή» του Ιταλού στοχαστή Τζόρτζιο Αγκάμπεν. Και εκεί βλέπουμε καθαρά πως κυρίαρχος είναι αυτός που κάνει διαχείριση της ζωής και του θανάτου των ανθρώπινων πληθυσμών. Όλοι ξέρουμε το όνομα του διαχειριστή σωμάτων στην Τουρκία.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Η θανατοπολιτική του Ερντογάν

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας