Φεμινιστικός αγώνας στην Ελβετία, πιο επίκαιρος από ποτέ

«Περισσότερα χρήματα, περισσότερος χρόνος, περισσότερος σεβασμός». Απλές καίριες διεκδικήσεις των γυναικών της Ελβετίας, που κατέκλυσαν τους δρόμους απαιτώντας την εφαρμογή της αρχής της ισότητας και το τέλος των διακρίσεων και της βίας.

Η γενική απεργία την περασμένη Κυριακή, οργανωμένη με τη στήριξη της Ελβετικής Συνδικαλιστικής Ενωσης, σφραγίστηκε στις 3.24 το απόγευμα, όταν επί ένα λεπτό αντήχησαν οι κραυγές της οργής τους σε ολόκληρη τη χώρα: είναι η στιγμή της εργάσιμης ημέρας τους όπου αρχίζουν να δουλεύουν χωρίς να αμείβονται, αν ληφθεί υπόψη το χάσμα των αμοιβών τους από τους άντρες συναδέλφους τους.

Η κινητοποίηση γίνεται σχεδόν 30 χρόνια μετά τη μεγαλειώδη Απεργία των Γυναικών στις 14 Ιουνίου του 1991, όταν μισό εκατομμύριο γυναίκες εγκατέλειψαν τις δουλειές τους για να διαδηλώσουν κατά των ανισοτήτων. Δέκα χρόνια πριν, το 1981, και εκείνη ακριβώς την ημερομηνία, είχε υιοθετηθεί ένα νέο συνταγματικό άρθρο για την ισότητα φύλου, αλλά στην πράξη παρέμεινε στις καλένδες.

Η Ελβετία φαντάζει μια χώρα ιδιαίτερα προηγμένη, αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύ συντηρητική επιβεβαιώνοντας το ρητό «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός» επισημαίνει η ιστορικός Ελίζαμπεθ Γιόρις: οι γυναίκες απέκτησαν το δικαίωμα της ψήφου και του εκλέγεσθαι μόλις το 1971, η δε αποποινικοποίηση της άμβλωσης άργησε άλλα 31 χρόνια.

Ακόμα και σήμερα οι Ελβετίδες κερδίζουν κατά μέσο όρο 20% λιγότερο από τους Ελβετούς, ποσοστό χειρότερο από το 2000, ενώ το χάσμα αμοιβών ανάμεσα σε επαγγελματίες άντρες και γυναίκες με τα ίδια προσόντα εξακολουθεί να είναι 8%. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, μια Ελβετίδα δολοφονείται από άντρα νυν ή πρώην σύντροφο κάθε δεύτερη εβδομάδα και μία στις πέντε έχει υποστεί σεξιστικά σχόλια, παρενόχληση και άλλες μορφές πατριαρχικής βίας. Ο ποινικός κώδικας αναγνωρίζει ως βιασμό μόνο τη σεξουαλική βία που συνοδεύεται από διείσδυση. Μια στις εφτά γυναίκες χάνει τη δουλειά της μόλις επιστρέφει από άδεια μητρότητας. Το 60% των μη αμειβόμενων δουλειών (του νοικοκυριού ή της φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων) βαρύνει τις γυναίκες σε αυτή τη χώρα όπου οι παιδικοί σταθμοί δεν επαρκούν. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Le Temps», όταν έρχεται ένα παιδί μόλις το 11,4% των πατέρων στρέφεται στη μερική απασχόληση έναντι του 80,6% των μητέρων. Δεν είναι τυχαίο ότι λόγω λιγότερων χρόνων και μικρότερων αμοιβών στον εργασιακό τους βίο, στις γυναίκες αντιστοιχεί μόνο το ένα τρίτο των πόρων συνταξιοδότησης, σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα. Και μπορεί η κυβέρνηση να επιμένει πως προωθεί την ισότητα, αλλά μόνο το 28,9% των πολιτικών θέσεων κατέχεται από γυναίκες.

Είναι για όλα αυτά που βγήκαν ξανά οι Ελβετίδες στους δρόμους, λέει στο Ρόιτερς η 19χρονη φοιτήτρια Ροξάν Ερίκο, της οποίας η μητέρα δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της. «Φωνάζω για μένα, αλλά και για τις αδελφές και αδελφούς μου, για όλα τα άλλα παιδιά που έχασαν γονιό. Το κάνω και για τη μητέρα μου, που θα φώναζε αν ήταν εδώ». Ή, όπως λέει η 20χρονη Βάνι Νιούτι, γιατί είμαστε στο 2020 και «θα ήθελα να μπορώ να περπατώ το βράδυ με κοντή φούστα, σορτς ή κολάν χωρίς να με προσβάλλουν, χωρίς να φοβάμαι μήπως με βιάσουν».