Το αρχαίο θέατρο της Μήλου, σε προνομιακή θέση με απέραντη θέα, στην πλαγιά επάνω από το Κλήμα (το αρχαίο λιμάνι), την εποχή της ακμής του ήταν πολυτελές έργο με χωρητικότητα τουλάχιστον 8.000 θεατών, μαρμάρινα εδώλια, μνημειακή πρόσοψη με πλούσιο αρχιτεκτονικό διάκοσμο, ενώ το κτίριο της σκηνής υπολογίζεται ότι έφτανε σε ύψος δύο ορόφων.
Οικοδομήθηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο (1ος-4ος αι. μ.Χ.) και αποτελεί αξιόλογο δείγμα θεατρικού οικοδομήματος της εποχής του και ένα από τα καλύτερα σωζόμενα αρχαία θεατρικά συγκροτήματα στις Κυκλάδες, παρότι το μεγαλύτερο τμήμα του παραμένει θαμμένο κάτω από τις επιχώσεις και τις ξερολιθιές.
Γνώρισε ακμή και παρακμή, εγκαταλείφθηκε και έγινε οικοδομικό υλικό, αγοράστηκε για λογαριασμό του βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου Α’, ο οποίος το δώρισε στον γιο του, και επανήλθε στη σύγχρονη ζωή της Μήλου το 1930 όταν διοργανώθηκε επίδειξη πάλης. Εκτοτε και μέχρι το 2000, φιλοξένησε ερασιτεχνικές, επαγγελματικές, μαθητικές παραστάσεις και μουσικές εκδηλώσεις.
Οι σημαντικές φθορές που προκλήθηκαν στην πορεία των χρόνων επέβαλαν τη διακοπή της παραχώρησής του. Με στόχο την προστασία, την ανάδειξη και την επανένταξή του στην πολιτιστική ζωή της Μήλου, το 2009 εκπονήθηκε μελέτη αποκατάστασής του (χρηματοδότηση Γ’ ΚΠΣ και ΕΣΠΑ 2010-2015) από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
Αυτό το Σάββατο, μόνιμοι κάτοικοι και επισκέπτες, μαζί με τοπικούς παράγοντες, εκπροσώπους του υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας, θα βρεθούν στο θέατρο, καθώς το έργο αποδίδεται στο κοινό. Το ανασκαμμένο τμήμα του είναι χωρητικότητας περίπου 800 θέσεων (1/10 της συνολικής έκτασής του). Ανήκει στο κάτω μέρος του θεάτρου και διαιρείται με οκτώ μαρμάρινες κλίμακες σε επτά κερκίδες με μαρμάρινα εδώλια.
Βρίσκεται ανάμεσα στα ερείπια της αρχαίας πόλης, το κύριο οικιστικό και διοικητικό κέντρο της Μήλου που χτίστηκε σε θέση στρατηγικής σημασίας. Με συνεχή κατοίκηση από τον 9ο αι. π.Χ. έως τον 6ο/7ο αι. μ.Χ., η πόλη γνώρισε ακμή, ενώ δραματικός σταθμός στην ιστορία της υπήρξε ο αφανισμός της από τους Αθηναίους το 416 π.Χ.
Το θέατρο εντοπίστηκε τυχαία το 1735 από τον ιησουίτη μοναχό Nicolas Sarrabat, ταξιδευτή της εποχής, ο οποίος προφανώς διέθετε ειδικές γνώσεις. Ανοιξε «τρύπες» στην περιφέρεια του κοίλου και ανακάλυψε τρεις σειρές μαρμάρινων καθισμάτων. Ακολούθησαν ανασκαφικές έρευνες από τον Γερμανό αρχιτέκτονα Carl Haller von Hallerstein (1816-1817), ο οποίος έφερε στο φως τμήματα του κοίλου και του προσκηνίου. Ο ίδιος αγόρασε το θέατρο για λογαριασμό του Λουδοβίκου Α’.
Η αρχαία πόλη δεν έχει ερευνηθεί συστηματικά και οι ανασκαφές έως σήμερα είναι περιορισμένες.
Info: Σάββατο 9/7 στις 19.00. Θα ακολουθήσουν μουσική εκδήλωση από τον Δήμο Μηλίων και θεατρική παράσταση.
