Χορός παλλόμενων σωμάτων

Εξω ο θόρυβος της πόλης, ο καύσωνας, η ανυπόμονη προετοιμασία των διακοπών, οι εξαγγελίες για νέα οικονομικά μέτρα, οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη, το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου σε πλήρη εξέλιξη με την κριτική -έως και το κουτσομπολιό- για τις παραστάσεις του να μαίνεται.

Μέσα ένας άλλος κόσμος. Η αυτοσυγκέντρωση, η σιωπή, το σύμπαν του σώματος.

Ανθρωποι που ψάχνουν να βρουν ένα «κέντρο» ακούγοντας το κορμί τους.

Με ήρεμες αναπνοές, επικεντρωμένα, μυσταγωγικά, σαν να πρόκειται για παράνομη ή αποκρυφιστική συνάθροιση…

Σαν να τους έχει μαζέψει εκεί ο ίδιος ο Διόνυσος.

Στο Θέατρο Αττις, πάνω στη σκηνή, ηθοποιοί και σπουδαστές δραματικών σχολών και ακαδημιών θεάτρου από 15 χώρες διδάσκονται τη μέθοδο του Θόδωρου Τερζόπουλου «Η επιστροφή του Διονύσου».

Το 5ο Διεθνές Εργαστήριο, που διοργανώνεται στο «Αττις» κάθε Ιούλιο, ολοκληρώνεται σε δύο μέρες.

Φέτος συμμετέχουν 60 ηθοποιοί και σπουδαστές θεάτρου από Ελλάδα, Κύπρο, ΗΠΑ, Πορτογαλία, Αυστρία, Βέλγιο, Ιταλία, Πολωνία, Γαλλία, Κροατία, Σουηδία, Τουρκία, Ισραήλ, Ταϊβάν και Βραζιλία.

Η αναλογία Ελλήνων και ξένων σπουδαστών είναι 50-50, γι’ αυτό και το πρωινό τμήμα διδάσκεται στα ελληνικά ενώ το απογευματινό στα αγγλικά.

Ανάμεσα στους σπουδαστές ένας Παλαιστινο-Σύρος πρόσφυγας, φοιτητής πια στην Ακαδημία Θεάτρου της Στοκχόλμης, που έγινε δεκτός ως υπότροφος του Θεάτρου Αττις.

Αλλά και οκτώ Τούρκοι που η απόπειρα πραξικοπήματος στη χώρα τους και οι μετέπειτα εξελίξεις τούς βρήκαν στην Ελλάδα καταμεσής του εργαστηρίου.

Τα μαθήματα με την καθοδήγηση και τη διδασκαλία του Θόδωρου Τερζόπουλου και του Σάββα Στρούμπου είναι δομημένα σε τρεις κύκλους των 10 ημερών: τεχνικές για το σώμα, τεχνικές για τη φωνή και το σώμα, κείμενο και ρόλος.

Παρακολουθήσαμε μια φάση του training, την αποδόμηση.

Ο δάσκαλος τους καλεί να βρουν ένα κέντρο στο σώμα τους.

Ποιο είναι αυτό το κέντρο; Είναι σαν το κεφάλι μιας βελόνας, θα το νιώσουν να τιτιβίζει μέσα τους ενοχλητικά, θα το «ακούσουν» όπως ακούγεται ο σταθερός, επίμονος ήχος της ραπτομηχανής: τζτζτζ.

Θα εστιάσουν πάνω του, θα το αφήσουν να εξελιχθεί για να τους οδηγήσει.

Να ενεργοποιήσουν τη ρίζα της ενέργειας, να βρουν τον ρυθμό, κι όταν αυτός μετακινηθεί κάπου αλλού στο σώμα, να τον ακολουθήσουν με συνέπεια.

Αλλος βρίσκει το σημείο στα πόδια, άλλος στα χέρια, στο στομάχι, στους γλουτούς, στο κεφάλι.

Οι οδηγίες ακούγονται σχεδόν ψιθυριστά, ενώ τα σώματα στη σκηνή αναζητούν τον ρυθμό:

«Κρατήστε τον άξονα. Κρατήστε τον συστηματικά αλλά εμμονικά. Δείτε πού σας πάει».

«Αφεθείτε σ’ αυτό που βρήκατε, αναπτύξτε το. Θα καταλάβετε πότε ολοκληρώνεται ο χρόνος, πότε φτάνετε στον επόμενο. Το καινούργιο να λειτουργεί συνδυαστικά με μερικά σημεία του σώματος».

«Διατηρήστε την ενέργεια. Μην ξεχνάτε ότι αυτό που δημιουργείτε σας δημιουργεί ξανά».

Ο Θόδωρος Τερζόπουλος ξυπόλητος διευθύνει αυτόν τον χορό των παλλόμενων σωμάτων σαν μαέστρος που διευθύνει μια ορχήστρα μουσικής και ήχων που παράγει το ίδιο το ανθρώπινο σώμα.

Κυκλοφορεί αθόρυβα ανάμεσά τους. Δείχνει, ενθαρρύνει, διορθώνει χαμηλόφωνα.

Με το βλέμμα και ανεπαίσθητες κινήσεις κρατάει το τέμπο, προκαλεί την εξέλιξη, την έκρηξη του ρυθμού.

Το σώμα ταράζεται και κάποια στιγμή μιλάει με λαρυγγισμούς, κραυγές.

Μία ώρα μετά ο Θόδωρος Τερζόπουλος κάθεται στο πάτωμα ανάμεσα στους σπουδαστές.

Κάνει παρατηρήσεις στον καθένα ξεχωριστά για την καθημερινή του πρόοδο: «Το θέμα δεν είναι αυτοαναφορικό. Αυτό που είναι να βγει, θα βγει. Να θυμόσαστε: Η βάση είναι η σύγκρουση με τα πάντα. Πώς θα υποστηριχτούν τα σύμφωνα, πώς θα απελευθερωθούν τα φωνήεντα. Μη θυμόσαστε οικείες μάσκες, απωθήστε τις αναμνήσεις της καθημερινότητας, της γνώσης, ηθικές του αστικού θεάτρου. Πρέπει να προκύψει το νόημα, όχι η περιγραφή».

«Και το βλέμμα πού εστιάζει;» ρωτάει ένα κορίτσι.

«Το βλέμμα διαπερνά το άλλο, τον άλλον. Αφεθείτε ελεύθεροι. Αν η τέχνη έδειχνε πού είναι το πάνω και το κάτω, τότε θα είχαμε μια άθλια ζωή, έναν άγριο εθισμό στη μετριότητα».

Η Μέθοδος του Θεόδωρου Τερζόπουλου κυκλοφορεί στα ελληνικά, τα ρωσικά και τα γερμανικά, ενώ μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχει εκδοθεί σε πολωνικά, τουρκικά, κινεζικά, κορεάτικα, ιταλικά και αγγλικά.

Εχει ενταχθεί στη διδακτέα ύλη και των επτά Κινεζικών Ακαδημιών Θεάτρου, σε Ακαδημίες και σχολές θεάτρου όλου του κόσμου, ενώ μέρος των ασκήσεων χρησιμοποιείται για την προετοιμασία των ηθοποιών σε πολλά θέατρα του εξωτερικού.